Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imeweka ukomo wa matumizi ya fedha kwa wagombea urais katika uchaguzi wa 2027 kuwa zaidi ya Sh6.1 bilioni.
Kwa mujibu wa kanuni mpya zilizochapishwa kwenye Gazeti la Serikali, mgombea mmoja wa urais ataruhusiwa kutumia hadi Sh6,112,543,133 katika kipindi kinachodhibitiwa. Vyama vya kisiasa kwa pamoja vimewekewa ukomo wa matumizi wa takriban Sh24.45 bilioni.
Kanuni hizo, zilizogazetiwa Agosti 7, 2026, pia zinaweka adhabu kwa wagombea au vyama vitakavyokiuka viwango vilivyowekwa bila kuripoti ukiukaji huo. Wakitia hatiani, wahusika wanaweza kutozwa faini ya hadi Sh2 milioni, kufungwa hadi miaka mitano, au kupata adhabu zote mbili.
IEBC imesema viwango hivyo vilihesabiwa kwa kuzingatia idadi ya watu na ukubwa wa eneo, ambapo idadi ya watu ina uzito wa asilimia 70 na eneo asilimia 30.
Lakini swali kubwa ni: Je, Sh6.1 bilioni ni ukomo unaoweza kudhibiti matumizi ya pesa katika siasa za Kenya, au bado ni kiasi kikubwa sana?
Kwa mujibu wa kanuni mpya zilizochapishwa kwenye Gazeti la Serikali, mgombea mmoja wa urais ataruhusiwa kutumia hadi Sh6,112,543,133 katika kipindi kinachodhibitiwa. Vyama vya kisiasa kwa pamoja vimewekewa ukomo wa matumizi wa takriban Sh24.45 bilioni.
Kanuni hizo, zilizogazetiwa Agosti 7, 2026, pia zinaweka adhabu kwa wagombea au vyama vitakavyokiuka viwango vilivyowekwa bila kuripoti ukiukaji huo. Wakitia hatiani, wahusika wanaweza kutozwa faini ya hadi Sh2 milioni, kufungwa hadi miaka mitano, au kupata adhabu zote mbili.
IEBC imesema viwango hivyo vilihesabiwa kwa kuzingatia idadi ya watu na ukubwa wa eneo, ambapo idadi ya watu ina uzito wa asilimia 70 na eneo asilimia 30.
Lakini swali kubwa ni: Je, Sh6.1 bilioni ni ukomo unaoweza kudhibiti matumizi ya pesa katika siasa za Kenya, au bado ni kiasi kikubwa sana?