Aliko Musa
JF-Expert Member
- Aug 25, 2018
- 209
- 315
Jinsi Kuandaa Mkataba Wa Malipo Ya Awamu Ya Kiwanja (Land Installment Contract)
Maana Ya Land Installment Contract
Land installment contract (kwa Kiswahili, mkataba wa mauzo ya ardhi kwa awamu) ni aina ya mkataba ambapo mnunuzi wa ardhi anakubaliana kulipa bei ya ardhi kwa awamu kadhaa badala ya kufanya malipo yote mara moja.
Katika mkataba huu, muuzaji anabaki kuwa mmiliki halali wa ardhi hadi pale mnunuzi atakapomaliza malipo yote. Hata hivyo, mnunuzi anaruhusiwa kutumia au kuishi kwenye ardhi hiyo wakati wa kipindi cha malipo.
Vipengele muhimu vya land installment contract ni:
1. Malipo kwa awamu: Mnunuzi hulipa kiasi kilichokubaliwa kwa muda maalumu, kwa awamu, hadi kufikia kiasi cha mwisho.
2. Umiliki wa ardhi: Muuzaji anabaki kuwa na umiliki wa kisheria hadi malipo yote yakamilike.
3. Matumizi ya ardhi: Mnunuzi anaweza kutumia ardhi kwa shughuli zake (kulingana na makubaliano) wakati malipo yakiendelea.
4. Kufutiliwa kwa mkataba: Ikiwa mnunuzi atashindwa kulipa awamu zilizoainishwa, muuzaji anaweza kuvunja mkataba, mara nyingi bila kurudisha fedha zilizolipwa tayari, kulingana na masharti ya mkataba.
Mkataba huu mara nyingi hutumiwa pale ambapo mnunuzi hana uwezo wa kulipa bei kamili ya ardhi mara moja au pale ambapo muuzaji anataka kulinda maslahi yake mpaka malipo yakamilike.
Mfano Halisi: Mkataba wa Mauzo kwa Awamu ya Kipande cha Ardhi kati ya John na Maria
Kipande cha Ardhi: Kiwanja namba 55 kilichopo eneo la Mapinga, wilaya ya Bagamoyo, Mkoa wa Pwani, chenye ukubwa wa mita za mraba 500.
Bei ya Mauzo: TZS 15,000,000 (shilingi milioni kumi na tano).
Mlipaji: Maria Joseph, mkazi wa Dar es Salaam, ambaye atakuwa mnunuzi wa kiwanja hiki.
Muuzaji: John Mwakyoma, mmiliki halali wa kiwanja.
(A) Masharti ya Mkataba:
1. Malipo ya Awali: Maria atalipa TZS 3,000,000 (milioni tatu) kama malipo ya awali ndani ya siku 7 baada ya kusaini mkataba huu.
2. Malipo ya Awamu: Salio la TZS 12,000,000 litalipwa kwa awamu ya kila mwezi ya TZS 1,000,000 (milioni moja) kwa kipindi cha miezi 12.
3. Muda wa Malipo: Maria atamaliza malipo yote ndani ya kipindi cha miezi 12 kuanzia tarehe ya kusaini mkataba. Malipo ya awamu yatakuwa yakifanyika tarehe 5 ya kila mwezi.
4. Umiliki wa Ardhi: John ataendelea kuwa mmiliki wa ardhi hadi pale Maria atakapomaliza kulipa kiasi chote cha deni. Hadi hapo, Maria atakuwa na haki ya kutumia ardhi hiyo kwa shughuli za kibinafsi, lakini hataruhusiwa kuuza au kuhamisha umiliki kwa mtu mwingine.
5. Fidia kwa Kushindwa Kulipa: Iwapo Maria atashindwa kulipa awamu mbili mfululizo, John ana haki ya kusitisha mkataba huu na kumrejeshea Maria kiasi cha pesa ambacho tayari kimeshalipwa, lakini akitoa asilimia 10 kama fidia ya usumbufu.
6. Uhamisho wa Umiliki: Baada ya Maria kumaliza kulipa deni lote, John atamkabidhi Maria hati ya umiliki ya kiwanja hicho ndani ya siku 30.
