..kwanza tunaambiwa hisa za Zanzibar ktk kuanzishwa kwa Benki Kuu ya Tanzania BOT zilikuwa ni 12%??
..baada ya hapo Zanzibar ikaenda kuanzisha People's Bank of Zanzibar ambayo ilikuwa ndiyo "benki kuu" ya Zanzibar mpaka mwaka 2001 walipokubali kutumia Benki Kuu ya Tanzania [BOT].
..jumping a few steps ahead, kuna suala la Zanzibar kupewa asilimia 4.5% ya mapato ya serikali ya muungano. je, formula hii ilipatikana vipi? na mgao huu ulianza lini?
..halafu kuna suala la TRA. kabla ya kuanzishwa kwa chombo hiki mwaka 1995/96 ni chombo gani kilikuwa kinakusanya mapato Zanzibar? je, Zanzibar ilikuwa inakusanya mapato yake yenyewe na kuyatumia wenyewe bila kuingiliwa na serikali ya muungano?
..kama PBZ ilikuwa ndiyo benki kuu ya Zanzibar mpaka mwaka 2001, je ina maana tangu 1966 to 2001 Zanzibar ilikuwa na uwezo wa kukopa nje ya nchi bila udhamini wa serikali ya muungano?
..je, ni kwanini Zanzibar ikaamua kuachana na People Bank of Zanzibar na kuamua kuwa mshirika kamili ktk Bank of Tanzania? Ni nini hasara na faida za uamuzi huo? wakati wa uchaguzi Maalim Seif aliulizwa kama akipewa madaraka ataanzisha Benki Kuu ya Zanzibar akakataa.!!
..je, ni makosa kudai kwamba Zanzibar imekuwa ikiendesha uchumi wake yenyewe toka mapinduzi mpaka miaka ya [96 -- 2001] kwasababu walikuwa na Benki Kuu yao wenyewe, na mamlaka yao ya kukusanya mapato?
..nanukuu maelezo ya Othman Masoud Othman ambaye ni mwanasheria mkuu wa Zanzibar kuhusu PBZ na BOT
mwanasheria mkuu wa Zanzibar said:
Tatizo la siku za mwanzo kabisa la Muungano lilijitokeza mwaka 1965 wakati jambo jipya la Muungano lilipoongezwa katika orodha ya mambo ya Muungano; inaonyesha bila ya makubaliano baina ya Serikali hizi mbili. Mawasiliano yaliopo katika kumbukumbu baina ya Waziri wa Fedha wa Zanzibar na Waziri wa Fedha wa Serikali ya Muungano yanaonyesha kuwa mawazo ya Serikali ya Zanzibar katika uundaji wa Benki Kuu hayakusikilizwa. Baada ya muelekeo wa kuwa na Shirikisho la Afrika Mashariki kufifia, nchi za Afrika Mashariki zikitanguliwa na Uganda zilichukua hatua za kuanzisha Benki Kuu zao hata kabla ya kuivunja rasmi Bodi ya Sarafu ya Afrika Mashariki. Katika hali hiyo ndipo Serikali ya Muungano ilipochukua hatua za haraka za kuanzisha Benki Kuu ya Tanzania bila ya maafikiano rasmi na Zanzibar na hivyo kupelekea Zanzibar kukosa haki zake katika Bodi ya Sarafu na ndani ya Benki Kuu ya Tanzania.
Kutokana na hatua hiyo Rais wa Zanzibar Sheikh Abeid Amani Karumed aliunda Kamati ya watu 12 ikiongozwa na mtaalamu wa Masuala ya Benki Bw. E. Ebert ili kuishauri Serikali juu ya kuanzisha Benki ya Serikali ya Zanzibar. Kamati hiyo iliwasilisha ripoti yake mwishoni wa mwaka 1965. Ripoti hiyo pamoja na mambo mengine ilipendekeza kuwa Benki hiyo iwe ndio Benki ya Serikali na itumike kusimamia hesabu za (Accounts) Serikali. Kamati ilipendekeza hadi ifikapo July, 1966 accounts zote za Serikali ziwe zimehamishiwa Benki hiyo. Hapo ndipo ilipoanzishwa Benki ya Watu wa Zanzibar (PBZ) ambayo iliendelea kuwa ndio Benki ya SMZ hadi mwaka 2001 wakati Benki Kuu ya Tanzania ilipoanza rasmi kuwa Benki inayotumiwa na Serikali ya Zanzibar. Hivyo pamoja na kuwepo Benki Kuu kama chombo cha Muungano lakini kuanzia awamu ya kwanza hadi ya Tano za Serikali ya Zanzibar, haikutumia Benki hiyo. Serikali ya Muungano ilikuwa siku zote ikililalamikia jambo hilo.
..hapa Bw.Othman Mahmoud Othman anazungumzia kidogo kuhusu masuala ya kodi ya mapato na matumizi yake.
mwanasheria mkuu wa Zanzibar said:
Kodi ya Mapato, Mikopo ya nje na Biashara za Nje bado yamefanywa ni mambo ya Muungano. Kodi ya Mapato ambayo ni nyenzo kuu ya uchumi wa visiwa ambao ni Service oriented badala ya kuwa resource based kama ilivyo kwa Bara, bado ni jambo la Muungano kisera, ingawa mapato halisi yanatumika Zanzibar.