Jana, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan, alikutana na Baraza la Mawaziri na kushirikiana nao katika mazungumzo ya kitaifa. Kilichowashangaza wengi ni uwepo wa Rais wa Zanzibar, Mheshimiwa Hussein Mwinyi, katika kikao hiki. Je, kwanini Rais wa Zanzibar alikuwepo katika kikao cha Baraza la Mawaziri? Fahamu uhalali wake kikatiba na umuhimu wa ushiriki wake katika maamuzi ya kitaifa.
View attachment 3051366
Chanzo: ikulu mawasiliano
Kuelezea kitaalamu umuhimu wa Rais wa Zanzibar kuhudhuria vikao vya Baraza la Mawaziri la Tanzania Bara inahitaji kuelewa mfumo wa utawala wa Muungano wa Tanzania na majukumu ya viongozi wake. Hapa ni uchambuzi wa kina wa mada hii:
1.
Muundo wa Muungano wa Tanzania
Tanzania ni nchi yenye muundo wa serikali mbili: Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar. Muundo huu ulianzishwa mwaka 1964 baada ya Tanganyika na Zanzibar kuungana na kuunda Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Muungano huu unaratibiwa na Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
2.
Majukumu ya Rais wa Zanzibar katika Muungano
Kwa mujibu wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Rais wa Zanzibar ni Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hii inampa jukumu la kushiriki katika Baraza la Mawaziri la Muungano. Ibara ya 54(1) ya Katiba inasema kuwa Makamu wa Rais atahudhuria vikao vya Baraza la Mawaziri na kushiriki kikamilifu katika maamuzi ya serikali ya Muungano.
3.
Sababu za Kuhudhuria Vikao vya Baraza la Mawaziri
- Ushiriki katika Maamuzi ya Kitaifa: Rais wa Zanzibar, kama Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano, anahitajika kushiriki katika maamuzi muhimu yanayohusu masuala ya Muungano. Hii inahakikisha kuwa maslahi ya Zanzibar yanazingatiwa katika uundaji wa sera na mikakati ya kitaifa.
- Kuhakikisha Uwiano wa Kimaamuzi: Ushiriki wa Rais wa Zanzibar unalenga kudumisha uwiano na usawa katika maamuzi yanayohusu pande zote mbili za Muungano. Hii ni muhimu kwa kudumisha mshikamano na umoja wa kitaifa.
- Kujenga Mshikamano na Ushirikiano: Kuhudhuria vikao vya Baraza la Mawaziri kunasaidia kujenga mshikamano kati ya viongozi wa Tanzania Bara na Zanzibar. Hii inachangia kuimarisha ushirikiano wa kiserikali na kuleta maendeleo ya kitaifa.
- Uwakilishi wa Zanzibar: Rais wa Zanzibar anawakilisha maslahi na maoni ya wananchi wa Zanzibar katika Baraza la Mawaziri. Hii inahakikisha kuwa sauti za wananchi wa Zanzibar zinasikika na kuzingatiwa katika maamuzi ya kitaifa.
4.
Mfumo wa Uwajibikaji na Uwiano wa Nguvu
Baraza la Mawaziri la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania linajumuisha mawaziri kutoka pande zote mbili za Muungano. Hii ni sehemu ya kuhakikisha uwiano wa nguvu na uwajibikaji katika serikali ya Muungano. Kwa hivyo, uwepo wa Rais wa Zanzibar katika vikao vya Baraza la Mawaziri ni muhimu kwa kuhakikishia ushirikiano wa kweli na utendaji kazi wa pamoja.
5.
Masuala ya Kikatiba na Sheria
Kwa mujibu wa Katiba, masuala yote yanayohusu Muungano yanajadiliwa na Baraza la Mawaziri. Hivyo, ushiriki wa Rais wa Zanzibar ni wa lazima ili kuhakikisha kuwa maamuzi yanayofanywa yanazingatia maslahi ya Muungano mzima. Ibara ya 55 ya Katiba inampa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mamlaka ya kuteua mawaziri, na mawaziri hawa wanajumuisha wawakilishi kutoka pande zote mbili za Muungano.
Hitimisho
Kwa kuzingatia vipengele hivi vyote, ni wazi kuwa Rais wa Zanzibar ana nafasi muhimu na ya kikatiba katika kuhudhuria vikao vya Baraza la Mawaziri la Tanzania Bara. Hii ni kwa ajili ya kuhakikisha ushirikiano, uwiano, na uwajibikaji katika uendeshaji wa serikali ya Muungano, hivyo kudumisha mshikamano na maendeleo ya taifa.
By Mturutumbi