SoC04 Tanzania mpya: Nchi yenye Kilimo cha Kisasa chenye Tija kinachovutia Ushiriki Wa Vijana

[Humble beginnings]

Utangulizi
Kilimo ni sekta muhimu sana katika uchumi wa Tanzania. Sekta hii huchangia takribani 27.6% ya pato la Taifa (GDP) la Tanzania, ikithibitisha umuhimu wake mkubwa kiuchumi (Benki ya Dunia, 2020). Kilimo pia huajiri takribani 65% ya nguvu kazi ya nchi, hasa katika maeneo ya vijijini, ambapo kinatoa ajira kwa mamilioni ya watu (FAO, 2021). Vilevile, kilimo huchangia asilimia kubwa ya bidhaa zinazouzwa nje ya nchi.
Licha ya mchango mkubwa kiuchumi wa sekta ya kilimo nchini, sekta hii hukabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo uzalishaji mdogo, mbinu duni za kilimo, na ushiriki mdogo wa vijana.

Andiko hili linalenga kupembua mifumo ya kisasa na teknolojia mbalimbali zitazoleta mageuzi katika kilimo nchini na kuongeza uzalishaji wa mazao bora, kuongeza mapato, na kuongeza ushiriki wa vijana ndani ya miaka 25 ijayo.

Chanzo: x.com/Lucas Ngeleja

Changamoto za Kilimo cha Jadi​

1. Uzalishaji mdogo wa mazao ya ubora wa chini yasiyoweza kushindana kwenye soko la kimataifa.
2. Uzalishaji unaoathiriwa na mabadiliko ya hali ya hewa, ambayo husababisha mazao kuharibika, na mifumo dhaifu ya kuhifadhi ya maji ambayo hupelekea hasara kwa wakulima.
3. Ufanisi mdogo wa uvunaji unaochangia upotevu mkubwa wa mazao.
4. Utegemezi mkubwa wa ardhi na rasilimali unaoweka kizuizi katika suala la uzalishaji na udhibiti wa mazao.
5. Uharibifu wa mazingira, ardhi na upotevu wa bioanuwai kutokana na matumizi ya mbinu za kilimo zisizo endelevu.

Faida za Kilimo cha Kisasa​

1. Ongezeko la Uzalishaji: Huhusisha matumizi ya teknolojia za hali ya juu kama nishati ya jua katika umwagiliaji, mbinu za kisasa za kilimo, na mbegu bora ili kuongeza uzalishaji, mavuno, mapato na uhakika wa chakula kwa taifa.

2. Kupunguza Utegemezi wa Hali ya Hewa: Teknolojia za kilimo cha kisasa husaidia kupunguza athari za mabadiliko ya hali ya hewa kwa kuwa na mifumo ya kuhifadhi maji na mbinu za kukabiliana na ukame, hivyo kudumisha uzalishaji wa mazao bila kuathiriwa na mabadiliko ya hali ya hewa

3. Uendelevu: Teknolojia endelevu za kilimo husaidia kupunguza uharibifu wa mazingira, kutunza rasilimali za asili kama maji na udongo, na kupunguza athari za mabadiliko ya hali ya hewa katika kilimo.

4. Ushiriki wa Vijana: Teknolojia za kilimo cha kisasa huvutia ushiriki wa vijana katika kilimo kama shughuli ya kibiashara yenye faida. Hii husaidia kupunguza ukosefu wa ajira kwa vijana na hivyo kuchangia maendeleo ya kiuchumi.

Teknolojia za Kisasa za Kilimo

1. Umwagiliaji utumiao umeme wa jua​

Teknolojia hii hugeuza nishati ya jua kuwa umeme kwa kutumia paneli za sola. Umeme uliozalishwa hutumika kuendesha pampu za kuvuta maji kutoka kwenye vyanzo vya maji vilivyopo ardhini au chini ya ardhi na kuyahifadhi kwenye matanki.

Vifaa vya kupima unyevu katika ardhi hupachikwa mashambani ili kutoa taarifa haraka kuhusu upungufu wa unyevu ardhini, na kuwezesha kufungulia mabomba ya umwagiliaji kwa wakati. Suluhisho hili huhifadhi maji, uboresha ukuaji wa mimea, na huongeza mavuno na mapato kwa wakulima.

Chanzo: juridiconline.com


2. Teknolojia ya kufukuza Wadudu na Ndege waharibifu
Matumizi ya ndege zisizo na rubani (drones) kufukuza wadudu na ndege waharibifu husaidia kulinda mazao bila kutumia kemikali za sumu. Teknolojia hii huchangia ongezeko la mazao na mapato katika njia rafiki zaidi kwa mazingira.

