Mlolwa Edward
Member
- Nov 1, 2016
- 66
- 64
Mabadiliko ya uchumi wa Tanzania yanahitaji kuzingatia uwajibikaji na utawala bora ili kuhakikisha maendeleo endelevu na kuvutia uwekezaji. Insha hii inachunguza changamoto na masuluhisho yanayohitaji kushughulikiwa kuhusiana na uwajibikaji na utawala bora, na kutoa ramani ya ukuaji wa uchumi wa nchi.
Changamoto:
Ukosefu Mseto kiuchumi:
Kutegemea zaidi kilimo, ambacho kinajumuisha sehemu kubwa ya Pato la Taifa na kuajiri sehemu kubwa ya nguvu kazi, kunatatiza juhudi za kuleta uchumi mseto na kupunguza uwezekano wa ukuaji katika sekta nyingine.
Mazingira dhaifu ya Biashara:
Mazingira ya biashara yenye changamoto, yenye sifa ya vikwazo katika kuanzisha biashara, kupata mikopo, kulipa kodi, kutekeleza mikataba na kutatua ufilisi, hukatisha tamaa uwekezaji wa ndani na nje ya nchi, uvumbuzi na ujasiriamali.
Ushirikiano wa Kikanda usiotosheleza:
Ushiriki mdogo katika mikataba ya biashara na ushirikiano na nchi jirani na kambi za kikanda huzuia upatikanaji wa masoko makubwa, kuongeza vikwazo vya kibiashara, na kutatiza uboreshaji wa miundombinu muhimu kwa ukuaji wa uchumi.
Mapokeo madogo ya Kidijitali:
Upatikanaji duni wa intaneti wa bei nafuu na unaotegemewa, simu za mkononi, na mifumo ya kidijitali huzuia utoaji wa huduma, uwazi, uwajibikaji, uvumbuzi na kupunguza gharama.
Maendeleo duni ya Miundombinu:
Miundombinu duni, ikijumuisha barabara, reli, bandari, viwanja vya ndege, nishati, maji na mifumo ya mifereji ya maji taka, inazuia mawasiliano, inaongeza gharama za usafiri, inapunguza ushindani na inazuia ukuaji wa viwanda na ukuaji wa miji.
Ubaguzi wa Jinsia na Umri:
Ubaguzi unaoendelea wa kijinsia na kiumri, pamoja na unyanyasaji, huzuia uwezeshaji wa wanawake na vijana, kuzuia ushiriki wao kamili katika elimu, ajira, kufanya maamuzi, ujasiriamali, na majukumu ya uongozi.
Ili kukabiliana na changamoto hizi na kufikia ukuaji endelevu wa uchumi, Tanzania inaweza kuzingatia masuluhisho yafuatayo:
Tanzania inaweza kuwekeza katika sekta kama vile viwanda, utalii, madini na huduma ambazo zina uwezo mkubwa wa kukua na kuzalisha ajira kwa asilimia 23.4 ya pato la taifa na kuajiri asilimia 50 ya nguvu kazi.
Kuboresha mazingira ya biashara ili kuvutia uwekezaji zaidi wa kigeni na wa ndani, uvumbuzi na ujasiriamali. Tanzania inashika nafasi ya 141 kati ya nchi 190 katika urahisi wa kufanya biashara, ikionyesha changamoto kubwa katika maeneo kama vile kuanzisha biashara, kupata mikopo, kulipa kodi, kutekeleza mikataba na kutatua ufilisi. Kupunguza urasimu, ufisadi, na kutokuwa na uhakika wa udhibiti kunaweza kusaidia kukuza maendeleo ya sekta binafsi na ushindani.
Kuimarisha ushirikiano wa kikanda kwa kushiriki kikamilifu katika mikataba ya biashara na ushirikiano na nchi jirani na kambi za kikanda. Tanzania ni mwanachama wa Umoja wa Afrika, Jumuiya ya Afrika Mashariki, Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika, na Eneo Huru la Biashara la Bara la Afrika. Utangamano wa kikanda unaweza kuisaidia Tanzania kupata masoko makubwa, kupunguza vikwazo vya kibiashara, kuboresha miundombinu na kukuza amani na utulivu.
Panua mageuzi ya kidijitali kwa kuongeza ufikiaji wa mtandao wa bei nafuu na unaotegemewa, simu za mkononi, na majukwaa ya kidijitali kwa Watanzania wote. Mabadiliko ya kidijitali yanaweza kusaidia kuboresha utoaji wa huduma, kuimarisha uwazi na uwajibikaji, kukuza uvumbuzi na ubunifu, na kupunguza gharama za miamala na vikwazo.
