Miaka mingi iliyopita, nilipokuwa nimetoroka kutoka kwa Warusi na nilipokuwa nikipitia njia yangu ya polepole na yenye uchungu kuvuka Ulaya ili hatimaye nifikie nchi huru, nilipata nafasi ya kufika Berlin iliyoharibiwa na vita kisha kushambuliwa na Warusi wakatili. Nilikuwa nikitembea nikijiuliza nifanye nini, nikiwaza jinsi ya kupitisha wakati hadi usiku wakati nilitumaini kupata lifti wakati nikielekea mpaka wa Ufaransa.
Nilitembea huku nikitazama magofu ambayo bado yanafuka moshi ambapo milipuko ya mabomu ya washirika (Allies)ilikuwa imepunguza sehemu kubwa ya Berlin kuwa vifusi vilivyopasuka. Katika sehemu iliyosafishwa kidogo chini ya nguzo za chuma zilizosokotwa sasa zikigeuka kuwa nyekundu na kutu, niliona jukwaa likiwa limezungukwa na majengo yale yaliyopasuka kwa mabomu.
Kulikuwa na mandhari ya aina yake juu ya jukwaa, mandhari iliyotengenezwa kwa vipande vya nyenzo vilivyookolewa kutoka kwenye mabaki ya vita. Kulikuwa na vipande vya miti, na kutoka kwenye miti hiyo vipande vya gunia vilinyooshwa ili kuficha kadiri iwezekanavyo watu ambao hawakulipa kuingia.
Nilivutiwa na kuangalia zaidi nikaona kuna wazee wawili, mmoja amesimama mbele ya pazia akichukua pesa. Alikuwa amechakaa na mchafu, lakini kulikuwa na hali fulani ya—kitu—utukufu, nadhani, kumhusu. Ninasahau sasa ni kiasi gani cha pesa nilicholipa ili kuingia, si nyingi kwa sababu hakuna hata mmoja wetu aliyekuwa na pesa nyingi katika Berlin iliyoharibiwa na vita, lakini nilipokuwa nikilipa aliweka pesa mfukoni mwake na kunionyesha kwa adabu kupitia pazia lililochanika.
Nilipopita nje ya pazia niliona mbao zikifunga kifusi, na kwenye mbao hizo watu walikuwa wamekaa. Nilichukua kiti changu pia, kisha mkono ukaingia kwenye pazia na kutikisa mkono. Mzee, mzee, mwembamba, aliyeinama kwa miaka mingi, alijisogeza katikati ya jukwaa na kutoa hotuba kidogo kwa Kijerumani akituambia kile tutakachoona. Kisha akageuka akaenda nyuma ya mandhari.
Kwa muda mfupi tulimwona akiwa na fimbo mbili mkononi mwake na kutoka kwa vijiti hivyo viwili alitegemea idadi ya vikaragosi, mabonge ya mbao yasiyo na uhai, yaliyochongwa takribani kuwakilisha umbo la mwanadamu, akiwa amevalia nguo tambarare, zilizopakwa rangi na uvimbe wa nywele zilizokwama juu walikuwa watu wasio na adabu, walikuwa wakorofi, na nilifikiri kwamba nilikuwa nimepoteza pesa ambazo nisingeweza kumudu, lakini—nilikuwa nimechoka kutembea, nimechoka kwa kunyata kujaribu kukwepa doria za polisi wa Urusi na Wajerumani, kwa hiyo niliendelea na safari yangu. Kiti kigumu na kufikiria kuwa kwa vile nilikuwa nimepoteza pesa ningepoteza muda pia.
Kwa namna fulani alikuwa amepata taa za aina fulani, hizi sasa zilikuwa zimefifia na kwenye hali hii baada ya muda zilionekana kalagosi. Nilitazama. Nilitazama sana na kuyapekecha macho yangu, kwa maana hawa hawakuwa vikaragosi, hawa walikuwa viumbe hai, ubaya wa mbao zilizokatwakatwa na kupakwa rangi, zilizopambwa kwa nywele za farasi na kufunikwa na vipande vya vitambaa vilivyookolewa kutoka kwenye magofu yaliyolipuka. Hapa kulikuwa na watu walio hai, watu kila mmoja akiwa na mawazo yake, watu waliodhamiria kazi inayowakabili, watu waliohama kwa hiari yao wenyewe.
