Mlolwa Edward
Member
- Nov 1, 2016
- 66
- 64
Tanzania ina fursa ya kutekeleza masuluhisho mbalimbali ya kiteknolojia ili kuendeleza jamii yake na kukuza utawala bora. Suluhu hizi zinaweza kuleta mabadiliko chanya kwa sekta tofauti, kama vile fedha, maji, nishati, huduma za afya, elimu, kilimo, na zaidi. Licha ya fursa hizo, Tanzania bado inakabiliwa na changamoto katika kuelekea maendeleo ya teknolojia:
1. Miundombinu duni: Upatikanaji mdogo wa umeme wa uhakika, muunganisho wa intaneti, na mitandao ya mawasiliano, unaleta changamoto katika kutekeleza na kutumia teknolojia ipasavyo.
2. Pengo la kidijitali na ujuzi: Ukosefu wa ujuzi wa kiufundi na wataalamu huzuia utumiaji mzuri wa teknolojia katika sekta mbalimbali.
3. Vikwazo vya ufadhili na uwekezaji: Rasilimali chache za kifedha na upatikanaji wa ufadhili huleta changamoto katika kupata na kuendeleza teknolojia, pamoja na kusaidia mipango ya utafiti na maendeleo.
4. Muunganisho na vikwazo vya kijiografia: Sababu za kijiografia, ikiwa ni pamoja na maeneo ya mbali na vijijini yenye muunganisho mdogo, huleta changamoto katika kupanua ufikiaji wa teknolojia na huduma kwa mikoa yote ya nchi.
5. Vikwazo vya kitamaduni na kitabia: Kanuni za kitamaduni zilizokita mizizi, upinzani dhidi ya mabadiliko, na viwango vya chini vya ufahamu na kukubalika kwa teknolojia katika sekta fulani za jamii huleta changamoto katika kuchangamkia na kutumia kikamilifu maendeleo ya kiteknolojia.
Tanzania inaweza kuzingatia mawazo yafuatayo ili kuwa kukua kiteknolojia na kuboresha maisha ya watu wake:
Maji safi: Tanzania inaweza kuwekeza katika teknolojia zinazoweza kutoa maji safi na salama ya kunywa kwa wakazi wake, hasa maeneo ya vijijini ambako upatikanaji wa maji safi ni mdogo. Teknolojia moja kama hiyo ni LifeStraw, kifaa kinachobebeka ambacho huchuja bakteria na vimelea kutoka kwenye vyanzo vya maji vilivyochafuliwa.
Nishati mbadala: Tanzania inaweza kutumia rasilimali zake za asili, kama vile jua, upepo, maji na jotoardhi ili kuzalisha umeme safi na endelevu kwa ajili ya watu wake na viwanda. Nishati mbadala pia inaweza kupunguza utoaji wa gesi chafuzi, Kutengeneza ajira na kupunguza gharama za nishati. Baadhi ya mifano ya miradi bunifu katika nyanja hii ni Mradi wa Umeme wa Upepo wa Ziwa Turkana nchini Kenya, Noor Ouarzazate solar complex nchini Morocco na green fund ya Rwanda.
Afya ya kidijitali: Tanzania inaweza kutumia teknolojia za kidijitali kuboresha utoaji na ubora wa huduma za afya. Afya ya kidijitali inaweza pia kuimarisha ufuatiliaji wa magonjwa, utambuzi, matibabu na uzuiaji. Baadhi ya mifano ni mPedigree ambalo huthibitisha uhalisi wa dawa na huduma ya MomConnect ambayo hutoa taarifa za afya ya uzazi kwa wanawake wajawazito kupitia SMS.
Kujifunza kielektroniki (E-learning): Tanzania inaweza kutumia majukwaa ya mtandaoni na vifaa vya kidijitali kuongeza upatikanaji na ubora wa elimu kwa wanafunzi wake, hasa katika maeneo ya mbali ambako shule ni chache au zimefungwa. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa kujifunza mtandaoni ni kampuni ya Ubongo edutainment ambayo hutoa maudhui ya kielimu kwa watoto wa Kiafrika na programu ya Eneza Education ambayo hutoa maswali, masomo na maoni kwa wanafunzi kupitia. SMS.
