GERVAS MASS
Member
- May 28, 2024
- 14
- 17
Tanzanaia tuitakayo Miaka kumi ijayo
Udumavu, au utapiamlo, ni hali inayojitokeza pale ambapo mtoto hupata lishe duni, ambayo inaweza kusababisha kuchelewa kwa ukuaji wa mwili na akili. Chanzo cha udumavu kwa watoto ni mchanganyiko wa mambo kadhaa ikiwa ni pamoja na upatikanaji duni wa lishe bora, ufahamu mdogo wa umuhimu wa lishe, na umaskini wa kipato katika jamii nyingi.
Takwimu za hivi karibuni zinaonyesha kuwa bado kuna changamoto kubwa katika kupambana na tatizo hili.
Kulingana na Ripoti ya Hali ya Lishe Duniani ya mwaka 2020 iliyotolewa na Shirika la Afya Duniani (WHO), taarifa zifuatazo zinajitokeza Takribani asilimia 32 ya watoto chini ya miaka mitano Lishe duni inaweza kujitokeza kwa njia tofauti, ikiwa ni pamoja na udumavu (upungufu wa uzito kulingana na umri), utapiamlo (upungufu wa uzito kulingana na urefu), na unene uliopitiliza. Takribani asilimia 9.3 ya watoto wote wana uzito pungufu kwa umri (udumavu), asilimia 5.1 wana uzito pungufu kwa urefu (utapiamlo), na asilimia 4.8 wana unene uliopitiliza.
Hali ya lishe duni inaonekana kuwa mbaya zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko mijini, ambapo watoto wanakabiliwa na changamoto za upatikanaji wa vyakula vyenye virutubisho vya kutosha na huduma bora za afya.
Watoto wa kike mara nyingi wanakumbwa na hali mbaya zaidi ya lishe duni kuliko watoto wa kiume, na hii inaweza kuathiri pia maendeleo yao ya kielimu na kiuchumi baadaye.
Umaskini, upatikanaji mdogo wa huduma za afya, ukosefu wa elimu juu ya lishe bora, na mienendo ya kitamaduni ni miongoni mwa sababu kuu zinazochangia katika hali hii ya lishe duni na udumavu kwa watoto.
NINI KIFANYIKE? KWA UPANDE WA SERIAKLI
Kukabiliana na udumavu kwa watoto ni suala la kipaumbele ambalo linahitaji mikakati madhubuti na ubunifu ili kuhakikisha kuwa kizazi kijacho kinafikia ukuaji wa kiafya na kielimu unaostahili. Hivyo basi, mbinu mbalimbali zinaweza kutumika ili kushughulikia tatizo hili kwa ufanisi nchini Tanzania.
Kwanza kabisa, ni muhimu kutoa elimu ya lishe bora kwa jamii, wazazi, na walezi ili kuongeza ufahamu wao juu ya umuhimu wa lishe bora kwa maendeleo ya watoto. Elimu hii inaweza kutolewa kupitia mikutano ya kijamii, vituo vya afya, na njia za mawasiliano kama vile redio na televisheni. Pia, kampeni za elimu kupitia mitandao ya kijamii zinaweza kuwa na athari kubwa katika kuelimisha jamii kuhusu lishe bora.
Pili, serikali inaweza kuchukua hatua za kuongeza upatikanaji wa lishe bora kwa kutoa ruzuku au misaada kwa familia zenye kipato duni ili waweze kupata vyakula vyenye virutubisho vya kutosha. Pamoja na hayo, kuhakikisha upatikanaji wa maji safi na salama pamoja na huduma bora za afya itasaidia kuboresha hali ya lishe kwa watoto.
Zaidi ya hayo, ni muhimu kuchukua hatua za kupunguza umaskini na kuongeza fursa za kiuchumi kwa familia, ambayo itawezesha upatikanaji wa lishe bora kwa watoto. Hii inaweza kufanyika kupitia mikakati ya kuendeleza kilimo na ufugaji, kukuza biashara ndogo ndogo, na kutoa elimu na mafunzo ya stadi za kazi kwa vijana na watu wazima.
