The Sheriff
JF-Expert Member
- Oct 10, 2019
- 747
- 2,112
Uwepo wa miundombinu ya usafi wa mazingira kama vile vyoo unachochea afya kwa sababu vinaruhusu watu kutupa taka zao ipasavyo, kuzuia uchafuzi wa mazingira yao na kupunguza hatari kwao wenyewe na majirani zao. Duniani kote, watu wengi hawana huduma za vyoo, na hivyo kusababisha utupaji usiofaa wa taka.
Ukosefu wa miundombinu ya msingi ya usafi wa mazingira unaweza kusababisha mazingira yasiyofaa yaliyochafuliwa na kinyesi cha binadamu. Bila vyoo, taka kutoka kwa watu walioambukizwa maradhi mbalimbali zinaweza kuchafua mazingira na kuongeza hatari ya kuambukizwa kwa watu wengine.
Utupaji taka ufaao unaweza kupunguza mzunguko wa magonjwa. Kwa mujibu wa WHO, mnamo 2020, ni 54% tu ya idadi ya watu duniani (watu bilioni 4.2) walitumia huduma ya usafi wa mazingira iliyosimamiwa kwa usalama, huku zaidi ya watu bilioni 1.7 bado wakiwa hawana huduma za msingi za usafi wa mazingira kama vile vyoo.
Kati ya hao, milioni 494 bado wanajisaidia katika maeneo ya wazi, kwa mfano kwenye mifereji ya maji mitaani, nyuma ya vichaka au kwenye chemchemi za maji. Takribani 10% ya watu duniani wanadhaniwa kutumia chakula kilichomwagiliwa na maji machafu.
Ni kwasababu hiyo WHO inaeleza kuwa ugonjwa wa kuhara unasalia kuwa moja ya vyanzo vikuu vya vifo lakini kwa kiasi kikubwa unaweza kuzuilika. Maji bora, usafi wa mazingira, na usafi vinaweza kuzuia vifo vya watoto 297,000 wenye umri wa chini ya miaka 5 kila mwaka.
Takriban watu 829,000 katika nchi zenye kipato cha chini na cha kati hufa kutokana na ukosefu wa maji, usafi wa mazingira na usafi kila mwaka, ambayo ni asilimia 60 ya vifo vyote vinavyosababishwa na magonjwa ya kuhara.
Uchafu wa mazingira unaaminika kuwa sababu kuu katika vifo 432,000 hivi na ni sababu kuu ya magonjwa kadhaa ya kitropiki yaliyopuuzwa, minyoo ya tumbo, kichocho, na trakoma. Usafi mbaya wa mazingira pia huchangia utapiamlo.
Mnamo mwaka wa 2012, mvua kubwa iliyonyesha nchini Sierra Leone na Guinea ilisababisha vyoo kufurika, na kusababisha mlipuko mbaya wa kipindupindu ambao uliua zaidi ya watu 392 na kuugua zaidi ya wengine 25,000, kulingana na ripoti za habari.
Usafi duni wa vyoo huchangia katika visababishi viwili kati ya vitatu vinavyoongoza kwa vifo vinavyoweza kuzuilika miongoni mwa watoto walio chini ya umri wa miaka mitano.
Uwepo wa vyoo na uimarishaji wa hali ya usafi katika jamii zetu lina faida nyingi sana ikiwemo baadhi zifuatazo hapa chini.
Kuzuia upofu
Trakoma, kisababishi kikuu cha upofu unaoweza kuzuilika, hubebwa na nzi anayezaliana kwenye kinyesi cha binadamu pekee. Ugonjwa huu husababishwa na bakteria aina ya Chlamydia trachomatis ambao pia husababisha ugonjwa wa zinaa wa Klamidia. Nzi na kugusa usaha kutoka kwa mtu aliyeambukizwa kunaweza kueneza ugonjwa huo.
Trakoma huathiri takriban watu milioni 21.4, kulingana na WHO. Kati ya hao, takriban milioni 2.2 ni wenye ulemavu wa macho na milioni 1.2 ni vipofu.
Kuwaweka wanawake salama
Katika sehemu zisizo na vyoo, wanawake lazima watembee umbali fulani ili kujisaidia, jambo ambalo linawaweka katika hatari ya ukatili wa kijinsia. Ili kuepuka hatari hiyo, wanawake wengi hutumia mifuko ya plastiki ambayo huweka ndani ya nyumba zao. Mbinu hiyo inageuka kuwa ni mazalia ya vijidudu wabaya, kama vile bakteria anayesababisha ugonjwa unaosababisha upofu wa trakoma.
Kukuza mahudhurio shuleni
Wasichana wanaweza kuacha kuhudhuria shule ikiwa hakuna vyoo vya faragha, jambo ambalo hatimaye linawakwamisha wasichana hawa kupata elimu.
Kuokoa nishati
Maji machafu kutoka kwa vyoo yana takriban mara 10 ya kiwango cha nishati, katika muundo wa biokemikali, kama inavyohitajika kutibu. Wanasayansi na wahandisi wanabuni njia za kuchakata maji machafu ili kuokoa nishati na kurejesha maji ya kunywa.
Familia inapopata choo safi, manufaa ya kuboresha usafi wa mazingira huenda mbali zaidi ya kupunguza hatari ya magonjwa ya kuhara. Pia hupunguza kuenea kwa magonjwa ambayo yanaweza kusababisha mateso kwa mamilioni ya watu kila mwaka.
Kuwa na choo safi ndani au karibu na nyumba hupunguza athari na ukali wa utapiamlo kwa watoto katika miaka yao muhimu ya ukuaji.
Vyoo vinasaidia kwenye ongezeko la usalama kwa wanawake na wasichana, Vinaweza hata kuongeza viwango vya mahudhurio shuleni.
Usafi binafsi ni muhimu kwa mafanikio ya mtu katika ulimwengu wa leo. Mapambano dhidi ya magonjwa huanza na kuosha mikono. Kuna vijidudu vingi vinavyopatikana kwenye kinyesi cha binadamu ambacho kinaweza kusababisha magonjwa ambayo yanaweza kuathiri jamii nzima.
Ugonjwa unaohofiwa zaidi kati ya magonjwa yote ambayo yanaweza kusababishwa na ukosefu wa vyoo ni kipindupindu ambapo mtu anaweza kupoteza hadi lita 20 za maji kwa siku akipata ugonjwa huo.
Vyoo vinaweza kubadilisha haya yote. Na ndiyo maana vyoo vinachukuliwa kama ni uvumbuzi muhimu zaidi katika historia ya dunia.