Hakukuwa na muziki, bila shaka, na hakuna sauti, hakuna sauti isipokuwa tu kupumua kwa pumu kwa yule mzee, mzee sasa aliyefichwa nyuma. Lakini sauti haikuwa ya lazima, sauti ya aina yoyote ingekuwa isiyo haihitajiki karagosi wale walikuwa na Maisha, kila harakati, kila ishara ilikuwa ya kuelezea, hotuba haikuwa ya lazima, kwa maana mwendo huu ulikuwa katika lugha ya ulimwengu ya picha, pantomime.
Kulionekana kuwa na aura karibu na kalagosi hawa, kalagosi hawa ambao sasa wamekuwa watu, walionekana kuchukua utambulisho na utu wenyewe wa kile ambacho walikuwa wakiwakilisha kwa wakati huo. Haijalishi nilichungulia kiasi gani sikuweza kuona kamba zikitoka vichwani, hizi hakika zilikuwa zimefichwa kwa ustadi dhidi ya usuli. Kabla yangu matukio ya maisha yalikuwa yakitungwa kwa uaminifu kabisa na maisha ya binadamu. Nilijipoteza katika kufuata matendo na nia, tulitazama maigizo ya wanadamu na mapigo yetu yalienda mbio kwa huruma na mtu anayeonewa (underdog)
Hii ilikuwa msisimko, hii ilikuwa kweli, lakini mwishowe onyesho liliisha na nilijiamsha kana kwamba kutoka kwenye maono. Nilijua kuwa gwiji wa kweli alikuwa akiwadhibiti wale kalagosi,mtu stadi, kisha yule mzee akatoka nyuma ya jukwaa lake na kuinama. Alikuwa akitetemeka kwa uchovu, uso wake ulikuwa mweupe kwa mkazo na kufunikwa na jasho jembamba. Hakika alikuwa msanii, kweli alikuwa gwiji, na hatukumuona mzee aliyechanika, aliyepigwa, aliyevalia matambara, bali ni gwiji aliyewathibiti kalagosi hao na kuwahuisha.
Nilipogeuka nilifikiria mambo niliyokuwa nimejifunza huko Tibet, nilifikiria juu ya kiongozi wangu mpendwa Lama Mingyar Dondup, na jinsi alivyokuwa amenionyesha kwamba Mwanadamu ni kikaragosi tu wa Ruhani. Nilifikiria pia jinsi onyesho hili la vikaragosi lilivyokuwa somo zuri juu ya walimwengu sambamba.(parallel worlds)
Mwanadamu ni tisa-kumi chini ya fahamu (subconscious) na moja ya kumi fahamu. Labda umesoma mengi juu yake kwa sababu sayansi nzima ya saikolojia imejikita kwa kuelezea subconcious ya Mwanadamu. Ukizingatia kwamba binadsmu ana 'fahamu' kidogo sana haingii akilini kwako jinsi kwamba ni kupoteza muda kwa Ruhanimwenye ueezo mkuvwa, mwenye nguvu, aliyejaliwa kila aina ya uwezo na talanta, anayesonga na nguvu ya ulimwengu uliochangamka zaidi.
Njia tofauti ya maisha, aje katika ulimwengu huu ulioelemewa na shida na vikwazo, na kisha kufanya kazi kwa moja ya kumi tu ya uwezo wake? Tuseme unavgari, oh, hebu tuseme gari la silinda nane kwa sababu haionekani kuwa na magari ya silinda kumi ili kufanya ngano huucuwe mzuri zaidi-hebu tuseme tuna gari la silinda nane, basi, kwa madhumuni ya kielelezo hiki tu.
Tunayo gari hili la silinda nane, lakini tunagundua kuwa linafanya kazi kwenye silinda moja pekee, mitungi saba haichangii kwa njia yoyote kuelekea kazi ya gari, kwa kweli inairudisha nyuma zaidi kwa sababu ya kuwa mzigo(drag). Utendaji ni wa kusikitisha. Lakini fikiria juu ya uwepo wa mwanadamu; wanadamu ni kama gari la mitungi kumi, silinda moja tu ambayo inafanya kazi, nyingine tisa ni 'subconscious'. Ni ubadhirifu, sivyo?
Bado inaendelea,maelezo kuhusu ruhani wa mwanadamu