Mkuu.Kwa muda mrefu sana, Bara la Afrika limegeuzwa uwanja wa majaribio ya diplomasia ya malaika wanaojifanya wanakuja kuleta amani, lakini nyuma ya pazia wanashughulikia maslahi yao wenyewe.
Na sasa, tumefikia hatua ya kutosha kabisa kusema ukweli bila kupamba maneno: mfumo wa Commonwealth, kama ulivyo leo, hauna uwezo wa kuleta muafaka wowote katika migogoro ya ndani ya Afrika. Kama kitu chochote, kinazalisha matatizo, upotevu wa muda, na maamuzi ya kinafiki.
Commonwealth imegeuka kuwa klabu ya kifahari isiyo na meno.
Ni jukwaa la vikao, hotuba, kaulimbiu za ukumbini, na nusu-kweli zinazotengenezwa vizuri kwa mikutano ya waandishi wa habari. Hakuna kinachotekelezwa. Hakuna anayewajibika. Hakuna kinachobadilika. Ni hewa tupu inayouzwa kama “diplomasia”.
Kila linapotokea tatizo Afrika, hasa pale ambapo haki, uhuru, na demokrasia zinakanyagwa, Commonwealth hujitokeza na kauli zile zile: “tunafuatilia,” “tunahimiza pande zote,” “tunashauri mazungumzo ya maridhiano”. Maneno matupu yasiyo na thamani yoyote kwa raia wanaoumia.
Maridhiano gani haya yanayolazimishwa na watazamaji wasioguswa na madhila?
Kwa nini raia walioonewa, kuporwa haki zao na kudhulumiwa kila siku waambiwe wakae meza moja na watesi wao, kupitia usimamizi wa taasisi ambayo haina mamlaka, haina uhalisia, na haina gumzo lolote linaloweza kulazimisha mabadiliko?
Hayo si maridhiano, hayo ni udhalilishaji uliofumwa kwa ustaarabu.
Chakwera na wenzake wanaotumika kama vibanda vya kupokelea maagizo ya nje wawe wa mwisho kufikiria kwamba watu wa Afrika bado ni rahisi kudanganywa.
Hakuna anayeweza tena kufumbia macho ukweli kwamba mkakati wa “kudumisha amani” wa Commonwealth ni mbinu ya kuzuia mabadiliko halisi, ni chuma cha reli kilichooza, ambacho hakiwezi tena kupitisha hata treni ya mawazo.
Ni wakati wa kuacha siasa za kipuuzi za “maridhiano kwa gharama ya haki”.
Ni wakati wa kuacha viongozi wanaotaka kupaka mafuta migogoro ili waonekane wasuluhishi, ilhali wanazuia suluhu halisi.
Tunahitaji model ya kusuluhisha migogoro ambayo inaheshimu ukweli na uwajibikaji, sio maigizo ya kiukoloni.
Umoja wa Mataifa (UN) tayari una mifano halisi iliyofanya kazi, mfano wa Timor Mashariki (Timor-Leste) ni ushahidi thabiti.
UN waliweka mfumo wa uwazi, usimamizi mkali, ufuatiliaji wa kimataifa, na mandate yenye nguvu iliyolazimisha mabadiliko, sio kuomba “good will”.
Mfumo huo uliweka:
Haya ndiyo yanayohitajika Afrika, si hadithi za uzalendo wa bandia kutoka kwa Chakwera na Commonwealth yake.
- Uwajibishaji wa wahalifu wa kisiasa,
- Ulinzi wa raia kisheria na kiusalama,
- Mchakato wa mpito ulio na meno—si vitisho vya karatasi,
- Uongozi wa kimataifa usioegemea upande wowote.
Maridhiano ya kipuuzi yanayotulazimishwa ni kitanzi cha ukimya.
Watu wanaopigania haki hawataki tena kuambiwa wakae kimya “kwa ajili ya amani”. Amani gani? Amani ya nani? Kama ni amani ambayo inalinda madikteta, inalinda mfumo wa udhalimu, na kuwakalia koo walioporwa haki, basi hiyo si amani, ni ukoloni wa kiakili.
Tunahitaji uthubutu, sio unafiki.
Tunahitaji taasisi zinazoona mateso na kusema:
“Hapa kuna tatizo, na tutalitatua kwa misingi ya ukweli wa kina, sio kwa kusafisha picha ya viongozi wenye makovu ya dhuluma.”
Baba Askofu Chakwera ( Najua unakijua Kiswahili na unakielewa vema) Commonwealth yenu imefika mwisho wa ‘credibility’.