(B) Masharti ya Ziada
7. Matengenezo ya Ardhi.
Maria anawajibika kufanya matengenezo ya msingi ya ardhi kama kufyeka nyasi, kujenga uzio, au kuweka miundombinu ya maji au umeme kwa gharama zake. Hata hivyo, shughuli yoyote kubwa ya ujenzi inahitaji ridhaa ya maandishi kutoka kwa John kabla ya kufanyika.
8. Bima ya Ardhi.
Maria atahakikisha kwamba kiwanja kinakuwa na bima ya msingi kwa madhara yoyote kama moto, mafuriko au uharibifu wowote. Maria atawajibika kwa gharama zote za bima hiyo.
9. Mabadiliko ya Sheria.
Katika kipindi cha mkataba, ikiwa kutatokea mabadiliko yoyote ya sheria za ardhi au kodi zinazohusiana na umiliki wa kiwanja hicho, Maria atawajibika kubeba gharama zinazotokana na mabadiliko hayo.
10. Kodi za Ardhi na Ada za Serikali.
Wakati wa kipindi cha malipo, Maria atawajibika kulipa kodi zote zinazohusu ardhi hiyo, pamoja na ada nyinginezo kama za kiwanja, zinazotakiwa na mamlaka za serikali za mitaa au kitaifa.
11. Ada za Uhamisho wa Umiliki.
Baada ya Maria kumaliza malipo yote, gharama za uhamisho wa umiliki na usajili wa hati zitagawanywa kwa pande zote mbili. Maria atabeba asilimia 50 ya ada hizo, na John atabeba asilimia 50 iliyobaki.
12. Haki ya Kupata Taarifa za Maendeleo.
John ana haki ya kuomba taarifa kuhusu maendeleo yoyote yaliyofanyika kwenye kiwanja hicho mara moja kila baada ya miezi 6, ili kuhakikisha Maria anafuata masharti ya mkataba.
13. Adhabu kwa Kuchelesha Malipo.
Iwapo Maria atachelewesha malipo ya awamu zaidi ya siku 15 kutoka tarehe iliyokubalika, atalazimika kulipa faini ya TZS 50,000 kwa kila mwezi wa kuchelewa. Iwapo kuchelewa kutaendelea kwa zaidi ya miezi miwili, John anaweza kuchukua hatua za kisheria kusitisha mkataba.
14. Uhakiki wa Hali ya Umiliki.
Kabla ya kusaini mkataba huu, Maria ana haki ya kupeleleza hali ya umiliki wa ardhi hii kwenye ofisi za ardhi husika ili kuhakikisha kuwa John ndiye mmiliki halali na kwamba ardhi hiyo haina migogoro au madeni.
15. Kuvunjwa kwa Mkataba.
Ikiwa pande yoyote itakiuka masharti ya mkataba huu, pande nyingine inaweza kuvunja mkataba baada ya kutoa notisi ya siku 30 kwa maandishi, na hatua zaidi zitafuata kulingana na sheria za nchi.
(C) Mashahidi na Saini
Mashahidi:
Shahidi wa Muuzaji (John): Jina: __________________
Anwani: ________________
Kitambulisho: ____________
Saini: __________________
Shahidi wa Mnunuzi (Maria): Jina: __________________
Anwani: ________________
Kitambulisho: ____________
Saini: __________________
Saini ya Muuzaji:
Jina: John Mwakyoma
Saini: __________________
Tarehe: ________________
Saini ya Mnunuzi:
Jina: Maria Joseph
Saini: __________________
Tarehe: ________________
Kwa kuingiza mashahidi na saini za pande zote mbili, mkataba huu sasa una nguvu ya kisheria na unathibitisha makubaliano kati ya muuzaji na mnunuzi mbele ya mashahidi.
Muhimu; Nitumie ujumbe sasa hivi ikiwa unahitaji kujiunga na moja huduma hizi:
(1) UCHAMBUZI VITABU VYA ARDHI.
(2) VITABU VYANGU VYA KI
SWAHILI.
(3) KIPATO CHA MAJENGO
(4) FAIDA YA ARDHI.