Ndege zisizo na rubani (drones): Ndege zisizo na rubani zinaweza kuwasaidia wakulima kwa ufuatiliaji wa mazao, umwagiliaji, udhibiti wa wadudu, mbolea na kuvuna. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa kilimo cha ndege zisizo na rubani ni mpango wa WeRobotics unaofunza marubani wa ndani wa ndege zisizo na rubani kuweka ramani na kuchambua mazao na huduma ya Zipline ambayo huwasilisha vifaa vya matibabu katika maeneo ya mashambani kupitia drones.
Blockchain: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya blockchain ili kuongeza uwazi, usalama na ufanisi wa miamala, rekodi na huduma zake. Blockchain ni mfumo uliogatuliwa ambao huhifadhi data katika vizuizi ambavyo vinaunganishwa na mfumo wa ulinzi wa taarifa (cryptography) na kuthibitishwa na mtandao wa kompyuta. Baadhi ya mifano ya uvumbuzi wa blockchain ni mradi wa Bitland unaotumia blockchain kusajili hati miliki za ardhi nchini Ghana na jukwaa la Agora linalotumia blockchain kuendesha chaguzi za kidijitali nchini Sierra Leone
Uchapishaji wa 3D: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya uchapishaji ya 3D kuunda vitu halisi kutoka kwa miundo ya kidijitali, kwa kutumia nyenzo mbalimbali kama vile plastiki, chuma, au mabaki ya viumbe hai. Uchapishaji wa 3D unaweza kuwezesha uzalishaji wa ndani na uvumbuzi wa bidhaa, kama vile vifaa vya matibabu, viungo bandia, zana, vipuri na nyumba. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa uchapishaji wa 3D ni mradi wa ReFab Dar ambao unatumia taka za plastiki kutengeneza bidhaa zilizochapishwa za 3D, impossible labs ambayo 3D ilichapisha mikono bandia kwa waliokatwa viungo nchini Sudan na kampuni ya ICON ambayo 3D ilichapisha nyumba za bei nafuu nchini Meksiko.
Intaneti ya vitu: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya intaneti ya vitu (IoT) kuunganisha vifaa halisi, kama vile vitambuzi, kamera, magari na vifaa vyake kwenye mtandao na kuwezesha ukusanyaji wa data, uchambuzi na mawasiliano. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa IoT ni programu ya Hello Trekta inayowaunganisha wakulima na wamiliki wa matrekta, mfumo wa SmartPesa unaowawezesha wafanyabiashara kufanya malipo ya kidijitali na programu ya SafeMotos inayounganisha abiria na pikipiki salama.
Uchanganuzi mkubwa wa data: Tanzania inaweza kutumia teknolojia kubwa ya uchanganuzi wa data kukusanya, kuchambua na kuchambua hifadhidata kubwa na changamano kutoka vyanzo mbalimbali, kama vile mitandao ya kijamii, vitambuzi, vifaa vya simu na satelaiti. Baadhi ya mifano ya ubunifu mkubwa wa uchanganuzi wa data ni Flowminder foundation inayotumia data kubwa kuweka ramani ya mienendo na mahitaji ya watu na programu ya Premise inayotumia data kubwa kufuatilia viashiria vya kiuchumi na kijamii.
Uhalisia pepe (VR): Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya uhalisia pepe kuunda uigaji wa kuzama na mwingiliano wa mazingira halisi au ya kuwaziwa, kwa kutumia vifaa kama vile vifaa vya sauti, glovu na vidhibiti. VR inaweza kuboresha uzoefu na matokeo ya kujifunza ya sekta na shughuli mbalimbali, kama vile elimu, utalii, burudani, afya na michezo. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa Uhalisia Pepe ni programu ya Zaakira inayofunza wakunga nchini Tanzania, programu ya Asilia Africa inayotoa safari pepe nchini Kenya na Tanzania na programu ya Elimu ya Uhalisia Pepe ambayo hutoa safari pepe za kutembelea tovuti za kihistoria na kitamaduni.
