Na
Louis Kalumbia
Unachohitaji kujua:
- Tanzania imetia saini mikataba ya kufadhili programu zake za kilimo ikiwa ni pamoja na dola milioni 300 (kama Sh750 milioni) na WB na mkataba wa dola milioni 100 (kama Sh250 milioni) na AfDB.
Dar es Salaam. Serikali imetia saini makubaliano yenye thamani ya dola milioni 400 (kama Sh1 trilioni) yenye thamani ya Benki ya Dunia (WB) na Benki ya Maendeleo ya Afrika (AfDB) kwa ajili ya kufadhili programu mbalimbali za kilimo.
Mikataba hiyo ilitiwa wino wakati wa Mkutano wa Kilele wa Mifumo ya Chakula Afrika AGRF 2023 uliofanyika jijini Dar es Salaam.
Mikataba hiyo inajumuisha dola milioni 300 (kama Sh750 milioni) na WB.
Majadiliano pia yanaendelea kati ya serikali na Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (Ifad) kwa ahadi ya dola milioni 60 (kama Sh156 bilioni). Waziri wa Kilimo Hussein Bashe aliviambia vyombo vya habari kuwa nchi imerekodi mafanikio mengi katika sekta ya kilimo, na kwamba malengo ya serikali yamevuka.
Alisema mbali na kuonyesha bidhaa, Tanzania inalenga kukusanya rasilimali fedha ili kufadhili sekta ya kilimo.
“Leo, tumezindua mpango wa umwagiliaji uliopewa jina: Mpango wa Matokeo (PforR) na WB yenye thamani ya dola milioni 300. Pia, tunahitimisha makubaliano ya nchi mbili na AfDB yenye thamani ya dola milioni 100.
"Tuko kwenye majadiliano na IFAD ambayo tayari imetoa dola milioni 60 kuona kama wanaweza kuongeza ufadhili wao," alisema.
Waziri huyo alisema Makamu wa Rais (Philip Mpango) alikutana Jumatano na makamu wa rais wa IFAD na menejimenti ya mfuko Jumatatu kuhusu suala hilo hilo.
Kwa mujibu wake, serikali pia ilikuwa ikijadiliana na Shirika la Kimataifa la Maendeleo la Japan (Jica) ili kuweka uwezekano wa kuongeza miradi ya umwagiliaji.
Alisema mkataba wa ushirikiano kati ya Norway na Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (Tari) wa kuimarisha shughuli za utafiti nao umesainiwa. Kupitia kwa Katibu Chini wa Masoko na Mipango ya Udhibiti katika Idara ya Kilimo ya Marekani, pande hizo mbili zimekubaliana juu ya haja ya kurejesha Mpango wa Kulisha Baadaye, kulingana na waziri.
“Pia tumekubaliana kuimarisha ushirikiano katika uzalishaji wa kilimo cha bustani pamoja na yale yanayohusiana na vijana na wanawake.
"Tumezindua Ofisi ya Mabadiliko ya Kilimo (ATO) wakati nchi inapojiandaa kuzindua Mpango wa Maendeleo wa Nchi wa 2050 ambao unahitaji kuwiana na Mpango Mkuu wa Mabadiliko ya Kilimo," aliongeza.
Bw Bashe alisema serikali inashirikiana na Taasisi ya Bill and Melinda Gates Foundation (BMGF), Alliance for Green Revolution in Africa (AGRA) na McKinsey & Company ambayo pia imepewa dhamana ya kuandaa Mpango Kabambe wa Mabadiliko ya Kilimo. Rais wa Zanzibar, Dk Hussein Ali Mwinyi jana alizindua mpango wa kuchangisha fedha kwa ajili ya Jengo Bora la Kesho (BBT).
Bw Bashe alisisitiza wito kwa nchi za Afrika kukamilishana kupitia faida linganishi badala ya kushindana wenyewe kwa wenyewe.
Kwa njia hiyo, alisema, nchi zitaweza kukabiliana na miundombinu ya kifedha ya kimataifa.
"Unapochukua hati ya kimataifa ya mikopo ya muda mrefu katika uchumi wa dunia na kuchagua sehemu ya kilimo, Afrika inapaswa kuungana ili kukabiliana na mifumo ya kifedha ya dunia kwa ajili ya kufikia usawa katika kukusanya rasilimali," alisema.
"Leo hii, nchi za Kiafrika zimezuiwa kutumia makaa ya mawe, mkaa, nk juu ya uhifadhi wa mazingira. Lakini, nchi kama hizo zinachangia kwa kiasi gani katika uchafuzi wa mazingira duniani ikilinganishwa na mataifa yanayoendelea?” alihoji.
Alikaribisha mijadala kuhusu masuala hayo, akisisitiza kuwa hilo litafanyika wakati nchi za Kiafrika zitakapoamua kufikia hatua ya kimataifa kwa umoja.
Akifafanua dhana hiyo, Bw. Bashe alisema, kwa mfano, Zambia inazalisha soya wakati Tanzania haizalishi, lakini baadhi ya taasisi zitaihamasisha Tanzania kuanza kuzalisha soya hiyo. Alisema hiyo itakuwa ni sawa na kubadilisha bajeti ya nchi iliyotengwa kwa ajili ya uzalishaji wa mpunga na kuwa kilimo cha soya, jambo ambalo litakuwa ni punguzo la uwekezaji uliotengwa kwa ajili ya kilimo cha mpunga.
“Hii ina maana kwamba tutaendelea kugawana umaskini. Waache Zambia wazalishe soya kwa kiwango na Tanzania italazimika kufanya biashara nayo wakati wowote nchi inapokuwa na mahitaji na kutumia bajeti yake kuongeza uzalishaji katika maeneo yanayotoa faida.
“Kwa mfano, katika sekta ya kilimo cha bustani, Tanzania inaweza kuzalisha fedha nyingi zaidi katika kilimo cha parachichi ikilinganishwa na maua. Kwa hivyo, tusitumie fedha kidogo kujaribu kuzalisha kila kitu,” aliongeza.
Alisisitiza kuwa nchi za Afrika zinapaswa kusaidiana katika masuala ya kutafuta rasilimali, uzalishaji na masoko ili kuwaondoa wananchi katika umaskini.