Aina za serikali za kiimla (Authoritarian states)

Aina za serikali za kiimla (Authoritarian states)

Mcqueenen

JF-Expert Member
Joined
Nov 2, 2019
Posts
6,843
Reaction score
11,702

Kuna aina kadhaa ya serikali za kiimla, ambazo hutawala kwa nguvu na udhibiti mkubwa wa kisiasa na kijamii. Hapa ntaelezea aina kadhaa za serikali za kiimla kwa lugha ya ufupi:

  1. Serikali ya kijeshi: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na jeshi la taifa. Viongozi wa jeshi huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kijeshi, na mara nyingi hutumia nguvu kudhibiti wapinzani wao na kudumisha utawala wao. Serikali ya kijeshi inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au vita vya wenyewe kwa wenyewe, na inaweza kudumu kwa muda mfupi au mrefu.
  2. Serikali ya kiimla: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na udhibiti mkubwa wa mamlaka ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kiimla mara nyingi hutumia nguvu na vitisho kudhibiti upinzani na kudumisha utawala wao. Serikali ya kiimla inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au kwa njia ya uchaguzi usio wa haki.
  3. Serikali ya kidikteta: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kidikteta huwa na udhibiti mkubwa wa vyombo vya habari na uwezo wa kuwakamata na kuwatesa wapinzani wao. Serikali ya kidikteta inaweza kuwa na mfumo wa demokrasia ya kivuli, ambapo viongozi wanachaguliwa na wananchi lakini kwa kweli hawana mamlaka ya kisiasa.
  4. Serikali ya kifalme: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na mfalme au malkia, ambaye huwa na udhibiti kamili wa mamlaka ya kisiasa na kijamii. Katika serikali ya kifalme, mfalme/malkia ni kiongozi wa juu wa serikali na huwa na mamlaka ya kuteua na kuondoa viongozi wengine wa serikali. Ingawa kuna nchi ambazo zina mfumo wa kifalme, mfumo huu haukubaliki kama aina ya serikali ya kiimla, kwani nchi nyingi za kifalme zina mfumo wa kikatiba na wananchi wanapata fursa ya kupiga kura.
Hizi ni aina kadhaa za serikali za kiimla, ambazo zinatofautiana katika mamlaka na nguvu. Tanzania iko wapi hapo? Au Tanzania ni nchi ya kidemokrasia?
 

Kuna aina kadhaa ya serikali za kiimla, ambazo hutawala kwa nguvu na udhibiti mkubwa wa kisiasa na kijamii. Hapa ntaelezea aina kadhaa za serikali za kiimla kwa lugha ya ufupi:

  1. Serikali ya kijeshi: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na jeshi la taifa. Viongozi wa jeshi huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kijeshi, na mara nyingi hutumia nguvu kudhibiti wapinzani wao na kudumisha utawala wao. Serikali ya kijeshi inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au vita vya wenyewe kwa wenyewe, na inaweza kudumu kwa muda mfupi au mrefu.
  2. Serikali ya kiimla: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na udhibiti mkubwa wa mamlaka ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kiimla mara nyingi hutumia nguvu na vitisho kudhibiti upinzani na kudumisha utawala wao. Serikali ya kiimla inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au kwa njia ya uchaguzi usio wa haki.
  3. Serikali ya kidikteta: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kidikteta huwa na udhibiti mkubwa wa vyombo vya habari na uwezo wa kuwakamata na kuwatesa wapinzani wao. Serikali ya kidikteta inaweza kuwa na mfumo wa demokrasia ya kivuli, ambapo viongozi wanachaguliwa na wananchi lakini kwa kweli hawana mamlaka ya kisiasa.
  4. Serikali ya kifalme: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na mfalme au malkia, ambaye huwa na udhibiti kamili wa mamlaka ya kisiasa na kijamii. Katika serikali ya kifalme, mfalme/malkia ni kiongozi wa juu wa serikali na huwa na mamlaka ya kuteua na kuondoa viongozi wengine wa serikali. Ingawa kuna nchi ambazo zina mfumo wa kifalme, mfumo huu haukubaliki kama aina ya serikali ya kiimla, kwani nchi nyingi za kifalme zina mfumo wa kikatiba na wananchi wanapata fursa ya kupiga kura.
Hizi ni aina kadhaa za serikali za kiimla, ambazo zinatofautiana katika mamlaka na nguvu.
Tanzania iko wapi hapo? Au Tanzania ni nchi ya kidemokrasia?
Ahsante kwa uzi wako, naomba unisaidie tofauti kati ya utawala wa kiimla na kidikteta kulingana na andiko lako.
 
Ahsante kwa uzi wako, naomba unisaidie tofauti kati ya utawala wa kiimla na kidikteta kulingana na andiko lako.
Utawala wa kiimla na utawala wa kidikteta ni dhana mbili tofauti za kisiasa, ingawa zinaweza kufanana katika baadhi ya vipengele. Utawala wa kiimla ni aina ya utawala ambapo mamlaka yote yamehifadhiwa kwa kiongozi mmoja au wachache wa watu walio karibu na kiongozi huyo. Kiongozi huyo ana udhibiti kamili wa serikali na hutekeleza sera na maamuzi yake kwa nguvu zote bila kujali maoni ya raia au wapinzani. Utawala wa kiimla unaweza kufikia mamlaka yake kupitia njia ya urithi, mapinduzi au uchaguzi.