KWA UPANDE WA ASASI ZA KIRAIA
i)Elimu na Uhamasishaji: Asasi za kiraia zinaweza kutoa elimu kwa jamii kuhusu umuhimu wa lishe bora na njia za kuboresha lishe kwa watoto. Hii inaweza kufanyika kupitia mikutano ya jamii, semina, na kampeni za elimu zinazolenga wazazi, walezi, na jamii kwa ujumla.
ii) Mafunzo kwa Watoa Huduma za Afya: Asasi za kiraia zinaweza kutoa mafunzo kwa watoa huduma za afya ili kuwajengea uwezo wa kutambua na kushughulikia matatizo ya lishe duni kwa watoto. Hii ni pamoja na mafunzo juu ya mbinu bora za lishe, tiba ya lishe, na ushauri nasaha kwa familia.
iii) Kuhamasisha Uwekezaji katika Kilimo cha Lishe: Asasi za kiraia zinaweza kusaidia katika kuhamasisha uwekezaji katika kilimo cha lishe na ufugaji wa mifugo ili kuhakikisha upatikanaji wa vyakula vyenye virutubisho vya kutosha. Hii inaweza kufanyika kupitia kutoa elimu kuhusu mazao na mbinu za kilimo zinazolenga kuboresha lishe.
iv) Ufuatiliaji na Tathmini: Asasi za kiraia zinaweza kufanya kazi na serikali katika kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa sera na programu za lishe. Hii ni muhimu katika kuhakikisha kuwa sera na mipango inayotekelezwa inaleta matokeo yanayotarajiwa na kuboresha hali ya lishe kwa watoto.
v) Kuendeleza Sera na Mipango: Asasi za kiraia zinaweza kushiriki katika mchakato wa kuendeleza sera na mipango ya lishe kwa kushirikiana na serikali na wadau wengine. Kwa kuleta sauti za jamii, asasi za kiraia zinaweza kusaidia kuhakikisha kuwa sera zinazotungwa zinazingatia mahitaji ya watoto na familia.
HITIMISHO LA PAMOJA AMBALO LINAWEZA KUFANYIKA KWA KIPINDI CHA MIAKA MIATANIO HADI KUMI
Kuitokomeza kabisa udumavu ni lengo kubwa ambalo linahitaji jitihada za pamoja na mabadiliko makubwa katika mfumo wa elimu, afya, lishe, na maendeleo ya kiuchumi. Hata hivyo, kuna hatua moja muhimu ambayo tunaweza kuchukua katika miaka mitano ijayo Hadi kumi
Kuwekeza kwa nguvu katika lishe bora na upatikanaji wa chakula: Lishe bora ni muhimu sana katika kuzuia udumavu. Serikali inaweza kuwekeza katika mipango ya kuongeza upatikanaji wa chakula cha lishe kwa bei nafuu, kuelimisha jamii kuhusu umuhimu wa lishe bora, na kusaidia familia maskini kupata rasilimali za kutosha ili waweze kumudu chakula bora.
Udumavu, au utapiamlo, ni hali inayojitokeza pale ambapo mtoto hupata lishe duni, ambayo inaweza kusababisha kuchelewa kwa ukuaji wa mwili na akili. Chanzo cha udumavu kwa watoto ni mchanganyiko wa mambo kadhaa ikiwa ni pamoja na upatikanaji duni wa lishe bora, ufahamu mdogo wa umuhimu wa lishe, na umaskini wa kipato katika jamii nyingi.
Takwimu za hivi karibuni zinaonyesha kuwa bado kuna changamoto kubwa katika kupambana na tatizo hili.
