Davidmmarista
JF-Expert Member
- Apr 11, 2024
- 1,367
- 2,451
Wadau wa JamiiForums, habari!
Kuna mambo fulani ukiyatafakari sana kuhusu sisi Watanzania, unajikuta unashangaa na kustaajabu! Ni kana kwamba kuna mfumo maalum unaotusukuma kurudia makosa yale yale, bila kujifunza, bila kubadilika, na bila kuona aibu. Je, ni nini hasa kinachoturudisha nyuma kila wakati?
Leo nimekuja na orodha ya tabia zetu Wabongo ambazo bila kujua zinatufanya tusisonge mbele kama jamii. Baadhi ni za kuchekesha, lakini ukweli ni kwamba zina madhara makubwa kwa maendeleo yetu binafsi na ya taifa.
Soma kwa umakini, huenda hii ikawa siku yako ya kubadilika!
1. Kila Kitu Lazima Kiwe na "Connection"
Wabongo wengi hawaamini kuwa unaweza kupata kitu kwa juhudi zako mwenyewe. Kila kitu ni lazima uwe na "mtu wako."
Mfano:
- Unajiunga na chuo? Kaka mkubwa wa mtaani lazima asaidie.
Matokeo yake:
- Wenye vipaji hukosa nafasi.
- Watu wasio na sifa wanapata kazi na kuharibu sekta.
Lazima tuachane na mfumo wa upendeleo na tukubali kuwa jitihada binafsi zinaweza kumfikisha mtu mahali popote.
2. Kupenda Anasa na Maisha ya Juu Hata Kama Huna Kitu
Watanzania wengi wanapenda kuonekana wako juu hata kama mfuko hauna kitu!
Mfano:
- Mshahara wa laki tano, lakini anaishi kama bilionea.
- Anakopa pesa ili aende "vacation" Zanzibar.
- Akipata hela kidogo, badala ya kuwekeza, anaenda kununua iPhone mpya.
Matokeo yake:
- Anakosa pesa za dharura.
- Anakopa kila mwezi na maisha yanakuwa ya shida.
Mdau kaa chini, tafakari, na upange maisha yako kulingana na uwezo wako.
3. Misingi ya "Pombe Kwanza, Maendeleo Baadaye"
Wabongo wengine wanawekeza zaidi kwenye pombe kuliko maendeleo yao binafsi.
Mfano:
- Hana kazi, hana biashara, lakini kila siku yuko bar.
- Anaweza kukosa pesa ya ada ya mtoto, lakini pombe haikosekani.
- Wanaacha kujifunza ujuzi mpya, lakini kubadilisha bia kutoka Safari kwenda Heineken ni muhimu!
Tafadhali tutafute maendeleo kwanza! Kunywa kwa kiasi na pendelea kuweka akiba au kuwekeza badala ya kupoteza pesa kwa mambo yasiyo na tija.
4. Wabongo Hatupendi Kujifunza, Lakini Tuna Muda wa Kuangalia Tamthilia!
Mfano:
- Hajawahi kusoma hata kitabu kimoja kwa mwaka mzima au kujifunza ujuzi mpya, lakini amemaliza tamthilia ya The Queen, Squid Game, na Sultana.
- WhatsApp na TikTok muda wote, lakini kusoma vitabu vya maendeleo binafsi ni shida.
Wadau, tutafute maarifa. Kusoma vitabu si ujinga, ni njia ya kutoka kwenye umasikini wa mawazo.
5. Wabongo Tunapenda Kulalamika Sana, Lakini Hatuchukui Hatua!
Serikali ifanye hivi, serikali itatufanyia vile! Lakini sisi wenyewe je?
Mfano:
- "Maisha magumu," lakini hajajitahidi kubadilisha hali yake.
- "Hakuna ajira," lakini hataki kujifunza ujuzi mpya.
Mdau acha lawama, anza kuchukua hatua.
6. Kushabikia Watu Wanaotufilisi na Kutudanganya
Mfano:
- Mtu anaiba pesa za umma, lakini tunasema "hata kama kaiba, kajenga shule!"
- Tapeli wa forex scam anawasomba vijana, lakini bado anapewa heshima.(ONTARIO)
Mdau wa JF Tuache upumbavu! Haki lazima itendeke.
7. Kuamini Kila Kitu ni "Mikosi" Badala ya Kufanya Kazi
Mfano:
- "Biashara imekufa, nahisi kuna mtu ananiroga."
- "Mikosi inanifuata, siwezi kupata kazi."
