Hali ya kisiasa ndani ya CHADEMA, chama kikuu cha upinzani nchini Tanzania, inazidi kupamba moto huku kinyang'anyiro cha uenyekiti kikimkutanisha Freeman Mbowe na Tundu Lissu. Kinyang'anyiro hiki si uchaguzi wa kawaida wa uongozi; kinawakilisha mgongano wa mikakati ya kisiasa ya kitamaduni (Traditionalism) na mbinu za kisasa za utawala (Modernism). Matokeo ya uchaguzi huu yanaweza kubadilisha mwelekeo wa chama kuelekea uchaguzi mkuu muhimu.
Freeman Mbowe: Mlinzi wa UKale
Mtindo wa uongozi wa Freeman Mbowe unasadifu utambulisho wa kihistoria wa CHADEMA. Kama mwanasiasa mwenye uzoefu, Mbowe ameongoza chama kupitia changamoto nyingi, zikiwemo ukandamizaji wa kisiasa, upungufu wa rasilimali, na mabadiliko ya hali ya kisisasa. Wafuasi wake wanadai kuwa uelewa wake wa kina kuhusu miundo ya msingi ya chama na mazingira ya kisiasa ya Tanzania unamfanya kuwa mgombea bora wa kulinda utulivu wa CHADEMA.
Kiitikadi, Mbowe anaegemea mbinu za kiuhalisia (Pragmatic approach) zinazothamini uthabiti wa kitaasisi na mabadiliko ya taratibu badala ya mabadiliko ya ghafla. Anaamini katika kuimarisha miundo ya chama na kukuza ushirikiano unaoweza kudumisha ushawishi wa CHADEMA katika mazingira ya kisiasa yenye vikwazo. Kipindi cha uongozi wa Mbowe kimejaa ustahimilivu na uwezo wa kuunganisha chama wakati wa misukosuko. Anawakilisha njia ya tahadhari na mabadiliko ya hatua kwa hatua, akizingatia kujenga ushirikiano na kutumia nguvu za chama zilizopo. Kwa wengi ndani ya CHADEMA, yeye ni kiongozi anayeaminika anayewakilisha mwendelezo na uthabiti (Continuity Resilience and Stability).
Tundu Lissu: Mshika Bendera wa Usasa na Uleo
Kwa upande mwingine, Tundu Lissu anasimamia maono ya ujasiri na maendeleo kwa CHADEMA. Mkosoaji mkali wa chama tawala CCM na mtetezi wa mageuzi ya kidemokrasia, kurejea kwake kutoka uhamishoni kumehamasisha kundi la wafuasi wa CHADEMA wanaotamani mtindo wa uongozi wa kisasa na wa kibunifu.
Kiitikadi, Lissu anatetea mabadiliko makubwa yanayoendeshwa na misingi ya demokrasia haki za binadamu. Maono yake yanahusisha kubomoa mifumo ya kisiasa iliyozoeleka inayodumisha ufisadi na ukosefu wa usawa. Mbinu ya Lissu inasisitiza ugawaji wa madaraka ndani ya chama na kuwawezesha wanaharakati wa ngazi za chini kuendesha mabadiliko kutoka chini kwenda juu.
Kampeni ya Lissu inasisitiza uwazi, ushirikishwaji, na matumizi ya teknolojia ili kuongeza ushiriki wa kisiasa. Hotuba zake zenye mvuto na msimamo wake usioyumba dhidi ya ufisadi wa chama na serikali zinawavutia sana hasa wapiga kura vijana na wasomi wanaomwona kama Masiha wa kisiasa. Maono ya Lissu yanapinga miundo ya kitamaduni ndani ya CHADEMA, na kuahidi kuanzisha mfumo mpya wa kiharakati unaoendana na mazingira ya sasa ya kisiasa na kuweza kushika dola.