Usipoteze muda wako na jukwaa (la commonwealth) ambalo halijawahi kuleta muafaka wa kweli katika migogoro inayohusu haki za binadamu barani Afrika.
Afrika inahitaji taasisi zitakazokuja na nguvu, uwezo, na dhamira, siyo porojo za kidiplomasia zilizotumiwa kuwalaza watu kwenye matumaini hewa.
Huu ndio wakati wa kusema kwa nguvu:
Maridhiano yanayolazimishwa ni upumbavu.
Commonwealth ni sarakasi.
Na Tanzania ya Afrika haitadanganywa tena.
Asante kwa bandiko lako kuntu, Ukweli ni kwamba Jumuiya ya Madola ni taasisi iliyoachwa na historia, lakini bado inaendeshwa kana kwamba dunia haijabadilika. Ni vigumu sana, kama ulivyosema, kumweleza kijana wa miaka ya 90 au 2000 kwamba kuna umoja wa kimataifa unaojengwa juu ya msingi wa ukoloni, na cha ajabu zaidi, kiongozi wake lazima awe Mfalme wa Uingereza bila kura wala mchakato wowote wa uwazi. Ni urithi wa kifalme unaopewa sura ya “ushirikiano” na ni jambo ambalo halina uzito wowote kwa vizazi vya leo.Mkuu.
Unasema.kweli.mpaka unapitilizza. Hawa wanaoitwa Jumuiya ya Madola kwanza ni taasisi ya aibu na isiyopaswa kuwepo hapo awaki na hata zaidi katika zama hizi.
Unaanzaje kumweleza kijana aliyezaliwa miaka ya 90 na 2000 kuwa hii ni Jumuiya ya nchi ambazo kwa asili( ukiacha Rwanda ) zilitawaliwa, zilikuwa ni makoloni ya Uingereza!. Na kwamba kiongoxi wake ni lazima awe mfalme wa Uingereza!
Ni sifa ya kuendelea kujitambulisha katika zama hizi kuwa ninyi mlitawaliwa na Wageni waliokuja kwenu wakawakuta na mkakubali kutawaliwa kisha mnaona fahari kuwa katika jumuiya inayoobgozwa na mkoloni wenu!
Kama.mnaona fahari kutawaliwa na hao, kuna haja ya kuendelea kulalamika juu ya hali tuliyonayo leo?
Hizi Jumuiya zote EAC, SADC, AU, UN zimepoteza malengo ya kuanishwa kwake na hazipaswi kuendelea kuwepo. Ni mikusanyiko yenye faida kwa wanaoitwa viongozi kutoka kwenye nchi wanachama lakini sio watu wake.
Jiulize? Kila mkutano mkuu wa Jumuiya ya madola angalau kwa miaka ya hivi karibuni kumekuwa na azimio la kuitaka Uingereza kukiri na kulipa madhara ya biashara ya utumwa ambayo iliinufaidha nchi hiyo kwa gharama ya maisha ya mamilioni ya watu weusi. Lakini mkoloni huyo amegoma.
Kwanini Jumuiya hii, husubiri kuchukua hatua baada ya kutokea mgogoro lakini haionekani kufanya chochote kabla ya hapo?
Na wewe unauliza hili swali kama nani ? Asee... Baba Askofu Chakwera anakuhusu... yupo Bingo kuanzia leo hadi 21/11/2025 kutembeza maneno ya maridhiano... Upumbafu mtupu wa hi jumiya ya commonwealth, wanakuja kutatua tatizo wakati walikuwa na nafasi ya kulishughulikia kabla ya mauwaji kutokea.. Naichukia sana hii jumuiya kwa kweli- Pumbafu zao...Wewe unaongea kama nani? Asee
Dawa ni moja tu, akija tumpige mawe hapohapo airport arudi kwa mkewe na majeraha, hapo ndo watajua hatucheki na nyani wazee na vyura viziwiKwa muda mrefu sana, Bara la Afrika limegeuzwa uwanja wa majaribio ya diplomasia ya malaika wanaojifanya wanakuja kuleta amani, lakini nyuma ya pazia wanashughulikia maslahi yao wenyewe.
Na sasa, tumefikia hatua ya kutosha kabisa kusema ukweli bila kupamba maneno: mfumo wa Commonwealth, kama ulivyo leo, hauna uwezo wa kuleta muafaka wowote katika migogoro ya ndani ya Afrika. Kama kitu chochote, kinazalisha matatizo, upotevu wa muda, na maamuzi ya kinafiki.