Kwa kumalizia, uwajibikaji na utawala bora una mchango mkubwa katika harakati za Tanzania katika kuleta maendeleo ya kiteknolojia. Kukabiliana na changamoto, ushirikishwaji wa washikadau, na udhibiti unaofaa unapaswa kupewa kipaumbele. Kwa kuzingatia mapendekezo haya, Tanzania inaweza kuimarisha uwajibikaji na utawala bora.
1. Miundombinu duni: Upatikanaji mdogo wa umeme wa uhakika, muunganisho wa intaneti, na mitandao ya mawasiliano, unaleta changamoto katika kutekeleza na kutumia teknolojia ipasavyo.
2. Pengo la kidijitali na ujuzi: Ukosefu wa ujuzi wa kiufundi na wataalamu huzuia utumiaji mzuri wa teknolojia katika sekta mbalimbali.
3. Vikwazo vya ufadhili na uwekezaji: Rasilimali chache za kifedha na upatikanaji wa ufadhili huleta changamoto katika kupata na kuendeleza teknolojia, pamoja na kusaidia mipango ya utafiti na maendeleo.
4. Muunganisho na vikwazo vya kijiografia: Sababu za kijiografia, ikiwa ni pamoja na maeneo ya mbali na vijijini yenye muunganisho mdogo, huleta changamoto katika kupanua ufikiaji wa teknolojia na huduma kwa mikoa yote ya nchi.
5. Vikwazo vya kitamaduni na kitabia: Kanuni za kitamaduni zilizokita mizizi, upinzani dhidi ya mabadiliko, na viwango vya chini vya ufahamu na kukubalika kwa teknolojia katika sekta fulani za jamii huleta changamoto katika kuchangamkia na kutumia kikamilifu maendeleo ya kiteknolojia.
Tanzania inaweza kuzingatia mawazo yafuatayo ili kuwa kukua kiteknolojia na kuboresha maisha ya watu wake:
Maji safi: Tanzania inaweza kuwekeza katika teknolojia zinazoweza kutoa maji safi na salama ya kunywa kwa wakazi wake, hasa maeneo ya vijijini ambako upatikanaji wa maji safi ni mdogo. Teknolojia moja kama hiyo ni LifeStraw, kifaa kinachobebeka ambacho huchuja bakteria na vimelea kutoka kwenye vyanzo vya maji vilivyochafuliwa.
Nishati mbadala: Tanzania inaweza kutumia rasilimali zake za asili, kama vile jua, upepo, maji na jotoardhi ili kuzalisha umeme safi na endelevu kwa ajili ya watu wake na viwanda. Nishati mbadala pia inaweza kupunguza utoaji wa gesi chafuzi, Kutengeneza ajira na kupunguza gharama za nishati. Baadhi ya mifano ya miradi bunifu katika nyanja hii ni Mradi wa Umeme wa Upepo wa Ziwa Turkana nchini Kenya, Noor Ouarzazate solar complex nchini Morocco na green fund ya Rwanda.
Afya ya kidijitali: Tanzania inaweza kutumia teknolojia za kidijitali kuboresha utoaji na ubora wa huduma za afya. Afya ya kidijitali inaweza pia kuimarisha ufuatiliaji wa magonjwa, utambuzi, matibabu na uzuiaji. Baadhi ya mifano ni mPedigree ambalo huthibitisha uhalisi wa dawa na huduma ya MomConnect ambayo hutoa taarifa za afya ya uzazi kwa wanawake wajawazito kupitia SMS.
Kujifunza kielektroniki (E-learning): Tanzania inaweza kutumia majukwaa ya mtandaoni na vifaa vya kidijitali kuongeza upatikanaji na ubora wa elimu kwa wanafunzi wake, hasa katika maeneo ya mbali ambako shule ni chache au zimefungwa. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa kujifunza mtandaoni ni kampuni ya Ubongo edutainment ambayo hutoa maudhui ya kielimu kwa watoto wa Kiafrika na programu ya Eneza Education ambayo hutoa maswali, masomo na maoni kwa wanafunzi kupitia. SMS.
Ndege zisizo na rubani (drones): Ndege zisizo na rubani zinaweza kuwasaidia wakulima kwa ufuatiliaji wa mazao, umwagiliaji, udhibiti wa wadudu, mbolea na kuvuna. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa kilimo cha ndege zisizo na rubani ni mpango wa WeRobotics unaofunza marubani wa ndani wa ndege zisizo na rubani kuweka ramani na kuchambua mazao na huduma ya Zipline ambayo huwasilisha vifaa vya matibabu katika maeneo ya mashambani kupitia drones.