Kulingana na Ripoti ya Hali ya Lishe Duniani ya mwaka 2020 iliyotolewa na Shirika la Afya Duniani (WHO), taarifa zifuatazo zinajitokeza Takribani asilimia 32 ya watoto chini ya miaka mitano Lishe duni inaweza kujitokeza kwa njia tofauti, ikiwa ni pamoja na udumavu (upungufu wa uzito kulingana na umri), utapiamlo (upungufu wa uzito kulingana na urefu), na unene uliopitiliza. Takribani asilimia 9.3 ya watoto wote wana uzito pungufu kwa umri (udumavu), asilimia 5.1 wana uzito pungufu kwa urefu (utapiamlo), na asilimia 4.8 wana unene uliopitiliza.
Hali ya lishe duni inaonekana kuwa mbaya zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko mijini, ambapo watoto wanakabiliwa na changamoto za upatikanaji wa vyakula vyenye virutubisho vya kutosha na huduma bora za afya.
Watoto wa kike mara nyingi wanakumbwa na hali mbaya zaidi ya lishe duni kuliko watoto wa kiume, na hii inaweza kuathiri pia maendeleo yao ya kielimu na kiuchumi baadaye.
Umaskini, upatikanaji mdogo wa huduma za afya, ukosefu wa elimu juu ya lishe bora, na mienendo ya kitamaduni ni miongoni mwa sababu kuu zinazochangia katika hali hii ya lishe duni na udumavu kwa watoto.
NINI KIFANYIKE? KWA UPANDE WA SERIAKLI
Kukabiliana na udumavu kwa watoto ni suala la kipaumbele ambalo linahitaji mikakati madhubuti na ubunifu ili kuhakikisha kuwa kizazi kijacho kinafikia ukuaji wa kiafya na kielimu unaostahili. Hivyo basi, mbinu mbalimbali zinaweza kutumika ili kushughulikia tatizo hili kwa ufanisi nchini Tanzania.
Kwanza kabisa, ni muhimu kutoa elimu ya lishe bora kwa jamii, wazazi, na walezi ili kuongeza ufahamu wao juu ya umuhimu wa lishe bora kwa maendeleo ya watoto. Elimu hii inaweza kutolewa kupitia mikutano ya kijamii, vituo vya afya, na njia za mawasiliano kama vile redio na televisheni. Pia, kampeni za elimu kupitia mitandao ya kijamii zinaweza kuwa na athari kubwa katika kuelimisha jamii kuhusu lishe bora.
Pili, serikali inaweza kuchukua hatua za kuongeza upatikanaji wa lishe bora kwa kutoa ruzuku au misaada kwa familia zenye kipato duni ili waweze kupata vyakula vyenye virutubisho vya kutosha. Pamoja na hayo, kuhakikisha upatikanaji wa maji safi na salama pamoja na huduma bora za afya itasaidia kuboresha hali ya lishe kwa watoto.
Zaidi ya hayo, ni muhimu kuchukua hatua za kupunguza umaskini na kuongeza fursa za kiuchumi kwa familia, ambayo itawezesha upatikanaji wa lishe bora kwa watoto. Hii inaweza kufanyika kupitia mikakati ya kuendeleza kilimo na ufugaji, kukuza biashara ndogo ndogo, na kutoa elimu na mafunzo ya stadi za kazi kwa vijana na watu wazima.
KWA UPANDE WA ASASI ZA KIRAIA
i)Elimu na Uhamasishaji: Asasi za kiraia zinaweza kutoa elimu kwa jamii kuhusu umuhimu wa lishe bora na njia za kuboresha lishe kwa watoto. Hii inaweza kufanyika kupitia mikutano ya jamii, semina, na kampeni za elimu zinazolenga wazazi, walezi, na jamii kwa ujumla.
ii) Mafunzo kwa Watoa Huduma za Afya: Asasi za kiraia zinaweza kutoa mafunzo kwa watoa huduma za afya ili kuwajengea uwezo wa kutambua na kushughulikia matatizo ya lishe duni kwa watoto. Hii ni pamoja na mafunzo juu ya mbinu bora za lishe, tiba ya lishe, na ushauri nasaha kwa familia.
