Rorscharch
JF-Expert Member
- Jul 22, 2013
- 878
- 2,014
Utangulizi
Kwa miongo mingi, Tanzania imekuwa soko kubwa la nguo za mitumba, kiasi kwamba viwanda vya ndani vya nguo vimeshindwa kustawi. Ingawa biashara hii imewanufaisha baadhi ya wananchi kwa nguo nafuu, imekuwa kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya viwanda vya nguo nchini. Tatizo hili linahusishwa na cartel ya mitumba, kundi lenye nguvu la wafanyabiashara na wadau wa nje wanaonufaika na uagizaji wa mitumba, kiasi cha kufifisha juhudi za kuzalisha nguo ndani ya nchi.Katika utawala wa Hayati Dkt. John Pombe Magufuli, tetesi zilianza kuzagaa kuwa baadhi ya maafisa serikalini na wafanyabiashara walikuwa wakihujumu viwanda vya ndani kwa makusudi ili kudumisha uagizaji wa mitumba. Hali kama hii imewahi kushuhudiwa katika mataifa kama Kenya, Uganda, na Rwanda, ambapo serikali zilipojaribu kupiga marufuku mitumba, zilipata upinzani mkali kutoka kwa mataifa yanayozalisha nguo na wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na uagizaji huo.
Suluhisho letu? Kutumia sare za shule zilizoshonwa kwa vitenge vya ndani kama njia ya kuimarisha viwanda vyetu, kupunguza utegemezi wa mitumba, na kulinda uchumi wa Tanzania.
1. Sakata la Cartel ya Mitumba na Athari Zake kwa Tanzania
Kwa mujibu wa ripoti ya Benki ya Dunia (2020), Tanzania inaingiza zaidi ya mitumba tani 177,000 kila mwaka, yenye thamani ya zaidi ya Tsh bilioni 200. Hii inamaanisha kuwa kila mwaka, mabilioni ya shilingi yanatiririka kwenda nje badala ya kusaidia uzalishaji wa ndani.Katika uongozi wa Magufuli, juhudi za kufufua viwanda vya nguo zilikumbwa na upinzani mkubwa. Viwanda vya Urafiki, Mwatex, na Mutex vilikuwa na uwezo wa kuzalisha nguo kwa wingi, lakini ukosefu wa soko na nguvu ya cartel ya mitumba ulizifanya zifanye kazi chini ya uwezo wake. Kampuni hizi zilihitaji ulinzi wa serikali dhidi ya ushindani usio wa haki kutoka kwa bidhaa za nje.
Katika Kenya, mwaka 2015, serikali ilipotangaza mpango wa kupiga marufuku mitumba, ilikumbana na shinikizo kubwa kutoka kwa AGOA (African Growth and Opportunity Act) – mpango wa Marekani wa kibiashara. Mwaka 2018, Rwanda ilipiga marufuku mitumba kabisa, lakini Marekani ilijibu kwa kuiondoa Rwanda katika mpango wa AGOA, jambo lililoathiri sekta yake ya biashara.
Kwa Tanzania, tunahitaji suluhisho linaloleta uwiano kati ya maendeleo ya viwanda vyetu na mahitaji ya wananchi wa kipato cha chini. Kubadili sare za shule kuwa vitenge vya ndani ni hatua muhimu kuelekea kujitegemea kiuchumi.
2. Jinsi Sare za Shule Zinavyoweza Kuwa Silaha Dhidi ya Mitumba
Kwa mujibu wa Wizara ya Elimu, Tanzania ina zaidi ya wanafunzi milioni 15 wa shule za msingi na sekondari. Ikiwa kila mwanafunzi atahitaji wastani wa mita 3 za kitenge kwa mwaka, mahitaji ya vitenge vitafikia mita milioni 45 kwa mwaka.Faida Kuu za Mabadiliko Haya:
✅ Kuimarisha Viwanda vya NdaniMahitaji ya mita milioni 45 za vitenge yatatoa soko la uhakika kwa viwanda vya ndani kama Mutex, Urafiki, Mwatex, na vinginevyo. Hii itasaidia kufufua viwanda hivi na kuongeza ajira kwa maelfu ya Watanzania.
