The only thing I cannot resist is temptation...so I join the fray!
1. Kwa maana ya ujumla, na kwa kulinganisha na mahali/nchi nyingi za Afrika kwa mfano, Tanzania HAKUNA UKABILA. Maana ya ujumla ni ile ya kumbagua mtu kulingana na kabila lake, na hata kuonyesha chuki, dharau, na kejeli wazi wazi kuwa kabila lake si bora kulinganisha na kabila la mbaguzi. Ubaguzi huu wa kijamii, ukishika kasi, huelekea kwenye ubaguzi wa kisiasa na kiuchumi. Chimbuko au msingi mkubwa wa Ukabila ni tofauti ya lugha (makabila).
2. Tanzania kuna makabila machache, takriban matatu, ambayo yanatajwa sana KUWA NA UKABILA. Hayo ni pamoja na Wachagga, Wahaya na Wanyakyusa. Kwa ujumla, watu wengi kiasi wanadhani/wanaamini kuwa watu wa makabila haya hufanya upendeleo kwa wenzao (watu wa makabila yao) hasa katika fursa za elimu na ajira. Wakati watu wa makabila hayo tajwa hawawachukii dhahiri watu wa makabila mengine, na wanaweza kuishi nao bila ubaguzi kijamii, inaonekana huwapendelea zaidi watu wa makabila yao katika masuala ya uchumi na siasa.
3. Kuna ukweli wa kihistoria kuwa sehemu watokako watu wa makabila hayo matatu yalipata fursa za elimu mapema. Kutokana na ukweli huo watu wa huko waliweza kupata elimu bora na kwa wingi, na hatimaye fursa za ajira rasmi, serikalini na nje ya serikali, na wengine kujiajiri wenyewe katika sekta mbalimbali kwa kutumia elimu waliyopata kulinganisha na watu wa makabila mengine. Kwa ujumla, kimaendeleo watu wa makabila hayo wamepiga hatua zaidi na kadri wanavyoendelea ndivyo wanavyozidi kutamani maendeleo zaidi na wakati huo huo kujipenda na kujiendelea zaidi!
4. Tofauti ya kielimu kati ya mikoa hiyo ya "Wamisionari" na mikoa mingine sasa inapungua kutokana na sera ya wazi na ya kimyakimya ya kuweka uwiano wa fursa kielimu iliyoasisiwa na Mwalimu kama njia mojawapo ya kupunguza ukweli na hisia za ukabila. Mwalimu (RIP) aliona mbali! Kuondoa machifu na majimbo, kuanzisha na kupeleka wanafunzi shule za bweni mbali na kwao, JKT nk ilikuwa ni mikakati iliyosaidia kupunguza ukweli na dhana ya ukabila. Hivi sasa pia kuna mwingiliano mkubwa zaidi kati ya makabila katika kuoana. Zamani haikuwa rahisi kukuta Mchagga kaolewa na asiye Mchagga, au Mhaya kuolewa na asiye Mhaya; sasa haya yamepungua sana.
5. Wakati huo huo, ndani ya UKABILA, au Kabila moja, kunaweza kuwa na UKABILA mwingine. Wachagga wa Marangu hujiona bora kuliko Wachagga wa Kibosho!
6. Kwa mfumo wetu wa maisha, mpaka sasa ni rahisi zaidi watu wa Kabila moja kufahamiana kuliko vinginevyo. Mwanzo wa kufahamiana ndiyo Undugu! Hii inafanya kuwe na mstari mwembamba sana kati ya UKABILA na UNDUGU ambao huweza kuleta UNDUGUNIZATION!
7. Ni rahisi zaidi pia kwa makabila hayo matatu, kutokana na sababu hizo hapo juu, kufanya UNDUGUNIZATION. Hilo likitokea inakuwa si rahisi kujua kilichotokea kuwa ni UKABILA au UNDUGUNIZATION!
8. Dalili na sababu za kukua kwa UKABILA na UNDUGUNIZATION zinatokana na ukweli kwamba hivi sasa hapa Tanzania fursa za elimu na ajira na biashara (uchumi) zimekuwa na ushindani mkubwa.
NOTA BENE:
Viongozi "wengi" wastaafu na walioko serikali (BM, FS, Dr Salmin, Warioba, Bomani…Sefue, Ben Moses...) WAMEOA WACHAGGA! Inaweza pia kuwa kwa sababu za kihistoria; kuwa walikutana mashuleni/vyuoni na kwa vile ni hao hao Wachagga waliokuwa wamewahi kufika huko shuleni, vyuoni na hatimaye kuajiriwa serikalini na katika mashirika ya umma!
Kwa hali hiyo, ikiwa viongozi hao wasio Wachagga watapendelea wakwe na mashemeji nk kutokana na kujuana au UNDUGUNIZATION, utaona kitakachotokea kitakuwa UKABILA!