Kuendeleza miundombinu kwa kuwekeza katika barabara, reli, bandari, viwanja vya ndege, nishati, maji na mifumo ya usafi wa mazingira ambayo ni bora, inayotegemewa na endelevu. Ukuzaji wa miundombinu unaweza kusaidia kuboresha muunganisho, kupunguza gharama za usafiri, kuongeza ushindani, na kusaidia ukuaji wa viwanda na ukuaji wa miji.
Kuwawezesha wanawake na vijana kwa kuondoa ubaguzi na unyanyasaji wa kijinsia na umri, kukuza fursa sawa na ushiriki katika elimu, ajira, na kufanya maamuzi, na kusaidia ujasiriamali na maendeleo ya uongozi. Wanawake na vijana ni sehemu kubwa na muhimu ya watu Tanzania. Kuwawezesha kunaweza kusaidia kuibua uwezo wao na kuchangia mabadiliko ya kijamii na kiuchumi.
Kuongeza mapato ya kodi kwa kupanua wigo wa kodi, kuboresha usimamizi wa kodi, na kupunguza ukwepaji kodi. Mapato ya kodi ya Tanzania kama sehemu ya Pato la Taifa yalikuwa 12.4% mwaka 2019, chini ya wastani wa 16.5% Kusini mwa Jangwa la Sahara. Kuongezeka kwa mapato ya kodi kunaweza kusaidia kufadhili matumizi ya umma kwenye miundombinu, afya, elimu na ulinzi wa kijamii, na kupunguza utegemezi wa ukopaji na usaidizi kutoka nje.
Kupunguza deni la taifa kwa kutekeleza sera za busara za kifedha, kuimarisha usimamizi wa madeni, na kuhakikisha uhimilivi wa deni. Deni la taifa la Tanzania kama sehemu ya Pato la Taifa liliongezeka kutoka asilimia 37 mwaka 2017 hadi asilimia 40.5 mwaka 2020, hasa kutokana na athari za janga la COVID-19 na kushuka kwa thamani ya shilingi ya Tanzania. Kupunguza deni la umma kunaweza kusaidia kupunguza athari za deni, kutoa nafasi ya kifedha, na kuboresha ukadiriaji wa mkopo.
Boresha usawa wa biashara kwa kuongeza mauzo ya nje, kubadilisha bidhaa na masoko ya nje, na kupunguza utegemezi wa uagizaji. Usawa wa kibiashara wa Tanzania ulikuwa mbaya kwa dola bilioni 4.8 mwaka 2020, ikionyesha kwamba uagizaji wa bidhaa ulizidi mauzo ya nje. Kuboresha usawa wa biashara kunaweza kusaidia kuongeza mapato ya fedha za kigeni, kusaidia uzalishaji wa ndani, na kuongeza ushindani wa nje.
Kuimarisha ushirikishwaji wa kifedha kwa kupanua upatikanaji wa huduma rasmi za kifedha, hasa kwa wanawake, maeneo ya vijijini, na biashara ndogo na za kati. Kiwango cha ushirikishwaji wa fedha nchini Tanzania kilikuwa asilimia 65 mwaka 2017, ikimaanisha kuwa asilimia 35 ya watu wazima hawakupata huduma rasmi za kifedha kama vile akaunti za benki, pesa za simu, mikopo, bima na pensheni. Kuimarisha ujumuishaji wa kifedha kunaweza kusaidia kukuza akiba, uwekezaji, matumizi na ustawi.
Kuchochea uvumbuzi kwa kukuza utamaduni wa utafiti na maendeleo, kusaidia elimu ya sayansi na teknolojia, na kuunda mazingira wezeshi kwa wajasiriamali. Matumizi ya Tanzania katika utafiti na maendeleo kama sehemu ya Pato la Taifa yalikuwa 0.53% mwaka 2017, chini ya wastani wa 0.94% Kusini mwa Jangwa la Sahara. Ubunifu unaosisimua unaweza kusaidia kutoa mawazo mapya, bidhaa, taratibu na masuluhisho yanayoweza kuendesha ukuaji wa uchumi na maendeleo.