✅ Kupunguza Gharama za Nguo za Mitumba
Kwa sasa, mitumba imekuwa maarufu kwa sababu ya bei nafuu. Lakini tukizalisha nguo zetu kwa wingi, gharama za vitenge na nguo mpya zitashuka. Kwa mfano, bei ya wastani ya kitenge (mita 6) inaweza kushuka kutoka Tsh 20,000 – 40,000 hadi Tsh 12,000 – 25,000, na kufanya sare za shule kuwa nafuu kwa wananchi wa hali ya kawaida.
✅ Kupunguza Uagizaji wa Mitumba kwa Asilimia 30 – 50
Tanzania inaweza kupunguza utegemezi wa mitumba kwa angalau 30%, ikiwa viwanda vya ndani vitakuwa na soko la uhakika kupitia sare za shule.
✅ Kuongeza Mapato ya Serikali
Serikali inaweza kuongeza mapato kupitia ushuru wa ndani kwa viwanda vya nguo badala ya kutegemea kodi ya uagizaji wa mitumba. Hii inaweza kuingiza zaidi ya Tsh bilioni 100 kwa mwaka katika mapato ya ndani.
✅ Kubadilisha Mitazamo ya Watanzania Kuhusu Vitenge
Kwa muda mrefu, vitenge vimeonekana kama mavazi ya sherehe na si mavazi ya kila siku. Lakini tukianza na sare za shule, tutabadilisha mtazamo wa jamii na kuhamasisha matumizi ya nguo za ndani kwa matumizi mengine pia.
3. Ajira Mpya Zitakazozalishwa kwa Kutekeleza Mpango Huu
Kwa sasa, sekta ya nguo Tanzania inaajiri zaidi ya watu 500,000 kwa moja kwa moja na wengine milioni 1.2 kwa njia zisizo za moja kwa moja. Ikiwa matumizi ya vitenge katika sare za shule yatapitishwa, ajira mpya zaidi ya 200,000 zinaweza kuzalishwa kwa njia zifuatazo:- Ajira katika viwanda vya nguo – Kwa ongezeko la mahitaji, viwanda vitapanua uzalishaji na kuajiri maelfu ya wafanyakazi wapya.
- Ajira kwa mafundi cherehani – Maelfu ya mafundi watapata fursa za kushona sare hizi kwa wanafunzi.
- Ajira katika sekta ya usambazaji wa nguo – Wauzaji wa nguo watafaidika kutokana na mzunguko mpya wa kibiashara.
4. Changamoto na Jinsi ya Kuzitatua
🔴 Upinzani Kutoka kwa Wafanyabiashara wa Mitumba✅ Serikali inaweza kuanzisha mfuko maalum wa kusaidia wafanyabiashara wa mitumba kuhamia katika biashara ya nguo mpya zilizotengenezwa ndani ya nchi.
🔴 Upungufu wa Malighafi Kwenye Viwanda vya Ndani
✅ Serikali inaweza kuwekeza katika kilimo cha pamba na kusindika nyuzi ili kupunguza gharama za uzalishaji wa vitenge.
🔴 Gharama Kubwa za Mwanzoni za Kubadili Mfumo wa Sare
✅ Serikali inaweza kuanza na mpango wa majaribio katika mikoa michache kabla ya kuupanua kitaifa.
Hitimisho: Tanzania Bila Mitumba Inawezekana!
Mapambano dhidi ya cartel ya mitumba yanaweza kuonekana magumu, lakini historia ya mataifa mengine inaonyesha kuwa ni hatua inayowezekana. Rwanda tayari imepiga marufuku mitumba, Ethiopia imewekeza katika viwanda vyake vya nguo, na Nigeria imepunguza kwa kiasi kikubwa uagizaji wa nguo za mitumba.Kwa kutumia sare za shule kama njia ya kuboresha viwanda vyetu, tunaleta mapinduzi ambayo si tu kwamba yatajenga uchumi wetu, bali pia yataongeza ajira, kupunguza gharama kwa wananchi, na kulinda utamaduni wetu.
Tanzania haihitaji mitumba! Tunachohitaji ni sera madhubuti za kulinda uzalishaji wa ndani.
Attachments
-
Flux_Dev_A_lively_group_of_Tanzanian_secondary_school_students_0.jpeg -
Flux_Dev_A_lively_group_of_Tanzanian_secondary_school_students_1.jpeg -
Flux_Dev_A_lively_group_of_Tanzanian_secondary_school_students_2.jpeg -
Flux_Dev_A_lively_group_of_Tanzanian_primary_school_students_p_1 (2).jpeg -
Flux_Dev_A_lively_group_of_Tanzanian_primary_school_students_p_0.jpeg
