Ndiyo, uko sahihi kabisa — Benki Kuu ya Tanzania (BoT) huamua na kupanga serial numbers, halafu huiagiza kampuni ya uchapishaji kuchapisha fedha kulingana na mpango huo.
Hii hapa ni namna mchakato unavyokwenda kwa kawaida:
---
1. BoT huamua kiasi cha fedha kinachohitajika
Hufanyika tathmini ya kiuchumi kuamua kiasi cha fedha mpya kinachopaswa kuingizwa kwenye mzunguko.
---
2. BoT huandaa mpango wa uchapishaji
Miongoni mwa mambo yanayoamuliwa ni:
Idadi ya noti kwa kila denomination (500, 1000, 2000, nk.)
Mpangilio wa serial numbers kwa kila kundi la noti (kwa mfano: AA0000001 hadi AA1000000).
---
3. Mpango huo unatumwa kwa kampuni ya uchapishaji
BoT hutuma agizo rasmi lenye:
Maelezo ya muundo wa noti
Idadi ya noti
Mpangilio wa serial numbers
Vigezo vya usalama wa kuchapisha (alama za siri, watermark, nk.)
---
4. Kampuni huchapisha na kuripoti kila hatua
Kila noti inachapishwa na kupewa serial number kulingana na mpango wa BoT.
Orodha ya serial number hutumwa kwa BoT kabla ya kusafirisha fedha.
---
5. BoT hukagua kila kitu baada ya fedha kuwasili
Fedha zinapowasili Tanzania, BoT hukagua:
Idadi kamili ya noti.
Ulinganifu wa serial numbers.
Ubora na usalama wa uchapishaji.
---
Kwa hiyo, BoT ndiye mwenye mamlaka ya mwisho kuhusu serial numbers, si kampuni ya uchapishaji. Hii ndiyo sababu kuongeza fedha isivyo halali ni vigumu mno — kila hatua ina ukaguzi wa kina.