🤝Maisha yanatupa nafasi ya kufanya maamuzi kila siku. Tunafanya maamuzi juu ya kila kitu kinachotuzunguka. Tunaamua muda wa kuamka na muda wa kulala, nini tufanye na nini tusifanye… Karibu kila wakati tunajikuta tunahitajika kufanya maamuzi. Kwa kiasi kikubwa, tuko jinsi tulivyo ni kutokana na maamuzi tunayoyafanya.
Umewahi kumiliki amali (asset) yoyote na ukalazimika kuiuza kutokana na sababu yoyote? Mfano, unaweza kuwa na kiwanja, nyumba, gari, redio, kitanda, kochi, simu, laptop, jokofu, vyombo vya ndani, nguo au kingine chochote kama hivyo. Wakati Fulani, unaweza kujikuta unalazimika kuuza mojawapo kati ya vitu hivi kwa sababu mbalimbali kama vile kukwama kiuchumi, kuhitaji fedha ya kukabiliana na dharura kubwa (msiba, ugonjwa, sherehe n.k), kuhitaji kubadilisha aina ya amali (kupata iliyo bora Zaidi), kuhamisha makazi, kupunguza idadi ya amali na sababu nyingine nyingi.
Hata hivyo, uzoefu unaonyesha kuwa, mara nyingi unapouza amali fulani, haiwi rahisi kununua tena amali hiyo!!! Hata pale unapofanikiwa kununua, huenda isiwe tena ya ubora na/au viwango vya amali iliyouzwa awali.
Mathalani, binafsi niliwahi kuuza shamba eneo ambalo sasa ni katikati ya mji kabisa. Wakati nauza eneo lile, nililiuza kwa shilingi milioni nne hivi. Lakini miaka sita baadae, eneo lile lile limekuwa na thamani ya Zaidi ya mara kumi!! Kwa kiasi kile kile ambacho niliuza, leo siwezi kupata hata eneo ambalo liko ndani ya kilometa kumi kutoka mjini lenye ukubwa ule ule!!!
Ni kutokana na sababu hii, nimejifunza juu ya yafuatayo kabla ya kuuza amali yoyote.
- Usiuze amali ikiwa hujaweka mipango madhubuti inayotekelezeka juu ya kununua amali mbadala ikiwa unaihitaji
- Usiuze amali kutokana na dharura ambayo unaweza kupata suluhisho mbadala kwa wakati huo. Hii inaweza kukulazimisha kuuza amali yenye thamani kubwa kwa bei ndogo mno.
- Epuka kutumia mtu wa tatu (kama vile dalali) wakati wa kuuza amali. Hii inaweza kupelekea kukosekana usawa wa bei ya amali unayoiuza.
- Unapolazimika kuuza amali, jitahidi kujua thamani halisi ya amali unayoiuza kwa wakati huo. Hii itakusaidia kuhakikisha kuwa, unauza amali husika kwa bei halisi au walau inayoakisi uhalisia wa wakati husika
- Mapato unayoyapata wakati umeuza chochote ulichowahi kukimiliki, hasa kama ni cha kudumu, ni vema ukahakikisha kuwa sehemu yake unaielekeza kwenye ununuzi wa amali nyingine.
- Penda kushirikisha watu wengine wakati wa kufanya maamuzi ya kuuza amali zako, hasa wale unaowaamini. Hii inaweza kukusaidia kupata msaada wa mawazo na wakati mwingine, unaweza kupata msaada wa kuweka rehani mali husika badala ya kuiuza.
Uko sahihi.. Na hapa ndio tatizo kubwa lilipo. Shida mara zote inakufumba macho, masikio na zaidi sana, AKILI. Mwenye shida yuko tayari kuuza utu na thamani yake, sio tu amali. Biblia inatukumbusha kuwa, Esau aliuza haki yake ya mzaliwa wa kwanza kisa dengu tu... Njaa ilikuwa inakaribia kumuua!!Mtu uko na shida zimekukaba kooni huoni muda wa kujadili thamani ya kitu unachotaka kuuza unautoa wapi? Muhimu upate mteja akutoe hapo kwanza mambo mengine mbele kwa mbele utajipanga huko.
Sahihi. Na kuwa kuwa kimfaacho mtu chake, si vema kikimletea majuto yanayoweza kuepukika. Tunanunua amali ili zitufae. Sihamasishi mtu mwenye amali yake asiiuze, kuna nyakati tunazinunua ili baadae tuziuze maisha yaendelee. Swali kuu hapa ni, JE, Unauza amali yako wakati gani na kwenye mazingira gani?"Ila Mimi Niko tofauti kdg,
Ule ujinga WA Nina asset yangu,
afu NMETINGWA nisiiuze kisa naogopa sitoipata tena AU watanionaje.
aisee nishaukataa kitambo.
