Kwa nini onyo la Putin linachukuliwa kuwa hatari baada ya kauli ya Macron?
Maelezo ya picha, Vradimir Putin
Mvutano kati ya Rais wa Urusi Vladimir Putin na NATO unaonekana kuongezeka kwa mara nyingine tena huku Putin akiwa tayari amesema iwapo NATO itatuma wanajeshi kuisaidia Ukraine, hatari ya vita vya nyuklia inaweza kuongezeka.
Rais wa Urusi alisema katika hotuba yake ya kila mwaka kwamba kwa muda kumekuwa na mazungumzo ya kutuma wanajeshi wa NATO nchini Ukraine.
Akasema: "Tunakumbuka majaaliwa ya yeyote aliyetuma jeshi katika nchi yetu kabla ya hili." Sasa mtu akifanya hivi, hali itakuwa mbaya zaidi.
Putin alisema, "Marekani na Ulaya zinapaswa kuelewa kwamba sisi pia tuna silaha kama hizo ambazo zinaweza kulenga ngome zao." Hii inaweza kusababisha mzozo ambao unaweza kusababisha hatari halisi ya vita vya nyuklia. Hii inaweza hata kuweka ustaarabu katika hatari ya kutoweka.
Putin pia alitoa taarifa kuhusu silaha za kimkakati ambazo zitajumuishwa katika jeshi la Urusi. Miongoni mwao ni Kombora la Masafa Marefu la Sarmat, ambalo lina uwezo wa kubeba kichwa cha nyuklia.
Kwa hakika, onyo la Putin kuhusu hatari ya vita vya nyuklia linakuja wiki moja baada ya kauli ya Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ambapo hakuondoa uwezekano wa kutuma wanajeshi Ukraine. Hata hivyo, Rais wa Marekani na Kansela wa Ujerumani Olaf Scholtz hawakubaliani na hili.
Vita kati ya Urusi na Ukraine vimeingia mwaka wa tatu. Ingawa Ukraine inapambana na jeshi la Urusi, inakabiliwa na uhaba wa silaha.
Rais wa Ukraine Volodymyr Zelensky hivi karibuni alisema kuwa hadi sasa wanajeshi elfu 31 wa Ukraine wamefariki na kuna uhaba wa silaha.
Zelensky amezitaka nchi za Magharibi kuongeza usambazaji wa silaha. Kwa upande mwingine, jeshi la Urusi linaendelea kusonga mbele huko Ukraine. Katika hali kama hiyo, inakuwa ngumu kwa Ukraine kubaki katika vita.
Putin amesema iwapo nchi za Magharibi zitatuma wanajeshi wake nchini Ukraine, itakuwa ni vita vya moja kwa moja kati ya Urusi na NATO. Kauli ya Emmanuel Macron kwamba uwezekano wa kutuma wanajeshi wa NATO nchini Ukraine hauwezi kuzuiliwa inaonekana kuwa ni kauli isiyo ya busara.
Stanley Johny, mhariri wa kigeni wa gazeti la Kiingereza la The Hindu, ameitaja kauli ya Macron kuwa ni wazimu. Stanley Johnny ameandika, "Hii ni taarifa ya kichaa." Lakini pia inaonyesha kuwa Ufaransa inahisi kwamba licha ya msaada wa kiuchumi na kijeshi kutoka NATO, Ukraine haiwezi kushinda vita dhidi ya Urusi.
Wakati huo huo, msaada wa kijeshi wa Marekani wa dola bilioni 60 kwa Ukraine pia umekwama katika Bunge lake kutokana na mzozo wa kisiasa.
Ulaya imeongeza uzalishaji wa silaha kwa mtazamo wa kuongezeka kwa fujo za Urusi. Kuna wasiwasi unaoongezeka katika jeshi la Ukraine kwamba majira ya joto yanapokaribia, jeshi la Urusi linaweza kupenya safu yake ya ulinzi na kupata mafanikio zaidi.
