Ukiona Nchi Yako Haitofautiani na Marekani, Jua Wanakumudu (Nyuki wa Mashineni): Ukoloni Mamboleo na Sanaa ya Kucheza Karata Mbovu

[Rorscharch]

Marekani imekuwa, na inaendelea kuwa, nguvu kuu inayotawala siasa za kimataifa kwa mkono wa chuma uliofunikwa kwa glavu ya hariri. Hakuna taifa linalojiita huru lakini likakubali kuwa na mahusiano mazuri na Marekani bila kutoa kafara misingi yake ya uhuru. Ikiwa nchi yako haipingani na Marekani, basi inawezekana kuna kitu kinapikwa nyuma ya pazia – maslahi makubwa yanaelekezwa huko, na wewe hutaambiwa.

Lakini kwanini? Kwanini Marekani inatengeneza marafiki wa bandia badala ya washirika wa kweli? Kwanini urafiki na Marekani mara nyingi huja na gharama inayozidi faida? Historia ina majibu.

Historia ya Marekani na Sanaa ya Kupindua Waliotofautiana Nayo

Guatemala, 1954: Urafiki wa Kijanja na Vita vya Ndani

Jacobo Árbenz aliamua kufanya kosa la kihistoria – kutaka watu wake wanufaike na ardhi yao badala ya makampuni ya kigeni. Akapinduliwa. Na nani alihusika? Marekani kupitia CIA. Sababu? United Fruit Company, shirika la Kimarekani, liliona faida zao ziko hatarini. Serikali ikavunjwa, taifa likajikuta kwenye machafuko ya miongo kadhaa. Lakini Marekani haikujali, maana kilichokuwa muhimu ni maslahi yake.

Iran, 1953: Dhambi ya Kujaribu Kujitegemea

Wakati Mohammad Mosaddegh alipojaribu kuhakikisha kwamba mafuta ya Iran yanawanufaisha Wairani badala ya Waingereza na Wamarekani, aligundua ukweli mchungu – Marekani haipendi nchi zinazojitegemea. Mapinduzi yakapangwa, Mosaddegh akapinduliwa, na Iran ikakabidhiwa kwa Shah aliyekuwa tayari kutumikia maslahi ya Magharibi.

Libya, 2011: Alivyodhani Marekani ni Rafiki

Muammar Gaddafi, kiongozi aliyewahi kupokelewa na viongozi wa Magharibi kwa tabasamu, alijifunza maana halisi ya "siasa za urafiki wa mashaka." Aliposema anataka Afrika iwe na sarafu moja yenye thamani halisi – dinari ya dhahabu – hakujua kwamba alikuwa ametia msumari wa mwisho kwenye jeneza lake la kisiasa. Marekani na NATO wakasambaratisha Libya, wakamtoa Gaddafi kwenye ramani ya siasa, na taifa likageuka uwanja wa mapigano wa makundi ya waasi na mamluki wa kigeni.

Lakini hadithi haishii hapo.

Vita vya Marekani: Je, Ni Demokrasia au Ujambazi wa Kisiasa?

Katika kila kona ya dunia, Marekani imeacha alama zake za vita. Lakini ni kweli kwamba wanapigana kwa ajili ya demokrasia? La hasha. Historia inathibitisha kuwa kila vita vya Marekani vina faida kwao na hasara kwa waliovamiwa.

Iraq, 2003: Walisema Saddam Hussein ana silaha za maangamizi, lakini hadi leo, hakuna aliyewahi kuziona. Lakini mafuta ya Iraq? Yalipatikana haraka mno na kuingia mikononi mwa makampuni ya Kimarekani.

Afghanistan, 2001-2021: Walisema wanakuja kumaliza ugaidi, lakini miaka 20 baadaye, Taliban walirudi madarakani huku Marekani ikiondoka na mabilioni ya dola ya rasilimali.

Syria, 2011: Kwa kisingizio cha kupambana na utawala wa Bashar al-Assad, Marekani ilishiriki katika kuichana chana nchi hiyo vipande vipande, na leo Syria bado inajitutumua kupona kutokana na uharibifu huo.

Basi swali linabaki: ikiwa Marekani ni bingwa wa kupigana vita vya "kueneza demokrasia," kwa nini haina rekodi ya mafanikio katika taifa lolote walilodai kuwaokoa?

