SoC04 Ushiriki wa Kisiasa na Uongozi kwa Wanawake Tanzania

[Expect Quality]

Kuimarisha Mifumo ya Kisheria. Awali, serikali ya Tanzania iimarishe na kupanua mifumo yake ya kisheria ili kukuza usawa wa kijinsia katika ushiriki wa kisiasa. Ingawa asilimia 30 ya sasa ya wanawake katika Bunge la Kitaifa sio mbaya kwani imeongeza wigo na ushiriki wa wanawake, lakini kuna tija ya kuongeza kiwango hiki hadi 50% kutailinganisha nchi ya Tanzania kwa karibu zaidi na nchi zingine kimataifa katika usawa wa kijinsia, kama vile Rwanda, ambako wanawake wanashikilia zaidi ya asilimia 60 ya viti vya ubunge. Kuchochewa na sera za kina za Rwanda na nia thabiti ya kisiasa kunaweza kuiongoza Tanzania katika kufikia usawa mkubwa wa kijinsia katika siasa na utawala.

Uwezeshaji Kiuchumi. Vikwazo vya kiuchumi vinazuia kwa kiasi kikubwa ushiriki wa wanawake katika siasa na uongozi. Ili kushughulikia hili, ninapendekeza kuanzishwa kwa hazina maalum ya kusaidia wagombea wanawake kifedha. Mpango huu uwe sambamba na Mfuko wa Wanawake Tanzania Trust (WFT), ambao hutoa msaada wa kifedha na kiufundi kwa watahiniwa wanawake. Kupanua mipango hiyo itasaidia kupunguza changamoto za kiuchumi na kuwawezesha wanawake wengi kushindana ipasavyo katika uchaguzi.
Elimu na Kujenga Uwezo. Kuwekeza katika elimu na mipango ya kuwajengea uwezo wanawake ni muhimu. Serikali inapaswa kushirikiana na mashirika kama vile Kundi la Wabunge wa Wanawake Tanzania (TWPG) kutoa mafunzo ya uongozi, elimu ya siasa na programu za ushauri. Zaidi ya hayo, kupitisha programu zinazofanana na She Codes for Change, ambazo huwapa wanawake vijana ujuzi, uthubutu na ujasiri, kunaweza kuhamasisha na kuandaa kizazi kijacho cha viongozi wa kisiasa kwa wanawake.

Kupambana na Ukatili wa Kijinsia. Ili kuweka mazingira salama ya kisiasa kwa wanawake, serikali lazima itekeleze hatua kali za kukabiliana na unyanyasaji wa kijinsia na vitisho (ndoa za utotoni, upigaji wanawake, na ndoa za urithi). Kuanzisha mifumo thabiti ya kuripoti na kushughulikia unyanyasaji dhidi ya wanawake katika siasa ni muhimu. Hatua hizi zitasaidia kuhakikisha kuwa wanawake wanaweza kushiriki katika siasa bila kuogopa dhuluma au kunyanyaswa. Hivyo kuongeza utayari wa saikolojia yao pamoja na utayari mapambano na maamuzi.

Kubadilisha Kanuni za Kitamaduni. Kanuni za kitamaduni na mila potofu za kijinsia zinasalia kuwa vikwazo vikubwa kwa ushiriki wa wanawake katika siasa. Ninapendekeza kwamba serikali iimarishe kampeni za kuelimisha umma ili kuangazia umuhimu wa usawa wa kijinsia katika siasa. Kampeni hizi ziambatane na mafanikio ya mashirika ya msingi kama vile Wanawake katika Sheria na Maendeleo katika Afrika (WiLDAF), ambayo yanakuza haki za wanawake na ushiriki wa kisiasa katika ngazi ya jamii. Kubadilisha mitazamo ya kijamii kwa wanawake katika siasa kutahitaji juhudi endelevu, lakini ni muhimu kwa maendeleo ya muda mrefu.

Mageuzi ya Vyama vya Siasa. Vyama vya kisiasa vina jukumu muhimu katika kukuza usawa wa kijinsia. Ninapendekeza kwamba serikali ihimize vyama vya siasa kupitisha na kutekeleza sera za ndani zinazohakikisha fursa sawa kwa wanawake. Hii ni pamoja na kuhakikisha kuwa wanawake wana nafasi ya kugombea na kuwakilishwa katika nafasi za uongozi wa chama. Kujifunza kutoka kwa mifano iliyofanikiwa, kama vile sera za jinsia za Chama Cha Mapinduzi (CCM), na Chama Cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) kunaweza kuviongoza vyama vingine katika kuchukua hatua kama hizo.

