Radi ni
mlipuko mkubwa wa umeme wa asili unaotokea angani, hasa kati ya mawingu yenye chaji au kati ya mawingu na ardhi. Inajulikana kwa
mwanga mkali (umeme wa radi) na
sauti kubwa ya ngurumo.
Inavyotokea:
1.
Mawingu ya mvua (Cumulonimbus) hukusanya
chaji za umeme – hasi (–) na chanya (+).
2. Chaji hizo zinapojikusanya kwa kiwango kikubwa, kuna
mlipuko wa umeme ili kusawazisha tofauti ya chaji.
3. Mlipuko huu wa umeme ndio
radi (lightning).
4. Hewa inapopasuliwa ghafla na radi, husababisha
ngurumo ya radi (thunder).
---
Aina za radi:
- Radi kati ya mawingu (cloud-to-cloud)
- Radi kutoka mawingu kwenda ardhini (cloud-to-ground) – hii ndiyo hatari zaidi.
- Radi ndani ya wingu (intra-cloud)
---
Hatari za radi:
- Inaweza kuua au kujeruhi watu na wanyama.
- Huchoma miti, nyumba, au kusababisha moto porini.
- Huharibu vifaa vya umeme.
---
Kwa kifupi,
radi ni umeme wa asili unaotokea angani, unaosababishwa na mabadiliko ya chaji kwenye mawingu wakati wa mvua au dhoruba.