Je nani anawafaa CHADEMA kwa wakati huu kwa kuangalia Haiba na mahitaji a CHAMA kwa sasa? Je ‘character assassination’ inaoendlea kati ya viongozi hawa ina manufaa kwao kwa muda ujao? Je Uchaguzi wa Makamu wa CCM una athari yoyote kuathiri nani anawafaa CHADEMA kuweza kuwavusha uchaguzi wa mwaka huu?
Mtindo wa uongozi wa Freeman Mbowe unasadifu utambulisho wa kihistoria wa CHADEMA. Kama mwanasiasa mwenye uzoefu, Mbowe ameongoza chama kupitia changamoto nyingi, zikiwemo ukandamizaji wa kisiasa, upungufu wa rasilimali, na mabadiliko ya hali ya kisisasa. Wafuasi wake wanadai kuwa uelewa wake wa kina kuhusu miundo ya msingi ya chama na mazingira ya kisiasa ya Tanzania unamfanya kuwa mgombea bora wa kulinda utulivu wa CHADEMA.
Kiitikadi, Mbowe anaegemea mbinu za kiuhalisia (Pragmatic approach) zinazothamini uthabiti wa kitaasisi na mabadiliko ya taratibu badala ya mabadiliko ya ghafla. Anaamini katika kuimarisha miundo ya chama na kukuza ushirikiano unaoweza kudumisha ushawishi wa CHADEMA katika mazingira ya kisiasa yenye vikwazo. Kipindi cha uongozi wa Mbowe kimejaa ustahimilivu na uwezo wa kuunganisha chama wakati wa misukosuko. Anawakilisha njia ya tahadhari na mabadiliko ya hatua kwa hatua, akizingatia kujenga ushirikiano na kutumia nguvu za chama zilizopo. Kwa wengi ndani ya CHADEMA, yeye ni kiongozi anayeaminika anayewakilisha mwendelezo na uthabiti (Continuity Resilience and Stability).
Tundu Lissu: Mshika Bendera wa Usasa na Uleo
Kwa upande mwingine, Tundu Lissu anasimamia maono ya ujasiri na maendeleo kwa CHADEMA. Mkosoaji mkali wa chama tawala CCM na mtetezi wa mageuzi ya kidemokrasia, kurejea kwake kutoka uhamishoni kumehamasisha kundi la wafuasi wa CHADEMA wanaotamani mtindo wa uongozi wa kisasa na wa kibunifu.
Kiitikadi, Lissu anatetea mabadiliko makubwa yanayoendeshwa na misingi ya demokrasia haki za binadamu. Maono yake yanahusisha kubomoa mifumo ya kisiasa iliyozoeleka inayodumisha ufisadi na ukosefu wa usawa. Mbinu ya Lissu inasisitiza ugawaji wa madaraka ndani ya chama na kuwawezesha wanaharakati wa ngazi za chini kuendesha mabadiliko kutoka chini kwenda juu.
Kampeni ya Lissu inasisitiza uwazi, ushirikishwaji, na matumizi ya teknolojia ili kuongeza ushiriki wa kisiasa. Hotuba zake zenye mvuto na msimamo wake usioyumba dhidi ya ufisadi wa chama na serikali zinawavutia sana hasa wapiga kura vijana na wasomi wanaomwona kama Masiha wa kisiasa. Maono ya Lissu yanapinga miundo ya kitamaduni ndani ya CHADEMA, na kuahidi kuanzisha mfumo mpya wa kiharakati unaoendana na mazingira ya sasa ya kisiasa na kuweza kushika dola.
Je nani anawafaa CHADEMA kwa wakati huu kwa kuangalia Haiba na mahitaji a CHAMA kwa sasa? Je ‘character assassination’ inaoendlea kati ya viongozi hawa ina manufaa kwao kwa muda ujao? Je Uchaguzi wa Makamu wa CCM una athari yoyote kuathiri nani anawafaa CHADEMA kuweza kuwavusha uchaguzi wa mwaka huu?