Blockchain: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya blockchain ili kuongeza uwazi, usalama na ufanisi wa miamala, rekodi na huduma zake. Blockchain ni mfumo uliogatuliwa ambao huhifadhi data katika vizuizi ambavyo vinaunganishwa na mfumo wa ulinzi wa taarifa (cryptography) na kuthibitishwa na mtandao wa kompyuta. Baadhi ya mifano ya uvumbuzi wa blockchain ni mradi wa Bitland unaotumia blockchain kusajili hati miliki za ardhi nchini Ghana na jukwaa la Agora linalotumia blockchain kuendesha chaguzi za kidijitali nchini Sierra Leone
Uchapishaji wa 3D: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya uchapishaji ya 3D kuunda vitu halisi kutoka kwa miundo ya kidijitali, kwa kutumia nyenzo mbalimbali kama vile plastiki, chuma, au mabaki ya viumbe hai. Uchapishaji wa 3D unaweza kuwezesha uzalishaji wa ndani na uvumbuzi wa bidhaa, kama vile vifaa vya matibabu, viungo bandia, zana, vipuri na nyumba. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa uchapishaji wa 3D ni mradi wa ReFab Dar ambao unatumia taka za plastiki kutengeneza bidhaa zilizochapishwa za 3D, impossible labs ambayo 3D ilichapisha mikono bandia kwa waliokatwa viungo nchini Sudan na kampuni ya ICON ambayo 3D ilichapisha nyumba za bei nafuu nchini Meksiko.
Intaneti ya vitu: Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya intaneti ya vitu (IoT) kuunganisha vifaa halisi, kama vile vitambuzi, kamera, magari na vifaa vyake kwenye mtandao na kuwezesha ukusanyaji wa data, uchambuzi na mawasiliano. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa IoT ni programu ya Hello Trekta inayowaunganisha wakulima na wamiliki wa matrekta, mfumo wa SmartPesa unaowawezesha wafanyabiashara kufanya malipo ya kidijitali na programu ya SafeMotos inayounganisha abiria na pikipiki salama.
Uchanganuzi mkubwa wa data: Tanzania inaweza kutumia teknolojia kubwa ya uchanganuzi wa data kukusanya, kuchambua na kuchambua hifadhidata kubwa na changamano kutoka vyanzo mbalimbali, kama vile mitandao ya kijamii, vitambuzi, vifaa vya simu na satelaiti. Baadhi ya mifano ya ubunifu mkubwa wa uchanganuzi wa data ni Flowminder foundation inayotumia data kubwa kuweka ramani ya mienendo na mahitaji ya watu na programu ya Premise inayotumia data kubwa kufuatilia viashiria vya kiuchumi na kijamii.
Uhalisia pepe (VR): Tanzania inaweza kutumia teknolojia ya uhalisia pepe kuunda uigaji wa kuzama na mwingiliano wa mazingira halisi au ya kuwaziwa, kwa kutumia vifaa kama vile vifaa vya sauti, glovu na vidhibiti. VR inaweza kuboresha uzoefu na matokeo ya kujifunza ya sekta na shughuli mbalimbali, kama vile elimu, utalii, burudani, afya na michezo. Baadhi ya mifano ya ubunifu wa Uhalisia Pepe ni programu ya Zaakira inayofunza wakunga nchini Tanzania, programu ya Asilia Africa inayotoa safari pepe nchini Kenya na Tanzania na programu ya Elimu ya Uhalisia Pepe ambayo hutoa safari pepe za kutembelea tovuti za kihistoria na kitamaduni.
Kwa kumalizia, uwajibikaji na utawala bora una mchango mkubwa katika harakati za Tanzania katika kuleta maendeleo ya kiteknolojia. Kukabiliana na changamoto, ushirikishwaji wa washikadau, na udhibiti unaofaa unapaswa kupewa kipaumbele. Kwa kuzingatia mapendekezo haya, Tanzania inaweza kuimarisha uwajibikaji na utawala bora.
Upvote
1