Kwa upande mwingine, utawala wa kidikteta ni aina ya utawala ambapo mtu mmoja au kundi la watu wenye mamlaka yasiyo ya kawaida hawana uhalali wa kisheria wa kushikilia madaraka. Hii inaweza kuwa kwa sababu ya kufanya mapinduzi, kupitia uchaguzi wenye utata au kupitia njia zingine za nguvu. Kama vile utawala wa kiimla, utawala wa kidikteta unadhibitiwa na mtu mmoja au kundi la watu wenye mamlaka yasiyo ya kawaida, na hutoa maamuzi kwa nguvu zote, bila kujali maoni ya raia au wapinzani.

Kwa ujumla, tofauti kuu kati ya utawala wa kiimla na utawala wa kidikteta ni kwamba utawala wa kiimla unatambuliwa kisheria, wakati utawala wa kidikteta hauna msingi wa kisheria. Katika utawala wa kiimla, kiongozi huyo au kundi la watu walio karibu naye wana nguvu za kisheria kushikilia madaraka, wakati katika utawala wa kidikteta, nguvu hizo hazina msingi wa kisheria
 
Utawala wa kiimla na utawala wa kidikteta ni dhana mbili tofauti za kisiasa, ingawa zinaweza kufanana katika baadhi ya vipengele. Utawala wa kiimla ni aina ya utawala ambapo mamlaka yote yamehifadhiwa kwa kiongozi mmoja au wachache wa watu walio karibu na kiongozi huyo. Kiongozi huyo ana udhibiti kamili wa serikali na hutekeleza sera na maamuzi yake kwa nguvu zote bila kujali maoni ya raia au wapinzani. Utawala wa kiimla unaweza kufikia mamlaka yake kupitia njia ya urithi, mapinduzi au uchaguzi.

Kwa upande mwingine, utawala wa kidikteta ni aina ya utawala ambapo mtu mmoja au kundi la watu wenye mamlaka yasiyo ya kawaida hawana uhalali wa kisheria wa kushikilia madaraka. Hii inaweza kuwa kwa sababu ya kufanya mapinduzi, kupitia uchaguzi wenye utata au kupitia njia zingine za nguvu. Kama vile utawala wa kiimla, utawala wa kidikteta unadhibitiwa na mtu mmoja au kundi la watu wenye mamlaka yasiyo ya kawaida, na hutoa maamuzi kwa nguvu zote, bila kujali maoni ya raia au wapinzani.

Kwa ujumla, tofauti kuu kati ya utawala wa kiimla na utawala wa kidikteta ni kwamba utawala wa kiimla unatambuliwa kisheria, wakati utawala wa kidikteta hauna msingi wa kisheria. Katika utawala wa kiimla, kiongozi huyo au kundi la watu walio karibu naye wana nguvu za kisheria kushikilia madaraka, wakati katika utawala wa kidikteta, nguvu hizo hazina msingi wa kisheria
Ahsante nimeelewa kwamba tofauti ni legitimacy
 

Kuna aina kadhaa ya serikali za kiimla, ambazo hutawala kwa nguvu na udhibiti mkubwa wa kisiasa na kijamii. Hapa ntaelezea aina kadhaa za serikali za kiimla kwa lugha ya ufupi:

  1. Serikali ya kijeshi: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na jeshi la taifa. Viongozi wa jeshi huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kijeshi, na mara nyingi hutumia nguvu kudhibiti wapinzani wao na kudumisha utawala wao. Serikali ya kijeshi inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au vita vya wenyewe kwa wenyewe, na inaweza kudumu kwa muda mfupi au mrefu.
  2. Serikali ya kiimla: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na udhibiti mkubwa wa mamlaka ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kiimla mara nyingi hutumia nguvu na vitisho kudhibiti upinzani na kudumisha utawala wao. Serikali ya kiimla inaweza kujitokeza baada ya mapinduzi au kwa njia ya uchaguzi usio wa haki.
  3. Serikali ya kidikteta: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na kiongozi mmoja au chama kimoja, na huwa na mamlaka kamili ya kisiasa na kiuchumi. Viongozi wa serikali ya kidikteta huwa na udhibiti mkubwa wa vyombo vya habari na uwezo wa kuwakamata na kuwatesa wapinzani wao. Serikali ya kidikteta inaweza kuwa na mfumo wa demokrasia ya kivuli, ambapo viongozi wanachaguliwa na wananchi lakini kwa kweli hawana mamlaka ya kisiasa.
  4. Serikali ya kifalme: Hii ni aina ya serikali inayoongozwa na mfalme au malkia, ambaye huwa na udhibiti kamili wa mamlaka ya kisiasa na kijamii. Katika serikali ya kifalme, mfalme/malkia ni kiongozi wa juu wa serikali na huwa na mamlaka ya kuteua na kuondoa viongozi wengine wa serikali. Ingawa kuna nchi ambazo zina mfumo wa kifalme, mfumo huu haukubaliki kama aina ya serikali ya kiimla, kwani nchi nyingi za kifalme zina mfumo wa kikatiba na wananchi wanapata fursa ya kupiga kura.
Hizi ni aina kadhaa za serikali za kiimla, ambazo zinatofautiana katika mamlaka na nguvu. Tanzania iko wapi hapo? Au Tanzania ni nchi ya kidemokrasia?
Tanzania tupo namba tatu (3)
 
Back
Top Bottom