Badala ya kulaumu mikosi, jitafute. Hakuna mafanikio yanayokuja kwa miujiza!
8. Kazi za Ofisini Tu Ndio Tunaheshimu, Lakini Kazi za Mikono Tunaona Ni Aibu
Mfano:
- Mtu atakaa miaka mitatu akitafuta kazi ya ofisini, ilhali kuna fursa nyingi za kilimo na ujasiriamali.
Wadau, tuache dharau kwa kazi halali zote.
9. Wabongo Tunaogopa Kujaribu Mambo Mapya
Mfano:
- Unapewa wazo la biashara, unasema "sijui kama itafanya kazi."
- Unasubiri mtu mwingine aanze halafu wewe ujifunze.
Anza sasa! Usisubiri dunia ibadilike.
10. Kutegemea Serikali Kwa Kila Kitu
Mfano:
- "Ningepata mtaji wa serikali ningefanya biashara."
- "Serikali ifanye kitu!"
Mdau acha kuwa tegemezi tafuta njia za kujitegemea.
11. Kuchelewa Kila Kitu: "African Time"
Mfano:
- Harusi ilipaswa kuanza saa 8, inaanza saa 11.
- Mkutano wa saa 10, watu wanakuja saa 12.
Suluhisho la tabia hii: Thamini muda!
12. Kutoa Kipaumbele kwa Starehe Kuliko Elimu ya Watoto
Mfano:
- Mzazi ana pesa ya kununua simu kali, lakini ada ya mtoto anasumbuka nayo.
Mdau, wekeza kwenye elimu ya watoto kwanza.
13. Kukwepa Majukumu na Kuamini Wengine Watatusaidia
Mfano:
- Unakaa na familia, lakini kazi zote za nyumba unamwachia mama.
- Unasubiri serikali itoe msaada badala ya kufanya kazi.
Mdau Jifunze kuwajibika!
Wakati wa Kubadilika Ni Sasa!
Watanzania, hatuwezi kufanikiwa kama tutaendelea na hizi tabia. Kama unataka maendeleo:
TAIFA HALITAJENGWA NA MANENO, BALI NA VITENDO!
Tujadili Je, unakubaliana na haya?
Kuna mambo fulani ukiyatafakari sana kuhusu sisi Watanzania, unajikuta unashangaa na kustaajabu! Ni kana kwamba kuna mfumo maalum unaotusukuma kurudia makosa yale yale, bila kujifunza, bila kubadilika, na bila kuona aibu. Je, ni nini hasa kinachoturudisha nyuma kila wakati?
Leo nimekuja na orodha ya tabia zetu Wabongo ambazo bila kujua zinatufanya tusisonge mbele kama jamii. Baadhi ni za kuchekesha, lakini ukweli ni kwamba zina madhara makubwa kwa maendeleo yetu binafsi na ya taifa.
Soma kwa umakini, huenda hii ikawa siku yako ya kubadilika!
1. Kila Kitu Lazima Kiwe na "Connection"
Wabongo wengi hawaamini kuwa unaweza kupata kitu kwa juhudi zako mwenyewe. Kila kitu ni lazima uwe na "mtu wako."
Mfano:
- Unatafuta kazi? Lazima ujulikane na mtu wa HR.
- Unataka tenda? Kama huna mjomba serikalini, sahau.
- Unajiunga na chuo? Kaka mkubwa wa mtaani lazima asaidie.
Matokeo yake:
- Wenye vipaji hukosa nafasi.
- Watu wasio na sifa wanapata kazi na kuharibu sekta.
Lazima tuachane na mfumo wa upendeleo na tukubali kuwa jitihada binafsi zinaweza kumfikisha mtu mahali popote.
2. Kupenda Anasa na Maisha ya Juu Hata Kama Huna Kitu
Watanzania wengi wanapenda kuonekana wako juu hata kama mfuko hauna kitu!
Mfano:
- Mshahara wa laki tano, lakini anaishi kama bilionea.
- Anakopa pesa ili aende "vacation" Zanzibar.
- Akipata hela kidogo, badala ya kuwekeza, anaenda kununua iPhone mpya.
Matokeo yake:
- Anakosa pesa za dharura.
- Anakopa kila mwezi na maisha yanakuwa ya shida.
Mdau kaa chini, tafakari, na upange maisha yako kulingana na uwezo wako.
3. Misingi ya "Pombe Kwanza, Maendeleo Baadaye"
Wabongo wengine wanawekeza zaidi kwenye pombe kuliko maendeleo yao binafsi.
Mfano:
- Hana kazi, hana biashara, lakini kila siku yuko bar.