Ikiwa silaha na risasi hazijatolewa kwake, hali inaweza kuwa mbaya zaidi. Msimamo wa vita unaonekana kuwa mbaya zaidi kwa Ukraine.
Maelezo ya picha: Rais wa Urusi Vladimir Putin akiwa na George Robertson, Waziri wa zamani wa Ulinzi wa Uingereza na Katibu Mkuu wa NATO kati ya 1999 na 2003
Nato ni nini?
Shirika la Kujihami la nchi za Magharibi NATO liliundwa mwaka 1949 baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Amerika, Kanada na nchi zingine za magharibi ndizo zililiunda. Liliundwa kwa ulinzi kutoka kwa Umoja wa Soviet. Wakati huo ulimwengu ulikuwa wa bipolar. Nguvu moja kuu ilikuwa Amerika na nyingine ilikuwa Umoja wa Kisovieti.
Hapo awali NATO ilikuwa na nchi 12 wanachama. Baada ya kuundwa kwake, NATO ilikuwa imetangaza kwamba iwapo kutatokea shambulio dhidi ya mojawapo ya nchi hizi za Amerika Kaskazini au Ulaya, basi nchi zote zilizojumuishwa katika shirika hilo zitalichukulia kama shambulizi binafsi. Kila nchi iliyojumuishwa katika NATO itasaidia.
Lakini baada ya Muungano wa Sovieti kuanguka mnamo Desemba 1991, mambo mengi yalibadilika. Moja ya sababu kuu ambazo NATO iliundwa ni kwamba Umoja wa Kisovieti ulikuwa umesambaratika. Ulimwengu ulikuwa unipolar. Amerika ilikuwa nguvu pekee iliyosalia. Urusi iliundwa baada ya kusambaratika kwa Umoja wa Kisovieti na Urusi ikavunjika kiuchumi.
Urusi ilikuwa ikikabiliana na huzuni na hasira ya kusambaratika kama nguvu kuu. Inasemekana kwamba ikiwa Amerika ilitaka, ingeweza kuchukua Urusi kwenye kambi yake, lakini haikujikomboa kutoka kwa mawazo ya Vita Baridi na iliendelea kuiangalia Urusi kama USSR. George Robertson ni Waziri wa zamani wa Ulinzi wa Uingereza na alikuwa kutoka 1999 hadi 2003. Miongoni mwao alikuwa Katibu Mkuu wa NATO. Alikuwa amesema Novemba mwaka jana kwamba awali Putin alitaka kuijumuisha Urusi katika NATO lakini hakutaka kufuata utaratibu wa kawaida wa kujiunga nayo.
George Robertson alisema, "Putin alitaka kuwa sehemu ya Magharibi iliyostawi, tulivu na yenye mafanikio."
Putin alikua Rais wa Urusi mnamo 2000. Akikumbuka mkutano wake wa kwanza na Putin, George Robertson alisema, "Putin alisema - utatualika lini kujiunga na NATO? Nilijibu - Hatuwaiti watu kujiunga na NATO. Wale wanaotaka kujiunga nayo, tuma ombi. Kujibu hili, Putin alisema - mimi si kutoka nchi za kuomba kujiunga nayo.
Amerika imetaja onyo la Putin kama kutowajibika. Hata hivyo, Imesema kuwa hakuna hatari kubwa kama yale Putin anayoyasema.
Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani Matthew Miller alisema, "Hii si mara ya kwanza kwa Putin kutoa kauli ya kutowajibika kama hii." Mkuu wa nchi yenye silaha za nyuklia asizungumze hivi.
Alisema, "Hapo awali tuliiambia Urusi moja kwa moja kuwa matokeo ya kutumia silaha za nyuklia yanaweza kuwa nini."
Miller alisema, "Hatuna dalili kwamba Urusi inapanga kutumia silaha za nyuklia.''
Putin alisema nini tena?