Kwa kuhitimisha, kushughulikia changamoto hizi ni muhimu katika kukuza uwajibikaji wa kiuchumi na utawala bora nchini Tanzania. Kwa kuzingatia mapendekezo hapo juu, Tanzania inaweza kuweka njia ya ukuaji endelevu wa uchumi na kuhakikisha uwajibikaji na utawala bora katika safari yake ya maendeleo kiuchumi.
Changamoto:
Ukosefu Mseto kiuchumi:
Kutegemea zaidi kilimo, ambacho kinajumuisha sehemu kubwa ya Pato la Taifa na kuajiri sehemu kubwa ya nguvu kazi, kunatatiza juhudi za kuleta uchumi mseto na kupunguza uwezekano wa ukuaji katika sekta nyingine.
Mazingira dhaifu ya Biashara:
Mazingira ya biashara yenye changamoto, yenye sifa ya vikwazo katika kuanzisha biashara, kupata mikopo, kulipa kodi, kutekeleza mikataba na kutatua ufilisi, hukatisha tamaa uwekezaji wa ndani na nje ya nchi, uvumbuzi na ujasiriamali.
Ushirikiano wa Kikanda usiotosheleza:
Ushiriki mdogo katika mikataba ya biashara na ushirikiano na nchi jirani na kambi za kikanda huzuia upatikanaji wa masoko makubwa, kuongeza vikwazo vya kibiashara, na kutatiza uboreshaji wa miundombinu muhimu kwa ukuaji wa uchumi.
Mapokeo madogo ya Kidijitali:
Upatikanaji duni wa intaneti wa bei nafuu na unaotegemewa, simu za mkononi, na mifumo ya kidijitali huzuia utoaji wa huduma, uwazi, uwajibikaji, uvumbuzi na kupunguza gharama.
Maendeleo duni ya Miundombinu:
Miundombinu duni, ikijumuisha barabara, reli, bandari, viwanja vya ndege, nishati, maji na mifumo ya mifereji ya maji taka, inazuia mawasiliano, inaongeza gharama za usafiri, inapunguza ushindani na inazuia ukuaji wa viwanda na ukuaji wa miji.
Ubaguzi wa Jinsia na Umri:
Ubaguzi unaoendelea wa kijinsia na kiumri, pamoja na unyanyasaji, huzuia uwezeshaji wa wanawake na vijana, kuzuia ushiriki wao kamili katika elimu, ajira, kufanya maamuzi, ujasiriamali, na majukumu ya uongozi.
Ili kukabiliana na changamoto hizi na kufikia ukuaji endelevu wa uchumi, Tanzania inaweza kuzingatia masuluhisho yafuatayo:
Tanzania inaweza kuwekeza katika sekta kama vile viwanda, utalii, madini na huduma ambazo zina uwezo mkubwa wa kukua na kuzalisha ajira kwa asilimia 23.4 ya pato la taifa na kuajiri asilimia 50 ya nguvu kazi.
Kuboresha mazingira ya biashara ili kuvutia uwekezaji zaidi wa kigeni na wa ndani, uvumbuzi na ujasiriamali. Tanzania inashika nafasi ya 141 kati ya nchi 190 katika urahisi wa kufanya biashara, ikionyesha changamoto kubwa katika maeneo kama vile kuanzisha biashara, kupata mikopo, kulipa kodi, kutekeleza mikataba na kutatua ufilisi. Kupunguza urasimu, ufisadi, na kutokuwa na uhakika wa udhibiti kunaweza kusaidia kukuza maendeleo ya sekta binafsi na ushindani.
Kuimarisha ushirikiano wa kikanda kwa kushiriki kikamilifu katika mikataba ya biashara na ushirikiano na nchi jirani na kambi za kikanda. Tanzania ni mwanachama wa Umoja wa Afrika, Jumuiya ya Afrika Mashariki, Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika, na Eneo Huru la Biashara la Bara la Afrika. Utangamano wa kikanda unaweza kuisaidia Tanzania kupata masoko makubwa, kupunguza vikwazo vya kibiashara, kuboresha miundombinu na kukuza amani na utulivu.
Panua mageuzi ya kidijitali kwa kuongeza ufikiaji wa mtandao wa bei nafuu na unaotegemewa, simu za mkononi, na majukwaa ya kidijitali kwa Watanzania wote. Mabadiliko ya kidijitali yanaweza kusaidia kuboresha utoaji wa huduma, kuimarisha uwazi na uwajibikaji, kukuza uvumbuzi na ubunifu, na kupunguza gharama za miamala na vikwazo.