Rafiki yako,
Aliko Musa.
Calls/WhatsApp; 0752 413 711.
Maana Ya Land Installment Contract
Land installment contract (kwa Kiswahili, mkataba wa mauzo ya ardhi kwa awamu) ni aina ya mkataba ambapo mnunuzi wa ardhi anakubaliana kulipa bei ya ardhi kwa awamu kadhaa badala ya kufanya malipo yote mara moja.
Katika mkataba huu, muuzaji anabaki kuwa mmiliki halali wa ardhi hadi pale mnunuzi atakapomaliza malipo yote. Hata hivyo, mnunuzi anaruhusiwa kutumia au kuishi kwenye ardhi hiyo wakati wa kipindi cha malipo.
Vipengele muhimu vya land installment contract ni:
1. Malipo kwa awamu: Mnunuzi hulipa kiasi kilichokubaliwa kwa muda maalumu, kwa awamu, hadi kufikia kiasi cha mwisho.
2. Umiliki wa ardhi: Muuzaji anabaki kuwa na umiliki wa kisheria hadi malipo yote yakamilike.
3. Matumizi ya ardhi: Mnunuzi anaweza kutumia ardhi kwa shughuli zake (kulingana na makubaliano) wakati malipo yakiendelea.
4. Kufutiliwa kwa mkataba: Ikiwa mnunuzi atashindwa kulipa awamu zilizoainishwa, muuzaji anaweza kuvunja mkataba, mara nyingi bila kurudisha fedha zilizolipwa tayari, kulingana na masharti ya mkataba.
Mkataba huu mara nyingi hutumiwa pale ambapo mnunuzi hana uwezo wa kulipa bei kamili ya ardhi mara moja au pale ambapo muuzaji anataka kulinda maslahi yake mpaka malipo yakamilike.
Mfano Halisi: Mkataba wa Mauzo kwa Awamu ya Kipande cha Ardhi kati ya John na Maria
Kipande cha Ardhi: Kiwanja namba 55 kilichopo eneo la Mapinga, wilaya ya Bagamoyo, Mkoa wa Pwani, chenye ukubwa wa mita za mraba 500.
Bei ya Mauzo: TZS 15,000,000 (shilingi milioni kumi na tano).
Mlipaji: Maria Joseph, mkazi wa Dar es Salaam, ambaye atakuwa mnunuzi wa kiwanja hiki.
Muuzaji: John Mwakyoma, mmiliki halali wa kiwanja.
(A) Masharti ya Mkataba:
1. Malipo ya Awali: Maria atalipa TZS 3,000,000 (milioni tatu) kama malipo ya awali ndani ya siku 7 baada ya kusaini mkataba huu.
2. Malipo ya Awamu: Salio la TZS 12,000,000 litalipwa kwa awamu ya kila mwezi ya TZS 1,000,000 (milioni moja) kwa kipindi cha miezi 12.
3. Muda wa Malipo: Maria atamaliza malipo yote ndani ya kipindi cha miezi 12 kuanzia tarehe ya kusaini mkataba. Malipo ya awamu yatakuwa yakifanyika tarehe 5 ya kila mwezi.
4. Umiliki wa Ardhi: John ataendelea kuwa mmiliki wa ardhi hadi pale Maria atakapomaliza kulipa kiasi chote cha deni. Hadi hapo, Maria atakuwa na haki ya kutumia ardhi hiyo kwa shughuli za kibinafsi, lakini hataruhusiwa kuuza au kuhamisha umiliki kwa mtu mwingine.
5. Fidia kwa Kushindwa Kulipa: Iwapo Maria atashindwa kulipa awamu mbili mfululizo, John ana haki ya kusitisha mkataba huu na kumrejeshea Maria kiasi cha pesa ambacho tayari kimeshalipwa, lakini akitoa asilimia 10 kama fidia ya usumbufu.
6. Uhamisho wa Umiliki: Baada ya Maria kumaliza kulipa deni lote, John atamkabidhi Maria hati ya umiliki ya kiwanja hicho ndani ya siku 30.