Wanajeshi wa kike wa Ukraine wamesimama mbele dhidi ya askari wa Urusi (picha ya faili)
Hotuba ya kila mwaka ya Putin ilidumu kwa saa mbili na dakika sita. Kwa namna fulani, kupitia hili amewasilisha ilani yake ya uchaguzi mbele ya wananchi. Uchaguzi wa rais utafanyika nchini Urusi kuanzia Machi 15 hadi 17.
Ushindi wa Putin utaongeza utawala wake wa robo karne kwa miaka mingine sita.
Putin, 71, amekuwa kiongozi aliyetawala kwa muda mrefu zaidi nchini Urusi tangu Joseph Stalin. Kwa kubadilisha Katiba mwaka wa 2020, amemsafishia njia ya kuendelea kuwa Rais hadi 2036. Wakati huo atakuwa na umri wa miaka 83.
Akizungumzia vita na Ukraine, Putin alisema kuwa kila mtu anatekeleza wajibu katika kupata ushindi.
Alisema kuwa ahadi iliyotolewa wakati wa vita mnamo 2022 imedumishwa.
Je, Urusi imepata hasara kiasi gani kutokana na vikwazo vya Magharibi?
Urusi ilishambulia Ukraine tarehe 24 Februari 2022. Vita vilipoingia mwaka wake wa tatu, Marekani na washirika wake walitangaza vikwazo vipya dhidi ya Urusi.
Kwa awamu ya kwanza ya vikwazo ilionekana kuwa uchumi wa Urusi utaanguka. Lakini ilianza kuuza mafuta ya bei nafuu kwa nchi kama China, India na Brazil. Kando na hayo, matumizi yaliyoongezeka kutokana na vita yamesaidia katika kudumisha kasi ya uchumi wa Urusi.
Hata hivyo, kutokana na vikwazo kutoka kwa nchi za Magharibi, mali yenye thamani ya dola milioni 300 ya Benki Kuu ya Urusi imekamatwa Ulaya na Marekani.
Rais wa Marekani Joe Biden ametangaza kuwawekea vikwazo wafanyabiashara 500 wa Urusi.
Akitangaza vikwazo hivyo alisema kuwa vitalenga mitambo ya kivita ya Urusi. Marufuku ya usafirishaji nje ya nchi itawekwa kwa takriban makampuni 100 au watu binafsi. Madhumuni yake ni kudhoofisha uwezo wa Urusi kutengeneza silaha.
Rais Biden alisema kuwa watu wanaohusiana na kifo cha Alexei Navalny pia wataletwa chini ya vikwazo hivi.
Uingereza imekamata mali ya wakuu sita waliokuwa jela. Pia amepigwa marufuku kusafiri kwenda Uingereza.
Kando na hayo, Uingereza pia imeweka vikwazo vipya kwa chuma, almasi na mauzo ya nishati ya Urusi.
Umoja wa Ulaya umetangaza kupiga marufuku mashirika na watu 200. Umoja huo unasema kuwa watu hawa wanaisaidia Urusi kupata silaha au kuchukua watoto wa Ukraine kutoka kwa nyumba zao.
Tangu Urusi iliposhambulia Ukraine mnamo Februari 2022, Marekani, Uingereza na Umoja wa Ulaya pamoja na nchi kama Australia, Canada na Japan zimeiwekea Urusi vikwazo zaidi ya 16,500.
Lengo kuu la vikwazo hivi limekuwa pesa za Urusi. Akiba ya fedha za kigeni ya Urusi yenye thamani ya takriban dola bilioni 350 zimezuiwa. Hii ni karibu nusu ya jumla ya akiba yake ya fedha za kigeni.
Umoja wa Ulaya unasema kuwa takriban asilimia 70 ya mali ya benki za Urusi pia imekamatwa. Wakati huo huo, baadhi ya benki zake zimeondolewa kwenye 'Swift', huduma ya ujumbe wa kasi ya taasisi za fedha.