Kuendeleza miundombinu kwa kuwekeza katika barabara, reli, bandari, viwanja vya ndege, nishati, maji na mifumo ya usafi wa mazingira ambayo ni bora, inayotegemewa na endelevu. Ukuzaji wa miundombinu unaweza kusaidia kuboresha muunganisho, kupunguza gharama za usafiri, kuongeza ushindani, na kusaidia ukuaji wa viwanda na ukuaji wa miji.
Kuwawezesha wanawake na vijana kwa kuondoa ubaguzi na unyanyasaji wa kijinsia na umri, kukuza fursa sawa na ushiriki katika elimu, ajira, na kufanya maamuzi, na kusaidia ujasiriamali na maendeleo ya uongozi. Wanawake na vijana ni sehemu kubwa na muhimu ya watu Tanzania. Kuwawezesha kunaweza kusaidia kuibua uwezo wao na kuchangia mabadiliko ya kijamii na kiuchumi.
Kuongeza mapato ya kodi kwa kupanua wigo wa kodi, kuboresha usimamizi wa kodi, na kupunguza ukwepaji kodi. Mapato ya kodi ya Tanzania kama sehemu ya Pato la Taifa yalikuwa 12.4% mwaka 2019, chini ya wastani wa 16.5% Kusini mwa Jangwa la Sahara. Kuongezeka kwa mapato ya kodi kunaweza kusaidia kufadhili matumizi ya umma kwenye miundombinu, afya, elimu na ulinzi wa kijamii, na kupunguza utegemezi wa ukopaji na usaidizi kutoka nje.
Kupunguza deni la taifa kwa kutekeleza sera za busara za kifedha, kuimarisha usimamizi wa madeni, na kuhakikisha uhimilivi wa deni. Deni la taifa la Tanzania kama sehemu ya Pato la Taifa liliongezeka kutoka asilimia 37 mwaka 2017 hadi asilimia 40.5 mwaka 2020, hasa kutokana na athari za janga la COVID-19 na kushuka kwa thamani ya shilingi ya Tanzania. Kupunguza deni la umma kunaweza kusaidia kupunguza athari za deni, kutoa nafasi ya kifedha, na kuboresha ukadiriaji wa mkopo.
Boresha usawa wa biashara kwa kuongeza mauzo ya nje, kubadilisha bidhaa na masoko ya nje, na kupunguza utegemezi wa uagizaji. Usawa wa kibiashara wa Tanzania ulikuwa mbaya kwa dola bilioni 4.8 mwaka 2020, ikionyesha kwamba uagizaji wa bidhaa ulizidi mauzo ya nje. Kuboresha usawa wa biashara kunaweza kusaidia kuongeza mapato ya fedha za kigeni, kusaidia uzalishaji wa ndani, na kuongeza ushindani wa nje.
Kuimarisha ushirikishwaji wa kifedha kwa kupanua upatikanaji wa huduma rasmi za kifedha, hasa kwa wanawake, maeneo ya vijijini, na biashara ndogo na za kati. Kiwango cha ushirikishwaji wa fedha nchini Tanzania kilikuwa asilimia 65 mwaka 2017, ikimaanisha kuwa asilimia 35 ya watu wazima hawakupata huduma rasmi za kifedha kama vile akaunti za benki, pesa za simu, mikopo, bima na pensheni. Kuimarisha ujumuishaji wa kifedha kunaweza kusaidia kukuza akiba, uwekezaji, matumizi na ustawi.
Kuchochea uvumbuzi kwa kukuza utamaduni wa utafiti na maendeleo, kusaidia elimu ya sayansi na teknolojia, na kuunda mazingira wezeshi kwa wajasiriamali. Matumizi ya Tanzania katika utafiti na maendeleo kama sehemu ya Pato la Taifa yalikuwa 0.53% mwaka 2017, chini ya wastani wa 0.94% Kusini mwa Jangwa la Sahara. Ubunifu unaosisimua unaweza kusaidia kutoa mawazo mapya, bidhaa, taratibu na masuluhisho yanayoweza kuendesha ukuaji wa uchumi na maendeleo.
Kwa kuhitimisha, kushughulikia changamoto hizi ni muhimu katika kukuza uwajibikaji wa kiuchumi na utawala bora nchini Tanzania. Kwa kuzingatia mapendekezo hapo juu, Tanzania inaweza kuweka njia ya ukuaji endelevu wa uchumi na kuhakikisha uwajibikaji na utawala bora katika safari yake ya maendeleo kiuchumi.
Upvote
1
