SoC04 Tanzania Mpya: Nchi iliyofanikiwa Kukabili Tatizo la Uhaba wa Vitanda Hospitalini

[Humble beginnings]

Utangulizi

Sekta ya afya ni miongoni mwa sekta muhimu sana katika maendeleo ya kitaifa na ustawi wa jamii nchini Tanzania. Sekta hii hugusa maisha ya mtanzania mmoja mmoja na taifa kwa ujumla, na kwasababu hio ili kujenga taifa bora hatuna budi kuboresha sekta ya afya nchini.

Miongoni mwa changamoto zinazoikumba sekta ya afya nchini Tanzania ni uhaba wa vitanda katika wodi za hospitali na vituo vya afya. Hospitali nyingi nchini hupokea idadi kubwa ya wagonjwa wanaohitaji matibabu ya kulazwa kuliko vitanda vilivyopo kwenye hospitali hizo.

Hali hii hupelekea wagonjwa kulazimika kusubiri kwa muda mrefu kabla ya kupata nafasi ya kulazwa au hata kukosa vitanda kabisa na kulazimika kulala sakafuni. Ni muda muafaka kutafuta ufumbuzi wa changamoto hii kwa manufaa ya nchi yetu.

Chanzo: mwananchi.co.tz

Chanzo: fichuatz.blogspot.com

Chanzo cha tatizo
Uhaba wa vitanda wodini katika hospitali nchini hutokana na sababu kadhaa kama ifuatavyo:

1. Ongezeko la Mahitaji: Idadi ya watu nchini Tanzania inaongezeka kila mwaka, na hivyo kuongeza mahitaji ya huduma za afya.

2. Ufinyu wa Rasilimali: Serikali kushindwa kutenga bajeti ya kutosha katika ununuzi wa rasilimali za sekta ya afya, ikiwa ni pamoja na ununuzi na ukarabati wa vitanda vya hospitali.

3. Miundombinu Duni: Baadhi ya hospitali kuwa na miundombinu duni au majengo yaliyochakaa mfano sakafu mbovu na hivo hupunguza uwezo wa kuwa na vitanda vya kutosha wodini.

4. Usimamizi na Uendeshaji mbovu: Usimamizi, usambazaji na matumizi duni ya rasilimali za hospitali unaweza kusababisha upungufu wa vitanda.

5. Magonjwa ya Mlipuko na Dharura za Kibinadamu: Majanga ya asili au milipuko ya magonjwa husababisha mahitaji makubwa ya haraka ya vtanda hospitalini, na hivo kupelekea hospitali kuzidiwa uwezo.

6. Utawala na Sera: Sera za afya zisizo makini hushindwa kutoa mwelekeo au msaada wa kutosha kwa hospitali katika kusimamia, kuboresha na kuongeza miundombinu ya huduma za afya, ikiwa ni pamoja na vitanda wodini.


Athari zitokanazo na uhaba wa vitanda katika hospitali na vituo vya afya
Ukosefu wa vitanda vya kutosha katika wodi za vituo vya afya na hospitali husababisha athari mbalimbali kama:
​

1. Kuongezeka kwa msongamano na ucheleweshaji wa matibabu: Ukosefu wa vitanda husababisha msongamano mkubwa katika vituo vya afya na hospitali. Hii inamaanisha wagonjwa wanaweza kusubiri muda mrefu kupata huduma na kupelekea hali za wagonjwa kuwa mbaya zaidi au hata vifo.

2. Kupungua kwa Ubora wa Huduma: Wagonjwa wanaolazimika kulala chini au katika maeneo yasiyo rasmi na hivo kuhatarisha salama wao na kudunisha ubora wa huduma za matibabu, hali ambayo huchochea maambukizi ya ziada au matatizo mengine ya kiafya.
​

3. Kuzorota kwa Afya za Wahudumu wa Afya: Wahudumu wa afya hukabiliwa na mzigo mkubwa wa kuwahudumia wagonjwa wengi sehemu moja. Hii hupelekea uchovu, kuongezeka kwa hatari ya makosa ya matibabu, na kuchochea kuongezeka kwa magonjwa yanayowakumba wahudumu wa afya.

​

4. Kuongezeka kwa Gharama za Matibabu: Matibabu ya wagonjwa wanaosubiri muda mrefu au wanaolazwa katika mazingira yasiyo rasmi yanaweza kuongeza gharama za matibabu kwa serikali na familia.