Kongamano la Kitaifa la Uongozi wa Wanawake. Kuandaa Kongamano la kila mwaka la Uongozi wa Wanawake wa Kitaifa kutakuwa jukwaa muhimu kwa viongozi wanawake, wanaharakati, na wanasiasa wanaotaka kukusanyika, kuhimiza fursa muhimu za mitandao na kuwezesha kubadilishana maarifa. Kupitia hotuba kuu, mijadala ya jopo kuhusu masuala muhimu ya kisiasa yatakayozingatia maendeleo ya uongozi na mikakati madhubuti ya kampeni, mkutano huo unalenga kuwapa wanawake ujuzi muhimu na kuwapa uwezo wa kuzunguka na kufaulu katika nyanja za kisiasa. Maonyesho yanayoonyesha miradi na mashirika yenye mafanikio yanayoongozwa na wanawake yanayosaidia wanawake katika siasa yatakuza zaidi mwonekano na utambuzi wa michango ya wanawake. Kuanzisha taratibu thabiti za ufuatiliaji kutahakikisha kasi endelevu, kukuza mitandao yenye nguvu kati ya washiriki na hatimaye kuimarisha ushiriki wa wanawake katika siasa kwa kukuza mazingira ya kuunga mkono na kuwezesha.

Kuanzisha programu za elimu ya siasa katika shule na vyuo vikuu kote nchini Tanzania kutawatia moyo wanawake vijana kuzingatia taaluma ya siasa na kuwapa ujuzi unaohitajika kwani itawaongezea uthubutu wa wanawake pamoja na usawa kama kwa wanaume. Kwa kushirikiana na taasisi za elimu, mpango huo utatayarisha mitaala inayojumuisha sayansi ya siasa, uongozi, ushiriki wa raia na usawa wa kijinsia. Semina zinazoongozwa na wanasiasa wanawake na wanaharakati zitatoa mifano ya kuigwa na mwongozo wa vitendo. Programu za ushauri zitawaunganisha wanawake vijana na viongozi wenye uzoefu, na hivyo kukuza mkondo wa wanasiasa wanawake wa siku zijazo. Kwa kukuza mwamko wa kisiasa na ujuzi wa uongozi mapema, mpango huu unalenga kukuza kizazi cha viongozi wanawake waliowezeshwa ambao wamejitayarisha kuchangia kikamilifu katika nyanja ya kisiasa ya Tanzania.

Majadiliano ya Jumuiya: Utekelezaji wa midahalo ya jamii kote nchini Tanzania mwaka Kwa kuanzia 2024 December kabla ya uchaguzi mkuu wa 2025, utashughulikia vikwazo vya kitamaduni na kukuza usawa wa kijinsia katika siasa. Mijadala hii itashirikisha wadau mbalimbali wakiwemo wanaume, wanawake, vijana, viongozi wa jamii, na mashirika ya kiraia. Majadiliano yanayowezeshwa yatashughulikia mada kama vile umuhimu wa ushiriki wa wanawake katika siasa, kushinda dhana potofu za kitamaduni, na mikakati ya kusaidia wagombea wanawake. Kila jumuiya itatengeneza mipango ya utekelezaji kulingana na midahalo hii ili kukuza usawa wa kijinsia ndani ya nchi. Ushirikishwaji endelevu na taratibu za ufuatiliaji zitahakikisha maendeleo endelevu na usaidizi wa jamii kwa wagombea na viongozi wanawake, na hatimaye kukuza mazingira jumuishi ya kisiasa nchini Tanzania.

Mwisho. Serikali ya Tanzania imepata maendeleo ya kupongezwa katika kukuza ushiriki wa wanawake katika siasa, lakini juhudi zaidi zinahitajika ili kufikia usawa wa kweli wa kijinsia katika siasa. Kwa kuimarisha mifumo ya kisheria, kutoa msaada wa kiuchumi, kuwekeza katika elimu na kujenga uwezo, kupambana na unyanyasaji wa kijinsia, kubadilisha kanuni za kitamaduni, na kuleta mageuzi katika vyama vya siasa, serikali inaweza kuweka mazingira wezeshi kwa wanawake kufanikiwa katika siasa. Utekelezaji wa mapendekezo haya, kwa kuongozwa na mifano yenye mafanikio kutoka katika mazingira ya ndani na nje ya nchi, kutaongeza kwa kiasi kikubwa ushiriki wa wanawake katika siasa na kuchangia katika maendeleo ya jumla na demokrasia ya Tanzania.