Samedi Amba LLC
Member
- Apr 5, 2024
- 81
- 117
Habari wanaJF,
Leo ni siku nyingine tena. Nimeamka salama, na ninaandika maneno haya kwenye maktaba fulani hivii. Napenda maktaba kwa sababu ya utulivu unaonipa kuwaza na kutia humu.
Nilipitia shuleni kwa mtoto, halafu nikala chakula cha asubuhi (viazi na muhogo na uji na karanga). Nimeshiba vizuri. Na mke wangu akanitia moyo. Kwa hiyo leo nimekuja kivingine...
Tumekuwa tukizungumzia hatua za kujikomboa kiuchumi. Mpaka sasa, huenda unaelewa umuhimu wa:
1️⃣ Kuanza na akiba ya mwanzo - Uzi huu hapa.
2️⃣ Kulipa madeni - Uzi huu hapa.
3️⃣ Kuwa na Akiba ya Dharura (Miezi 3 hadi 6 ya matumizi) – Uzi huu hapa.
Leo, tutaendelea na mada yetu nzuri. Tutazungumzia kuweka akiba (utagundua kuwa neno "akiba" linajirudia rudia. Akiba haiozi!)
Kuna mtu aliwahi kusema "hardly are humans born than they begin to die" (wanadamu huzaliwa tu, na hapo hapo wanaanza kufa). Siku hazigandi!
Kwa Waafrika wengi, mipango ya kustaafu mara nyingi haipewi uzito stahiki. Wengi huamini kwamba watoto au familia watawasaidia uzeeni. Lakini kutegemea wengine si mpango wa busara kuichumi—ni hatari! Kuwekeza sasa kunakuhakikishia uhuru wa kifedha na maisha mazuri uzeeni.
1️⃣ Wenye kipato cha chini (hadi 200,000 kwa mwezi) – Anza na 5–10% na zidisha kiasi kadri kipato kinavyokua.
2️⃣ Wafanyakazi wa mshahara – Wekeza 15% ya mshahara wako kabla ya makato. (Nje ya makato mengine)
3️⃣ Wafanyabiashara na freelancers – Kwa kuwa kipato kinabadilika, hakikisha unaweka 15% ya faida yako ya kila mwezi.
Mfano:
Jiwekeze kwenye michango ya hiari au mipango binafsi ya kustaafu kama:
🔹 Mpango wa Hiari wa NSSF (Tanzania)
🔹 Mipango ya hifadhi ya jamii ya benki na kampuni za uwekezaji
💡 Ushauri: Anza mapema! Kadri pesa zako zinavyokaa muda mrefu kwenye mfuko wa hifadhi ya jamii, ndivyo zinavyozidi kwa kiwango na compound interest (riba endelevu).
✅ Kuweka akiba endelevu
✅ Kupata gawio kutokana na faida ya SACCO ya kila mwaka.
✅ Kupata mikopo yenye riba nafuu kwa ajili ya biashara au uwekezaji.
💡 Ushauri: Chagua SACCO ambazo zinatoa gawio na zina sifa nzuri ya kifedha.
🔹 Chaguzi bora Afrika Mashariki:
✅ Nunua ardhi pembezoni mwa mji kwa ajili ya faida ya baadaye.
✅ Jenga nyumba za kupanga ili upate kipato endelevu.
✅ Wekeza katika Airbnb au upangishaji wa muda mfupi ikiwa upo kwenye eneo lenye watalii.
💡 Ushauri: Uwekezaji wa nyumba unahitaji mtaji mkubwa, hivyo fikiria kuunganisha nguvu na familia au kutumia SACCOs kupata mkopo wa kukusaidia.
2️⃣ Frequency wins (wekeza mara kwa mara) – Kuwekeza kila mwezi (mfano, TZS 50,000 au TZS 100,000) kunafanya pesa zako zikue taratibu na kwa uhakika.
3️⃣ Jaribu uwekezaji wa aina mbalimbali – Usihifadhi pesa zako sehemu moja; changanya hisa, SACCOs, ardhi, na mifuko ya pensheni.
