JamiiTalks
JF Advocacy Team
- Aug 7, 2018
- 685
- 1,124
Kadiri biashara zinavyozidi kuelekea kwenye majukwaa ya kidijitali, uwepo wetu mtandaoni na shughuli zetu zimekuwa muhimu kwa kazi zetu za kila siku. Pamoja na ongezeko la uhalifu wa mtandao, kulinda taarifa kutokana na ulaghai na vitisho vya mtandaoni ni muhimu zaidi kuliko hapo awali. Kulinda taarifa za kibinafsi na za kikazi huanza kwa kufanya mazoea salama ya kuvinjari mtandaoni.
1. Hakikisha Kivinjari Chako Kipo Kwenye Toleo la mwisho (Up to Date)
Kuhakikisha kivinjari chako kipo kwenye toleo la mwisho (Up to Date) ni muhimu kwa usalama. Sasisho za vivinjari mara nyingi hujumuisha ongezeko la hatua za usalama, kuhakikisha una nyenzo toleo la mwisho (updated) za usalama.
2. Epuka Tovuti Zinazokosa HTTPS
Unapovinjari mtandaoni, pendelea kutumia tovuti zinazotumia HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure) badala ya HTTP. HTTPS huficha data unayotuma na kupokea, kuongeza safu ya ziada ya usalama. Epuka kutembelea tovuti ambazo bado zinatumia itifaki ya HTTP isiyo salama, hasa unapowasilisha taarifa za kibinafsi. Hivi ndivyo unavyoweza kukagua kama tovuti inatumia HTTPS:
- Angalia alama ya kufuli kwenye ubao wa anwani wa kivinjari chako, kawaida upande wa kushoto.
- Angalia URL (anwani ya wavuti) ya tovuti. Tovuti salama huanza na "https://" badala ya "http://".
3. Kuwa Mwangalifu Unapopakua Mafaili na Programu
Kupakua mafaili au programu kutoka kwa vyanzo visivyoaminika kunaweza kuingiza programu zisizofaa au virusi kwenye kifaa chako. Pakua mafaili tu kutoka kwa tovuti na watengenezaji waaminifu, na daima tumia programu ya antivirus yenye sifa nzuri kuchanganua mafaili yaliyopakuliwa. Hapa kuna vidokezo vitatu muhimu kuhakikisha upakuaji salama:
- Pakua mafaili kutoka kwa vyanzo vinavyoaminika, kama tovuti rasmi au maduka ya programu yenye sifa nzuri.
- Kabla ya kupakua, angalia sifa ya faili kwa kufanya utafiti wa haraka mtandaoni au kusoma maoni ya watumiaji.
- Hakikisha programu yako ya antivirus iko kwenye toleo la hivi punde na fanya uchunguzi wa mara kwa mara kwenye mafaili yaliyopakuliwa.
4. Ondoa Kipengele cha Kuhifadhi Nywila Kwenye Kivinjari Chako
Ingawa inaweza kuwa rahisi kwa kivinjari chako kuhifadhi nywila zako, si mazoea salama zaidi. Lemaza kipengele cha kujaza kiotomatiki nywila, na uwe mwangalifu na tovuti zinazokuomba uhifadhi taarifa zako za kuingia. Badala yake, tumia meneja wa nywila (Password Manager) anayeaminika ambaye huhifadhi nywila zako kwa usalama.
5. Imarisha Nywila Zako na Washa Uthibitishaji wa Hatua Mbili (2FA)
Kuunda nywila zenye nguvu na za kipekee kwa akaunti zako za mtandaoni ni muhimu kwa kulinda taarifa zako za kibinafsi. Tumia mchanganyiko wa herufi kubwa na ndogo, nambari, na alama kwenye nywila zako. Aidha, washa uthibitishaji wa hatua mbili (2FA) inapowezekana, kwani inaongeza safu ya ziada ya usalama kwa kuhitaji aina ya pili ya uthibitishaji wakati wa kuingia. Fuata miongozo hii kuunda nywila zenye nguvu na kuwezesha 2FA:
- Lenga nywila zenye angalau herufi nane, ikijumuisha herufi, nambari, na alama.
- Epuka kutumia taarifa zinazoweza kubashiriwa kwa urahisi kama jina lako au tarehe ya kuzaliwa, au nywila za kawaida kama "123456" au "password."
- Tumia meneja wa nywila anayeaminika ili kuunda na kuhifadhi nywila za kipekee kwa kila moja ya akaunti zako.
- Pale inapopatikana, washa uthibitishaji wa hatua mbili, ambao kwa kawaida huhusisha kupokea msimbo wa kipekee kwenye simu yako au kutumia njia ya kibiometriki ya uthibitishaji pamoja na nywila yako.