iii) Kuhamasisha Uwekezaji katika Kilimo cha Lishe: Asasi za kiraia zinaweza kusaidia katika kuhamasisha uwekezaji katika kilimo cha lishe na ufugaji wa mifugo ili kuhakikisha upatikanaji wa vyakula vyenye virutubisho vya kutosha. Hii inaweza kufanyika kupitia kutoa elimu kuhusu mazao na mbinu za kilimo zinazolenga kuboresha lishe.
iv) Ufuatiliaji na Tathmini: Asasi za kiraia zinaweza kufanya kazi na serikali katika kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa sera na programu za lishe. Hii ni muhimu katika kuhakikisha kuwa sera na mipango inayotekelezwa inaleta matokeo yanayotarajiwa na kuboresha hali ya lishe kwa watoto.
v) Kuendeleza Sera na Mipango: Asasi za kiraia zinaweza kushiriki katika mchakato wa kuendeleza sera na mipango ya lishe kwa kushirikiana na serikali na wadau wengine. Kwa kuleta sauti za jamii, asasi za kiraia zinaweza kusaidia kuhakikisha kuwa sera zinazotungwa zinazingatia mahitaji ya watoto na familia.
HITIMISHO LA PAMOJA AMBALO LINAWEZA KUFANYIKA KWA KIPINDI CHA MIAKA MIATANIO HADI KUMI
Kuitokomeza kabisa udumavu ni lengo kubwa ambalo linahitaji jitihada za pamoja na mabadiliko makubwa katika mfumo wa elimu, afya, lishe, na maendeleo ya kiuchumi. Hata hivyo, kuna hatua moja muhimu ambayo tunaweza kuchukua katika miaka mitano ijayo Hadi kumi
Kuwekeza kwa nguvu katika lishe bora na upatikanaji wa chakula: Lishe bora ni muhimu sana katika kuzuia udumavu. Serikali inaweza kuwekeza katika mipango ya kuongeza upatikanaji wa chakula cha lishe kwa bei nafuu, kuelimisha jamii kuhusu umuhimu wa lishe bora, na kusaidia familia maskini kupata rasilimali za kutosha ili waweze kumudu chakula bora.
- Kuongeza ufikiaji wa huduma za afya: Huduma za afya zinaweza kusaidia kugundua mapema matatizo ya lishe na kutoa tiba sahihi. Serikali inaweza kuwekeza katika miundombinu ya afya, kutoa mafunzo kwa wafanyakazi wa afya, na kuhakikisha kwamba huduma za afya zinapatikana kwa urahisi na kwa bei nafuu kwa watu wote, hususan katika maeneo ya vijijini.
- Kuelimisha jamii: Elimu ni ufunguo wa kubadilisha mienendo na kuzuia udumavu. Serikali inaweza kuwekeza katika programu za elimu kuhusu lishe bora, kilimo cha mazao yenye lishe, na mbinu za maisha zenye afya. Pia, elimu inaweza kusaidia kubadilisha mitazamo ya kijamii ambayo inaweza kuathiri lishe na afya.
- Kuimarisha usalama wa chakula: Kuhakikisha kwamba kuna usalama wa chakula kunaweza kusaidia kuzuia njaa na kuboresha lishe. Serikali inaweza kuwekeza katika kilimo endelevu, miundombinu ya kuhifadhi chakula, na mipango ya kusaidia wakulima kupata masoko bora kwa mazao yao.
- Kupambana na umaskini: Umaskini ni sababu kubwa ya udumavu. Kupunguza umaskini kunaweza kusaidia familia kupata rasilimali za kutosha kununua chakula bora na kupata huduma za afya. Serikali inaweza kuwekeza katika miradi ya kijamii na kiuchumi ambayo inaweza kuongeza mapato ya familia na kupunguza pengo kati ya matajiri na maskini.
Upvote
4