- Anaweza kukosa pesa ya ada ya mtoto, lakini pombe haikosekani.
- Wanaacha kujifunza ujuzi mpya, lakini kubadilisha bia kutoka Safari kwenda Heineken ni muhimu!
Tafadhali tutafute maendeleo kwanza! Kunywa kwa kiasi na pendelea kuweka akiba au kuwekeza badala ya kupoteza pesa kwa mambo yasiyo na tija.
4. Wabongo Hatupendi Kujifunza, Lakini Tuna Muda wa Kuangalia Tamthilia!
Mfano:
- Hajawahi kusoma hata kitabu kimoja kwa mwaka mzima au kujifunza ujuzi mpya, lakini amemaliza tamthilia ya The Queen, Squid Game, na Sultana.
- WhatsApp na TikTok muda wote, lakini kusoma vitabu vya maendeleo binafsi ni shida.
Wadau, tutafute maarifa. Kusoma vitabu si ujinga, ni njia ya kutoka kwenye umasikini wa mawazo.
5. Wabongo Tunapenda Kulalamika Sana, Lakini Hatuchukui Hatua!
Serikali ifanye hivi, serikali itatufanyia vile! Lakini sisi wenyewe je?
Mfano:
- "Maisha magumu," lakini hajajitahidi kubadilisha hali yake.
- "Hakuna ajira," lakini hataki kujifunza ujuzi mpya.
Mdau acha lawama, anza kuchukua hatua.
6. Kushabikia Watu Wanaotufilisi na Kutudanganya
Mfano:
- Mtu anaiba pesa za umma, lakini tunasema "hata kama kaiba, kajenga shule!"
- Tapeli wa forex scam anawasomba vijana, lakini bado anapewa heshima.(ONTARIO)
Mdau wa JF Tuache upumbavu! Haki lazima itendeke.
7. Kuamini Kila Kitu ni "Mikosi" Badala ya Kufanya Kazi
Mfano:
- "Biashara imekufa, nahisi kuna mtu ananiroga."
- "Mikosi inanifuata, siwezi kupata kazi."
Badala ya kulaumu mikosi, jitafute. Hakuna mafanikio yanayokuja kwa miujiza!
8. Kazi za Ofisini Tu Ndio Tunaheshimu, Lakini Kazi za Mikono Tunaona Ni Aibu
Mfano:
- Mtu atakaa miaka mitatu akitafuta kazi ya ofisini, ilhali kuna fursa nyingi za kilimo na ujasiriamali.
Wadau, tuache dharau kwa kazi halali zote.
9. Wabongo Tunaogopa Kujaribu Mambo Mapya
Mfano:
- Unapewa wazo la biashara, unasema "sijui kama itafanya kazi."
- Unasubiri mtu mwingine aanze halafu wewe ujifunze.
Anza sasa! Usisubiri dunia ibadilike.
10. Kutegemea Serikali Kwa Kila Kitu
Mfano:
- "Ningepata mtaji wa serikali ningefanya biashara."
- "Serikali ifanye kitu!"
Mdau acha kuwa tegemezi tafuta njia za kujitegemea.
11. Kuchelewa Kila Kitu: "African Time"
Mfano:
- Harusi ilipaswa kuanza saa 8, inaanza saa 11.
- Mkutano wa saa 10, watu wanakuja saa 12.
Suluhisho la tabia hii: Thamini muda!
12. Kutoa Kipaumbele kwa Starehe Kuliko Elimu ya Watoto
Mfano:
- Mzazi ana pesa ya kununua simu kali, lakini ada ya mtoto anasumbuka nayo.
Mdau, wekeza kwenye elimu ya watoto kwanza.
13. Kukwepa Majukumu na Kuamini Wengine Watatusaidia
Mfano:
- Unakaa na familia, lakini kazi zote za nyumba unamwachia mama.
- Unasubiri serikali itoe msaada badala ya kufanya kazi.
Mdau Jifunze kuwajibika!
Wakati wa Kubadilika Ni Sasa!
Watanzania, hatuwezi kufanikiwa kama tutaendelea na hizi tabia. Kama unataka maendeleo:
- Acha kulalamika, anza kuchukua hatua.
- Tafuta maarifa, soma vitabu.
- Acha maisha ya kuigiza.
- Fanya kazi kwa bidii, usikate tamaa.
- Uwe na nidhamu ya kifedha.
- Thamini kila kazi halali.
TAIFA HALITAJENGWA NA MANENO, BALI NA VITENDO!
Tujadili Je, unakubaliana na haya?