4️⃣ Subira huvuta heri – Uwekezaji ni mchezo wa muda mrefu, si mpango wa kutajirika haraka. Jijengee subira.
✅ Inakupa uhuru wa kuichumi– Hutahitaji kutegemea watoto au ndugu zako.
✅ Inajenga utajiri wa vizazi – Unaweza kuwaachia watoto wako mali badala ya madeni. Ama, unaweza kuwapa elimu ambayo hukupata wewe (na ujuzi pia) kisha baadaye wakajitegemea na kukuza ulichokianza. (Mo ni tajiri sio tu kwa sababu alirithi, lakini alikuja na elimu ya kukuza utajiri wa vizazi).
✅ Inakukinga na dharura za baadaye – Gharama za maisha zinaongezeka kila kukicha, hivyo ni muhimu kuwa na mali zinazoendana na mabadiliko ya kiuchumi.
Leo ni siku nyingine tena. Nimeamka salama, na ninaandika maneno haya kwenye maktaba fulani hivii. Napenda maktaba kwa sababu ya utulivu unaonipa kuwaza na kutia humu.
Nilipitia shuleni kwa mtoto, halafu nikala chakula cha asubuhi (viazi na muhogo na uji na karanga). Nimeshiba vizuri. Na mke wangu akanitia moyo. Kwa hiyo leo nimekuja kivingine...
Tumekuwa tukizungumzia hatua za kujikomboa kiuchumi. Mpaka sasa, huenda unaelewa umuhimu wa:
1️⃣ Kuanza na akiba ya mwanzo - Uzi huu hapa.
2️⃣ Kulipa madeni - Uzi huu hapa.
3️⃣ Kuwa na Akiba ya Dharura (Miezi 3 hadi 6 ya matumizi) – Uzi huu hapa.
Leo, tutaendelea na mada yetu nzuri. Tutazungumzia kuweka akiba (utagundua kuwa neno "akiba" linajirudia rudia. Akiba haiozi!)
Falsafa ya 15% Kwa Ajili ya Baadaye
____________________
Kuna mtu atacheka uhalisia wa kuzeeka. Mwingine atajiona bado ni kijana na siku bado ni nyingi. Hata kama una miaka 15, siku hazigandi. Kile kitabu kizuri kinapotuambia tukumbuke Muumba wetu katika siku za ujana, ni kwa sababu siku za giza zaja, na zitakuwa nyingi.Kuna mtu aliwahi kusema "hardly are humans born than they begin to die" (wanadamu huzaliwa tu, na hapo hapo wanaanza kufa). Siku hazigandi!
Kwa Waafrika wengi, mipango ya kustaafu mara nyingi haipewi uzito stahiki. Wengi huamini kwamba watoto au familia watawasaidia uzeeni. Lakini kutegemea wengine si mpango wa busara kuichumi—ni hatari! Kuwekeza sasa kunakuhakikishia uhuru wa kifedha na maisha mazuri uzeeni.
Unapaswa Kuweka Kiasi Gani?
____________________
Wekeza angalau 15% ya mapato yako ya kila mwezi:1️⃣ Wenye kipato cha chini (hadi 200,000 kwa mwezi) – Anza na 5–10% na zidisha kiasi kadri kipato kinavyokua.
2️⃣ Wafanyakazi wa mshahara – Wekeza 15% ya mshahara wako kabla ya makato. (Nje ya makato mengine)
3️⃣ Wafanyabiashara na freelancers – Kwa kuwa kipato kinabadilika, hakikisha unaweka 15% ya faida yako ya kila mwezi.
Mfano:
- Ikiwa unapata TZS 1,000,000 kwa mwezi, wekeza TZS 150,000 kila mwezi.
- Ikiwa unapata TZS 300,000, anza na TZS 30,000–50,000 kisha ongeza kadri unavyoweza.
Je, Niwekeze Wapi?
____________________
Chagua uwekezaji ambao ni salama, wenye faida, na unaoweza kukupa faida ya muda mrefu. Options zipo nyingi, chagua itakayokufaa kati ya hizi:1. Mifuko ya Hifadhi ya Jamii (NSSF, PSSSF, LAPF, nk.)