(B) Masharti ya Ziada
7. Matengenezo ya Ardhi.
Maria anawajibika kufanya matengenezo ya msingi ya ardhi kama kufyeka nyasi, kujenga uzio, au kuweka miundombinu ya maji au umeme kwa gharama zake. Hata hivyo, shughuli yoyote kubwa ya ujenzi inahitaji ridhaa ya maandishi kutoka kwa John kabla ya kufanyika.
8. Bima ya Ardhi.
Maria atahakikisha kwamba kiwanja kinakuwa na bima ya msingi kwa madhara yoyote kama moto, mafuriko au uharibifu wowote. Maria atawajibika kwa gharama zote za bima hiyo.
9. Mabadiliko ya Sheria.
Katika kipindi cha mkataba, ikiwa kutatokea mabadiliko yoyote ya sheria za ardhi au kodi zinazohusiana na umiliki wa kiwanja hicho, Maria atawajibika kubeba gharama zinazotokana na mabadiliko hayo.
10. Kodi za Ardhi na Ada za Serikali.
Wakati wa kipindi cha malipo, Maria atawajibika kulipa kodi zote zinazohusu ardhi hiyo, pamoja na ada nyinginezo kama za kiwanja, zinazotakiwa na mamlaka za serikali za mitaa au kitaifa.
11. Ada za Uhamisho wa Umiliki.
Baada ya Maria kumaliza malipo yote, gharama za uhamisho wa umiliki na usajili wa hati zitagawanywa kwa pande zote mbili. Maria atabeba asilimia 50 ya ada hizo, na John atabeba asilimia 50 iliyobaki.
12. Haki ya Kupata Taarifa za Maendeleo.
John ana haki ya kuomba taarifa kuhusu maendeleo yoyote yaliyofanyika kwenye kiwanja hicho mara moja kila baada ya miezi 6, ili kuhakikisha Maria anafuata masharti ya mkataba.
13. Adhabu kwa Kuchelesha Malipo.
Iwapo Maria atachelewesha malipo ya awamu zaidi ya siku 15 kutoka tarehe iliyokubalika, atalazimika kulipa faini ya TZS 50,000 kwa kila mwezi wa kuchelewa. Iwapo kuchelewa kutaendelea kwa zaidi ya miezi miwili, John anaweza kuchukua hatua za kisheria kusitisha mkataba.
14. Uhakiki wa Hali ya Umiliki.
Kabla ya kusaini mkataba huu, Maria ana haki ya kupeleleza hali ya umiliki wa ardhi hii kwenye ofisi za ardhi husika ili kuhakikisha kuwa John ndiye mmiliki halali na kwamba ardhi hiyo haina migogoro au madeni.
15. Kuvunjwa kwa Mkataba.
Ikiwa pande yoyote itakiuka masharti ya mkataba huu, pande nyingine inaweza kuvunja mkataba baada ya kutoa notisi ya siku 30 kwa maandishi, na hatua zaidi zitafuata kulingana na sheria za nchi.
(C) Mashahidi na Saini
Mashahidi:
Shahidi wa Muuzaji (John): Jina: __________________
Anwani: ________________
Kitambulisho: ____________
Saini: __________________
Shahidi wa Mnunuzi (Maria): Jina: __________________
Anwani: ________________
Kitambulisho: ____________
Saini: __________________
Saini ya Muuzaji:
Jina: John Mwakyoma
Saini: __________________
Tarehe: ________________
Saini ya Mnunuzi:
Jina: Maria Joseph
Saini: __________________
Tarehe: ________________
Kwa kuingiza mashahidi na saini za pande zote mbili, mkataba huu sasa una nguvu ya kisheria na unathibitisha makubaliano kati ya muuzaji na mnunuzi mbele ya mashahidi.
Muhimu; Nitumie ujumbe sasa hivi ikiwa unahitaji kujiunga na moja huduma hizi:
(1) UCHAMBUZI VITABU VYA ARDHI.
(2) VITABU VYANGU VYA KI
SWAHILI.
(3) KIPATO CHA MAJENGO
(4) FAIDA YA ARDHI.
Rafiki yako,
Aliko Musa.
Calls/WhatsApp; 0752 413 711.