Nnachoamini Mimi,
KIMFAACHO MTU CHAKE
Aise upo sahihi ukiuza asset kuirudisha ni ngumu sana na matatizo huwa hayaishiMaisha yanatupa nafasi ya kufanya maamuzi kila siku. Tunafanya maamuzi juu ya kila kitu kinachotuzunguka. Tunaamua muda wa kuamka na muda wa kulala, nini tufanye na nini tusifanye… Karibu kila wakati tunajikuta tunahitajika kufanya maamuzi. Kwa kiasi kikubwa, tuko jinsi tulivyo ni kutokana na maamuzi tunayoyafanya.
Umewahi kumiliki amali (asset) yoyote na ukalazimika kuiuza kutokana na sababu yoyote? Mfano, unaweza kuwa na kiwanja, nyumba, gari, redio, kitanda, kochi, simu, laptop, jokofu, vyombo vya ndani, nguo au kingine chochote kama hivyo. Wakati Fulani, unaweza kujikuta unalazimika kuuza mojawapo kati ya vitu hivi kwa sababu mbalimbali kama vile kukwama kiuchumi, kuhitaji fedha ya kukabiliana na dharura kubwa (msiba, ugonjwa, sherehe n.k), kuhitaji kubadilisha aina ya amali (kupata iliyo bora Zaidi), kuhamisha makazi, kupunguza idadi ya amali na sababu nyingine nyingi.
Hata hivyo, uzoefu unaonyesha kuwa, mara nyingi unapouza amali fulani, haiwi rahisi kununua tena amali hiyo!!! Hata pale unapofanikiwa kununua, huenda isiwe tena ya ubora na/au viwango vya amali iliyouzwa awali.
Mathalani, binafsi niliwahi kuuza shamba eneo ambalo sasa ni katikati ya mji kabisa. Wakati nauza eneo lile, nililiuza kwa shilingi milioni nne hivi. Lakini miaka sita baadae, eneo lile lile limekuwa na thamani ya Zaidi ya mara kumi!! Kwa kiasi kile kile ambacho niliuza, leo siwezi kupata hata eneo ambalo liko ndani ya kilometa kumi kutoka mjini lenye ukubwa ule ule!!!
Ni kutokana na sababu hii, nimejifunza juu ya yafuatayo kabla ya kuuza amali yoyote.
- Usiuze amali ikiwa hujaweka mipango madhubuti inayotekelezeka juu ya kununua amali mbadala ikiwa unaihitaji
- Usiuze amali kutokana na dharura ambayo unaweza kupata suluhisho mbadala kwa wakati huo. Hii inaweza kukulazimisha kuuza amali yenye thamani kubwa kwa bei ndogo mno.
- Epuka kutumia mtu wa tatu (kama vile dalali) wakati wa kuuza amali. Hii inaweza kupelekea kukosekana usawa wa bei ya amali unayoiuza.
- Unapolazimika kuuza amali, jitahidi kujua thamani halisi ya amali unayoiuza kwa wakati huo. Hii itakusaidia kuhakikisha kuwa, unauza amali husika kwa bei halisi au walau inayoakisi uhalisia wa wakati husika
- Mapato unayoyapata wakati umeuza chochote ulichowahi kukimiliki, hasa kama ni cha kudumu, ni vema ukahakikisha kuwa sehemu yake unaielekeza kwenye ununuzi wa amali nyingine.
- Penda kushirikisha watu wengine wakati wa kufanya maamuzi ya kuuza amali zako, hasa wale unaowaamini. Hii inaweza kukusaidia kupata msaada wa mawazo na wakati mwingine, unaweza kupata msaada wa kuweka rehani mali husika badala ya kuiuza.
Huu ujinga WA kutouza assets Kwa uoga WA kutopata nyingine unawacost SANA waliokopea mikopo nyumba wanazoishi kwenye mabenki.
Unakuta mtu deni limekaba koo, anaogopa kuuza nyumba yake anayoishi, alipe deni benk, abakize Cha juu aendeleze Mizunguko.
Anabaki kujipa matumaini uchwara atalilipa tu na penalty za benki zinamuandama, deni linakua kubwa.
mwisho wa SIKU benki wanakuja kuuza wenyewe na haambulii Hata mia mbovu
Mtu anauza jokofu lenye thamani ya laki tano kwa shilingi laki tatu na nusu ili alipe deni la shilingi laki tatu. Elfu hamsini inayobaki anaenda kujipooza moyo kwa kula nyama choma na bia baridi. Kumbe angetuliza kichwa kidogo tu, angeomba muda kidogo wa kujipanga, akaanzisha mradi rahisi wa kuuza Ice Cream, ndani ya mwezi mmoja akawa walau amelipa nusu ya deni au kumaliza deni na akabaki na jokofu lake likiendelea kufanya biashara na matumizi mengine ya nyumbaniAise upo sahihi ukiuza asset kuirudisha ni ngumu sana na matatizo huwa hayaishi