Chanzo: xa.com

3. Kilimo cha wima (Vertical Farming)
Kilimo cha wima ni mbinu ya kilimo ambapo mazao huoteshwa katika miundo ya usawa au tabaka, badala ya ardhi ya kawaida (EdenGreen). Teknolojia hii hutoa fursa ya kilimo katika mazingira ya mijini na maeneo yenye uhaba wa ardhi, na hivyo kuwezesha uzalishaji mkubwa wa mazao kwa eneo dogo. Kilimo hiki hutoa fursa za vijana kushiriki katika kilimo karibu na makazi yao.

Chanzo: edengreen.com

Chanzo: cultivatelife.com


4. Hydroponiki na Aeroponiki
Hydroponiki ni mfumo wa kilimo ambapo mimea hulimwa katika maji yenye virutubisho bila kutumia udongo, hivyo kudhibiti virutubisho na unyevu na kusaidia kuongeza ukuaji na mavuno ya mimea.
Aeroponiki ni mfumo wa kilimo ambapo mimea hupata virutubisho kupitia ukungu unaonyunyizwa kwenye mizizi yake badala ya kuloweka mizizi moja kwa moja. Hii husaidia mimea kupata virutubisho zaidi na huchochea ukuaji wa haraka.

Chanzo: metatecnica.com.pe​

Kwa pamoja, hydroponiki na aeroponiki hupunguza matumizi ya maji, hulinda mimea kutokana na magonjwa ya udongo, na huongeza mavuno kuliko kilimo cha kawaida.

​

Pichani ni kijana mkenya Willard Charawe Maina (24), anayejishughulisha na kilimo cha pilipili kwa teknolojia ya hydroponiki. Kijana huyu anamiliki shamba kitalu (greenhouse) lenye ukubwa wa thumuni ya hekari (1/8) ambalo humuingizia kipato hadi Ksh 300,000 kwa mwezi sawa na takribani Tsh 6,129,400 kwa mwezi, huku akiweza kuvuna kwa miezi 6 mfufulizo (biznakenya.com).

Chanzo:andyfisher.ca


5. Kilimo cha shamba kitalu (Greenhouse)​

Kilimo cha shamba kitalu huwawezesha wakulima kudhibiti joto, unyevu, na mwanga kulingana na mahitaji ya mazao. Shamba kitalu hulinda mazao kutokana na hali mbaya ya hewa, wadudu, na magonjwa, huongeza wingi na ubora wa mavuno, huongeza mapato, na huvutia ushiriki wa vijana.

Chanzo: asiafarming.com

6. Matumizi ya mashine za kisasa
Mashine kama trekta, mashine za kuvuna, na mifumo ya umwagiliaji huongeza uzalishaji na hupunguza kazi za mikono katika kilimo. Teknolojia hizi huwezesha wakulima kulima maeneo makubwa zaidi ya ardhi kwa ufanisi zaidi jambo ambalo huvutia ushiriki wa vijana, hutoa ajira na kupunguza tatizo za uhaba wa chakula.

Pichani ni mashine ya mavuno ya pamoja (combined harvester) inayotumika kukata, kupura na kusafisha mazao kama vile nafaka. Mashine hii huboresha na kurahisisha mchakato mzima wa mavuno.

Chanzo: futurefarming.com


PIcha inayofuata ni mashine ya kuvuna pamba

Chanzo: Deere.com

Hitimisho
Waswahili husema Wakati ni Ukuta, hivyo kama nchi hatuna budi kuacha kukumbatia teknolojia duni kama kilimo cha jembe la mkono na kusasaisha kilimo chetu kwa kutumia teknolojia za kisasa kama umwagiliaji utumiao nishati ya jua, teknolojia ya kufukuza wadudu na ndege, kilimo cha wima, shamba kitalu, hydroponiki, aeroponiki na matumizi ya mashine za kisasa.
Kilimo cha kisasa huongeza uzalishaji, uendelevu, na mapato huku kikiboresha ushiriki wa vijana, ujasiriamali, na fursa za ajira. Kupitia juhudi za pamoja na uwekezaji katika kusasaisha kilimo, Tanzania inaweza kuunda sekta ya kilimo yenye uhai na endelevu ambayo itachochea maendeleo ya kiuchumi, kuhakikisha usalama wa chakula, na kuboresha maisha ya wananchi wake, hasa vijana.​