Wakuu naleta swali kwenu,
Naomba kuuliza hivi
1).ni sababu gani hasa zinaifanya kampuni Changa kufa Hali yakuwa mmiliki ndie CEO
2). Hivi inatokeaje yaani owner wa kampuni also, ni CEO lakini anakuwa fired out Katika board of Directors
- ni sababu zipi zinaweza kupelekea CEO also owner akawa fired out Katika bodi???
1. Kufa kwa kampuni hakuogopi iwapo majority shareholder ndiye CEO. Kufa kwa kampuni huwa na sababu nyingine kama vile kukoma kwa biashara, kuamua kufunga shughuli za kampuni, hasara ama kukosa shuguuli za kufanya, nk.
2. Katika kila kampuni niblazma kuwe na shareholders kuanzia wawili na kimsingi ni lazma kuwe na board of directors ambao hupaswa kuwa kuanzia wawili na hawa wanatakiwa kuwa ni shareholders pia.
Kisheria, huwa hatusemi 'mtu anamiliki kampuni' bali huwa tunasema kuwa fulani ana hisa nyingi za umiliki wa kampuni kwani hata wewe leo ukiwa major shareholder ni muda wowote katika kampuni yako ukageuka kuwa minor shareholder.
Sasa kuna wakati huyu uliyemuita CEO. Huyu mtu anakua kwa lugha nyepesi ni MWAJIRIWA katika kampuni hiyo hapo sahau kuhusu yeye kuwa mwanahisa na director wa kampuni hiyo, hivyo hicho cheo cha kuwa CEO ni kwamba amepewa nafasi na bodi ya wakurugenzi kuwa mtumishi wa kampuni kwa nafasi ya CEO sawasawa na ambavyo bodi hiyo inaweza kuajiri mfagizi wa vyoo vya ofisi hivyo nayo JOB DESCRIPTION anayotakiwa kuicuata na akishindwa basi kampuni inaweza kusitisha ajira yake ya uCEO.
Tukija kwenye kipengere kuwa inawezekana vipi major shareholder director kutolewa kwenye nafasi husika?
Ipo hivii, katika katiba yenu ya kampuni lazma muweke utaratibu wa namna ya kumpata director wa kampuni na utaratibu upi utazinhatiwa katika kupata na kumuondoa ama yeye kutoka kwenye nafasi hiyo hata kama atakua akimiliki hisa 99.99% za kampuni hiyo.
Lakini kuna masuala mengine ambayo yanaweza kuwa sababu yenye mashiko ya kumchomoa mtu toka nafasi ya mkurugenzi wa kampuni iwe ni major shareholder ama minor shareholder nazo kwa kiasi kikubwa zimejikita katika kipengele cha kimaadili kama ifuatavyo;
i. Kutoa nje sifi za kampuni/ofisi
ii. Ufisadi ama uhujumu wa mali ama rasilimali za kampuni.
iii. Kukiuka katiba ya kampuni.
iv. Muda wake wa kuwa mkurugenzi kuisha kama ilivyotajwa katika kampuni
v. Kuixanganya board ama kufanya maamuzi ya uongo au ya kiwaki juu ya kampuni, nk nk