Mataifa Yanayotofautiana na Marekani: Kwanini Yanalengwa?

Nchi ambazo zinajaribu kujinasua kwenye mfumo wa Kimarekani hupata matatizo makubwa.

Venezuela: Ilijaribu kuwa na mfumo wa kiuchumi usioegemea Marekani, matokeo yake? Vikwazo vya kiuchumi, jaribio la mapinduzi, na mgogoro wa kisiasa usioisha.

Cuba: Ilipotangaza sera zake za kikomunisti na kukataa sera za Kimarekani, ikawekewa vikwazo vya kiuchumi kwa zaidi ya miaka 60.

China na Urusi: Zinaonekana kama wapinzani wakubwa wa Marekani kwa sababu haziruhusu Marekani kuzihodhi kiuchumi au kijeshi. Matokeo yake? Kila siku ni propaganda mpya dhidi yao kwenye vyombo vya habari vya Kimagharibi.

Hali ya Leo: Je, Tanzania Inajifunza?

Ukiona nchi yako hailumbwi na Marekani, usijidanganye kuwa ni kwa sababu ya diplomasia nzuri. Mara nyingi, ni kwa sababu Marekani tayari ina mkono ndani ya siasa zako. Inawezekana makampuni yake yanashikilia sekta muhimu, au kuna sera fulani ambazo zinafaidisha Magharibi badala ya wananchi.

Lakini kama taifa lako linajaribu kujitenga na mfumo wa Marekani, basi jiandae. Vita vya kiuchumi vitafuata (Eeh Mzee Masolex tunakukumbuka kama ulivyonena!), vikwazo vya biashara vitakuja, na vyombo vya habari vya Kimagharibi vitaanza kuandika makala zinazokushambulia.

Hitimisho: Marekani ni Mlinzi wa Demokrasia au Dola ya Kikoloni?

Swali la mwisho linabaki: Je, bado tunaamini Marekani ni taifa la demokrasia na uhuru, au ni dola ya kikoloni inayovaa ngozi ya kondoo?

 

[Aiylan wasalan]

democracy is overrated!

 

[Numbisa]

Nguvu ya pesa

 

[NOKE]

Asante kwa uchambuzi mzuri.

Maswali:
1. China iliweza vipi kujikwamua kiuchumi hadi kufika ilipo sasa?
2. Kama Tatizo ni Marekani, Mbona China imeweza?
3. Vipi kuhusu hapa nyumbani pamoja na nchi nyingine za kiafrika, unadhani ni mkono wa US ndio unatushika tusisonge na US kubaki ikinufaika pekee kutoka kwetu?

 

[Rorscharch]

Asante kwa uchambuzi mzuri.

Maswali:
1. China iliweza vipi kujikwamua kiuchumi hadi kufika ilipo sasa?
2. Kama Tatizo ni Marekani, Mbona China imeweza?
3. Vipi kuhusu hapa nyumbani pamoja na nchi nyingine za kiafrika, unadhani ni mkono wa US ndio unatushika tusisonge na US kubaki ikinufaika pekee kutoka kwetu?

Tatizo ni rasiliamali kazi mbovu (unskilled labor) ambayo inahitaji kunolewa kimkakati , mzungu akija afrika anataka aoneshwe yaliyopo madini achimbe au walikopo wanyama atalii, haji barani kwasababu ya mwafrika (akija kwajili ya mwafrika basi kwa shida shida zetu kama ebola na uzazi wa mpango maana tunazaliana kama Panya)
Mzungu anaenda china kwasababu ya wachina na sio rasiliamali iliyopo kwenye ardhi ya china

 

[NOKE]

Tatizo ni rasiliamali kazi mbovu (unskilled labor) ambayo inahitaji kunolewa kimkakati , mzungu akija afrika anataka aoneshwe yaliyopo madini achimbe au walikopo wanyama atalii, haji barani kwasababu ya mwafrika (akija kwajili ya mwafrika basi kwa shida shida zetu kama ebola na uzazi wa mpango maana tunazaliana kama Panya)
Mzungu anaenda china kwasababu ya wachina na sio rasiliamali iliyopo kwenye ardhi ya china

Nimekupata kiongozi.

 

[Mi mi]

Uncle sam