Rais Hakainde Hichilema wa Zambia
Baada ya shughuli ya kumuapisha rais mteule Samia Suluhu Hassan kuwa rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, mgeni kutoka taifa la Zambia mheshimiwa Rais Hakainde Hichilema katika hotuba yake nzito ametoa wito kwa wananchi wa Tanzania kutopeleka malalamiko yao mitaani, bali kutatua tofauti za kitaifa kwa njia ya mazungumzo na njia rasmi za kidemokrasia.
Akizungumza wakati wa hotuba iliyoelekezwa kwa viongozi na wananchi wa Tanzania bara na visiwani, alisema Tanzania ina amani tangu uhuru, na urithi huo haupaswi kuharibiwa. Alisema amani, usalama na utulivu ndio msingi unaoruhusu mataifa kupata maendeleo.
Alieleza kuwa taifa likisharuhusu kuvunjika kwa sheria na utulivu, kurejesha utulivu inakuwa vigumu, na matokeo yake huathiri watoto shuleni, maisha ya familia, bajeti ya maendeleo na mwelekeo wa kitaifa kwa ujumla. Alisema zipo nchi barani humo ambazo zimekumbwa na ukosefu wa utulivu wa muda mrefu baada ya matukio ya vurugu, na kwamba matokeo hayo hayapaswi kupuuzwa. Alitaja kukosekana kwa utulivu kuwa ni tishio na kuonya kuwa nchi inapokosa amani hairudishwi haraka.
Rais Hichilema alisema mataifa yote ya Afrika lazima yatangulize amani kama nyenzo kuu ya maendeleo.
Alisema bado kuna kazi kubwa ya kufanya katika kutoa fursa kwa wananchi, lakini kazi hiyo inaweza kupatikana tu katika mazingira ambayo ni salama na tulivu.
Alisema mizozo inapotokea ipelekwe kwenye meza ya mazungumzo, na akasisitiza kuwa meza ya mazungumzo lazima iwe mahali pekee ambapo mizozo inatatuliwa.
Alitafakari uzoefu wake mwenyewe nchini Zambia. Aliwakumbusha waliohudhuria kuwa UPND ilitumia miaka 23 katika upinzani na kwamba yeye binafsi aliongoza chama hicho kwa miaka 15 kati ya hiyo.
Alisema wakati huo alipata kushindwa katika uchaguzi na malalamiko yalitolewa kuhusu michakato ya uchaguzi. Licha ya hayo, hakuitisha maandamano ya mitaani, kwa sababu kuwatuma watu mitaani kungehatarisha uharibifu wa mali, kuumia au kupoteza maisha. Alisema iwapo uharibifu ungetokea, damu hiyo ingekuwa mikononi mwake.
Alisema mara kwa mara aliwaambia wafuasi wake kwamba taratibu za kidemokrasia lazima zitumike na kwamba chama kidumishe subira.
Alisema Zambia sasa ina bahati ya kuliongoza taifa lake kwa amani, na jukumu hilo lazima lihifadhiwe na kupitishwa kwa kizazi kijacho. Aliwahimiza Watanzania kuchukua njia ya fursa badala ya kuharibu. Alisema changamoto ni za kweli, lakini fursa pia zipo, na maendeleo yanakuja katika mlolongo wake. Aliongeza kuwa wakati wa Mungu ni bora zaidi, na kwamba watu hawana haja ya kuhangaika kuona ishara hiyo inapofika.
Rais Hichilema alisema Zambia inathamini ushirikiano wa kihistoria na Tanzania, akirejea miundombinu ya Tazama na Tazara. Alisema Zambia iliitegemea Tanzania wakati wa ukombozi wakati upatikanaji wa bahari ulikuwa umezuiwa.
Alirejelea majukumu ya Rais Julius Nyerere na Rais Kenneth Kaunda, pamoja na washirika wanaoshirikiana, katika kufanikisha usafiri wa kikanda. Alisema mataifa hayo mawili yanaendelea kufanya kazi ya ukarabati wa pamoja wa njia ili kuboresha usafirishaji wa bidhaa na raia.
Katika hotuba yake ya mwisho, aliupongeza uongozi wa Tanzania na kusema wale ambao hawakumpigia kura rais lazima pia watambuliwe na kujumuishwa.
Alisema ni lazima mifumo ijengwe ili kumfikia kila mwananchi. Alisema ukanda huo lazima uzingatie amani na utulivu, kwa sababu masharti hayo yanawezesha maendeleo, uzalishaji wa ajira, ukuaji wa biashara na uboreshaji wa ujuzi kwa vijana, akiwemo Gen Z.
Alisisitiza nia njema ya Zambia na kusema nchi zote mbili zina uhusiano wa kihistoria na malengo ya pamoja.
Source: Gazeti la LusakaTimes