Commonwealth imegeuka kuwa klabu ya kifahari isiyo na meno.
Ni jukwaa la vikao, hotuba, kaulimbiu za ukumbini, na nusu-kweli zinazotengenezwa vizuri kwa mikutano ya waandishi wa habari. Hakuna kinachotekelezwa. Hakuna anayewajibika. Hakuna kinachobadilika. Ni hewa tupu inayouzwa kama “diplomasia”.
Kila linapotokea tatizo Afrika, hasa pale ambapo haki, uhuru, na demokrasia zinakanyagwa, Commonwealth hujitokeza na kauli zile zile: “tunafuatilia,” “tunahimiza pande zote,” “tunashauri mazungumzo ya maridhiano”. Maneno matupu yasiyo na thamani yoyote kwa raia wanaoumia.
Maridhiano gani haya yanayolazimishwa na watazamaji wasioguswa na madhila?
Kwa nini raia walioonewa, kuporwa haki zao na kudhulumiwa kila siku waambiwe wakae meza moja na watesi wao, kupitia usimamizi wa taasisi ambayo haina mamlaka, haina uhalisia, na haina gumzo lolote linaloweza kulazimisha mabadiliko?
Hayo si maridhiano, hayo ni udhalilishaji uliofumwa kwa ustaarabu.
Chakwera na wenzake wanaotumika kama vibanda vya kupokelea maagizo ya nje wawe wa mwisho kufikiria kwamba watu wa Afrika bado ni rahisi kudanganywa.
Hakuna anayeweza tena kufumbia macho ukweli kwamba mkakati wa “kudumisha amani” wa Commonwealth ni mbinu ya kuzuia mabadiliko halisi, ni chuma cha reli kilichooza, ambacho hakiwezi tena kupitisha hata treni ya mawazo.
Ni wakati wa kuacha siasa za kipuuzi za “maridhiano kwa gharama ya haki”.
Ni wakati wa kuacha viongozi wanaotaka kupaka mafuta migogoro ili waonekane wasuluhishi, ilhali wanazuia suluhu halisi.
Tunahitaji model ya kusuluhisha migogoro ambayo inaheshimu ukweli na uwajibikaji, sio maigizo ya kiukoloni.
Umoja wa Mataifa (UN) tayari una mifano halisi iliyofanya kazi, mfano wa Timor Mashariki (Timor-Leste) ni ushahidi thabiti.
UN waliweka mfumo wa uwazi, usimamizi mkali, ufuatiliaji wa kimataifa, na mandate yenye nguvu iliyolazimisha mabadiliko, sio kuomba “good will”.
Mfumo huo uliweka:
Haya ndiyo yanayohitajika Afrika, si hadithi za uzalendo wa bandia kutoka kwa Chakwera na Commonwealth yake.
- Uwajibishaji wa wahalifu wa kisiasa,
- Ulinzi wa raia kisheria na kiusalama,
- Mchakato wa mpito ulio na meno—si vitisho vya karatasi,
- Uongozi wa kimataifa usioegemea upande wowote.
Maridhiano ya kipuuzi yanayotulazimishwa ni kitanzi cha ukimya.
Watu wanaopigania haki hawataki tena kuambiwa wakae kimya “kwa ajili ya amani”. Amani gani? Amani ya nani? Kama ni amani ambayo inalinda madikteta, inalinda mfumo wa udhalimu, na kuwakalia koo walioporwa haki, basi hiyo si amani, ni ukoloni wa kiakili.
Tunahitaji uthubutu, sio unafiki.
Tunahitaji taasisi zinazoona mateso na kusema:
“Hapa kuna tatizo, na tutalitatua kwa misingi ya ukweli wa kina, sio kwa kusafisha picha ya viongozi wenye makovu ya dhuluma.”
Baba Askofu Chakwera ( Najua unakijua Kiswahili na unakielewa vema) Commonwealth yenu imefika mwisho wa ‘credibility’.
Usipoteze muda wako na jukwaa (la commonwealth) ambalo halijawahi kuleta muafaka wa kweli katika migogoro inayohusu haki za binadamu barani Afrika.
Afrika inahitaji taasisi zitakazokuja na nguvu, uwezo, na dhamira, siyo porojo za kidiplomasia zilizotumiwa kuwalaza watu kwenye matumaini hewa.
Huu ndio wakati wa kusema kwa nguvu:
Maridhiano yanayolazimishwa ni upumbavu.
Commonwealth ni sarakasi.
Na Tanzania ya Afrika haitadanganywa tena.