​

5. Kupungua kwa Uaminifu kwa Mifumo ya Afya: Wananchi wanaweza kupoteza imani katika mifumo duni ya afya na kupelekea kutokujitokeza kwa wagonjwa kwa ajili ya matibabu na ongezeko la changamoto za kiafya katika jamii.

Suluhisho
1. Usimamizi wa mbali: kuanzishwa kwa mfumo wa usimamizi wa mbali wa wagonjwa kwa njia za mtandao ambapo wagonjwa wasiohitaji uangalizi wa karibu au haraka wanaweza kupokea matibabu katika vituo maalumu vya afya vya jamii vilivyo na uwezo wa tiba kielektroniki (telemedicine) na hivo kupunguza wingi wa wagonjwa wodini.

2. Mfumo wa ufuatiliaji wa moja kwa moja wa idadi ya wagonjwa: Mfumo huu unaotumia teknolojia ya Intaneti ya Mambo (IoT) husaidia kuhakikisha idadi ya wagonjwa haizidi idadi ya vitanda vilivyopo. Teknolojia hii huwezesha upatikanaji wa takwimu ambazo zinaweza kutambua idadi ya wagonjwa waliolazwa kwenye kila wodi na hivyo kuwajulisha wafanyakazi wa hospitali mapema iwapo vitanda vinakaribia kujaa na kuweza kuwaruhusu wagonjwa wenye ahueni.

3. Matumizi ya vitanda vinavyohamishika: Vitanda vyenye magurudumu huweza kuhamishwa toka maeneo ya akiba au wodi zenye wagonjwa wachache kwenda wodi zenye msongamano wa wagonjwa, na baadaye kurejeshwa kwenye maeneo yake baada ya msongamano kupungua. Hii itasaidia kukidhi haraka ongezeko la wagonjwa wodini.

Pichani ni kitanda cha kisasa cha umeme chenye uwezo wa kupandisha na kushusha msimamo wa mwili chenye magurudumu kurahisiha uhamishwaji.

chanzo: medmartonline.com


Pichani ni kitanda cha kawaida kisicho na magurudumu na hivo huhitaji kubebwa ili kuhamishwa.

Chanzo: mwanahalisionline.com


4. Elimu na uhamasishaji kwa jamii: Kuanzishwa kwa kampeni za kuelimisha jamii kuhusu uhaba wa vitanda na umuhimu wa kuwahi matibabu ili kupunguza idadi ya wagonjwa wanaofika kwenye vituo vya afya wakiwa na hali mbaya na kupelekea kujaa kwa vitanda wodini. Pia, Elimu itolewe kwa umma kuhusu jinsi ya kujikinga na magonjwa ya milipuko yasababishayo wagonjwa wengi ghafla.

5. Usimamizi mzuri wa matumizi ya nafasi: kuboreshwa matumizi ya nafasi kiubunifu katika hospitali ili kusaidia kupunguza idadi ya wagonjwa wanaolazimika kulala sakafuni. Kwa mfano, kubuni upya maeneo ya kusubiria, korido, au vyumba visivyotumiwa kuwa maeneo ya muda ya makazi ya wagonjwa wakati wa hali ya msongamano.
​

6. Kuwezesha uhamisho wa wagonjwa kati ya hospitali binafsi na za kiserikali: Kuanzishwa mfumo wa ushirika wa uhamisho wa wagonjwa baina ya hospitali za serikali na binafsi ili kupunguza msongamano wa wagonjwa wodini.

7. Programu za Ushirikiano na Jamii: Kuazishwa ushirikiano baina ya hospitali na vituo vya jamii vya karibu, hoteli au nyumba zenye ubora ili kuhamisha wagonjwa walio karibu kupata ruhusa au wanaohitaji huduma na uangalizi mdogo. Hii itapunguza msongamano wa vitanda vya hospitali na kuhakikisha wagonjwa waliokaribu kuruhusiwa wanapata mazingira mazuri huku afya zao zikiimarika.

8. Kuboresha sera za afya nchini.

Pichani ni wodi ya kisasa yenye vitanda bora.

Chanzo: pinterest.com/ heiligdom castle modern ward

Hitimisho
Muda umewadia kuboresha ufanisi wa huduma za afya na kuhakikisha kuwa hakuna mgonjwa anayelala sakafuni kutokana na ukosefu wa vitanda. Makala hii ni wito kwa wananchi, wadau mbali mbali, wahudumu wa vituo vya afya na wizara ya afya kwa ujumla kuchukua hatua stahiki ili kukabiliana na changamoto ya uhaba wa vitanda kwenye vituo vya afya na kuboresha huduma za afya nchini ndani ya miaka 25 ijayo.​