Wafanyakazi wengi tayari wanachangia mifuko ya hifadhi ya jamii, lakini usitegemee tu hiyo (unapewa asilimia 33% ya jasho lako, halafu kinachobaki unadunduliziwa kwa miaka 12)!Jiwekeze kwenye michango ya hiari au mipango binafsi ya kustaafu kama:
🔹 Mpango wa Hiari wa NSSF (Tanzania)
🔹 Mipango ya hifadhi ya jamii ya benki na kampuni za uwekezaji
💡 Ushauri: Anza mapema! Kadri pesa zako zinavyokaa muda mrefu kwenye mfuko wa hifadhi ya jamii, ndivyo zinavyozidi kwa kiwango na compound interest (riba endelevu).
2. SACCOs & Mipango ya Akiba ya Muda Mrefu
SACCOs husaidia katika:✅ Kuweka akiba endelevu
✅ Kupata gawio kutokana na faida ya SACCO ya kila mwaka.
✅ Kupata mikopo yenye riba nafuu kwa ajili ya biashara au uwekezaji.
💡 Ushauri: Chagua SACCO ambazo zinatoa gawio na zina sifa nzuri ya kifedha.
3. Hisa & Unit Trusts (Mfuko wa Pamoja wa Uwekezaji)
Soko la hisa linaweza kuwa na faida ikiwa unalielewa vizuri. Kwa wanaoanza, unit trusts ni chaguo bora kwani wataalamu husimamia fedha zako kwa niaba yako.🔹 Chaguzi bora Afrika Mashariki:
- DSE (Dar es Salaam Stock Exchange)
- Unit Trusts zinazosimamiwa na CMA (mfano, UTT AMIS)
4. Ardhi na Nyumba za Kupangisha
Ardhi na nyumba ni uwekezaji mzuri kutokana na ukuaji wa miji na ongezeko la watu nchini.✅ Nunua ardhi pembezoni mwa mji kwa ajili ya faida ya baadaye.
✅ Jenga nyumba za kupanga ili upate kipato endelevu.
✅ Wekeza katika Airbnb au upangishaji wa muda mfupi ikiwa upo kwenye eneo lenye watalii.
💡 Ushauri: Uwekezaji wa nyumba unahitaji mtaji mkubwa, hivyo fikiria kuunganisha nguvu na familia au kutumia SACCOs kupata mkopo wa kukusaidia.
Usisubiri! Wakati Ndio Huu!
____________________
1️⃣ Anza sasa – Huhitaji pesa nyingi! Hata TZS 10,000 kwenye unit trust au SACCO ni hatua nzuri ya awali.2️⃣ Frequency wins (wekeza mara kwa mara) – Kuwekeza kila mwezi (mfano, TZS 50,000 au TZS 100,000) kunafanya pesa zako zikue taratibu na kwa uhakika.
3️⃣ Jaribu uwekezaji wa aina mbalimbali – Usihifadhi pesa zako sehemu moja; changanya hisa, SACCOs, ardhi, na mifuko ya pensheni.
4️⃣ Subira huvuta heri – Uwekezaji ni mchezo wa muda mrefu, si mpango wa kutajirika haraka. Jijengee subira.
Ndio! Uwekezaji ni Muhimu.
____________________
✅ Inaepusha umasikini uzeeni – Watu wengi wazee wanahangaika kifedha kwa sababu hawakujiandaa mapema.✅ Inakupa uhuru wa kuichumi– Hutahitaji kutegemea watoto au ndugu zako.
✅ Inajenga utajiri wa vizazi – Unaweza kuwaachia watoto wako mali badala ya madeni. Ama, unaweza kuwapa elimu ambayo hukupata wewe (na ujuzi pia) kisha baadaye wakajitegemea na kukuza ulichokianza. (Mo ni tajiri sio tu kwa sababu alirithi, lakini alikuja na elimu ya kukuza utajiri wa vizazi).
✅ Inakukinga na dharura za baadaye – Gharama za maisha zinaongezeka kila kukicha, hivyo ni muhimu kuwa na mali zinazoendana na mabadiliko ya kiuchumi.
