Moaz
Member
- Apr 6, 2018
- 88
- 127
Tatizo kubwa linalowafanya Watanzania wengi waogope mawazo makubwa ya kibiashara, kielimu, na kijamii linatokana na sababu kadhaa za kihistoria, kijamii, na kiutamaduni. Baadhi ya sababu hizo ni:
✅ Kujenga Utamaduni wa Kusapoti Mawazo Makubwa – Badala ya kubeza au kumdharau mtu mwenye wazo kubwa, ni muhimu kumtia moyo na kumsaidia kupata njia za kufanikisha wazo lake.
✅ Kujenga Mifano Hai ya Watanzania Waliofanikiwa – Watu waliofanikiwa kupitia mawazo makubwa waonyeshwe zaidi kwenye vyombo vya habari na mitandao ya kijamii ili kuhamasisha wengine.
✅ Kuhamasisha Ujasiriamali wa Kihalisia – Serikali na sekta binafsi zitenge rasilimali kwa ajili ya kusaidia watu wenye mawazo makubwa ya biashara na maendeleo ya kijamii.
✅ Kuondoa Hofu ya Kushindwa – Kuanzisha programu za mafunzo zinazofundisha kuwa kushindwa ni sehemu ya safari ya mafanikio, na kila kushindwa kunaleta somo jipya.
✅ Kuongeza Upatikanaji wa Mitaji kwa Wabunifu wa Ndani – Serikali na taasisi za kifedha ziwe na mifumo inayotoa mitaji kwa mawazo makubwa yanayoweza kubadilisha jamii.
HITIMISHO
Watanzania hawakosi akili wala uwezo wa kubuni mawazo makubwa, lakini mazingira ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa yanawafanya waogope kujaribu. Kama tunataka kuona Tanzania mpya yenye maendeleo ya kweli, ni lazima tubadilishe mtazamo wetu kuhusu mawazo makubwa, tuepuke kuogopa mabadiliko, na tujenge mfumo wa kusaidia ubunifu na ujasiriamali kwa vitendo.
1. Mfumo wa Elimu Unaodumaza Ubunifu
Mfumo wa elimu nchini Tanzania umejengwa kwa msingi wa kukariri badala ya kufikiria kwa ubunifu. Watanzania wengi wanalelewa katika mazingira ya kuamini kuwa kufaulu mitihani ndio njia pekee ya mafanikio, badala ya kutengeneza suluhisho mpya kwa changamoto zilizopo. Hii inawafanya watu wengi waogope kujaribu mawazo makubwa kwa kuhofia kutokueleweka au kufeli.2. Hofu ya Kukosolewa na Kubezwa
Katika jamii nyingi za Kitanzania, mtu anayeibuka na wazo kubwa huonekana kama anayejifanya anajua sana ("mjuaji"). Hali hii inafanya watu wengi waogope kujitokeza na mawazo makubwa kwa kuhofia kubezwa na jamii. Badala ya kuungwa mkono, wengi huambiwa:- "Hilo halitafanikiwa."
- "Hili jambo ni kubwa sana, acha kutafuta sifa."
- "Hizo ni ndoto za mchana."
3. Ukosefu wa Mifano Hai ya Mafanikio ya Ndani
Watanzania wachache wamefanikiwa kwa mawazo makubwa, na wale walioweza mara nyingi hawapewi nafasi ya kusikika au hawasimulii hadithi zao kwa uhalisia. Matokeo yake, vijana na watu wengine wanakosa mtu wa kuwaonyesha kuwa inawezekana, hivyo wanajikuta wakihofia kujaribu mambo makubwa.4. Kukosekana kwa Mfumo wa Kusaidia Mawazo Makubwa
Kwa mtu mwenye wazo kubwa, changamoto kubwa ni kupata msaada wa kifedha na kiufundi. Tanzania haina mifumo imara ya kusaidia watu wanaotaka kuanzisha miradi mikubwa ya biashara, elimu, au kijamii. Hii inawafanya watu waamini kuwa mawazo makubwa hayawezi kufanikiwa kwa sababu hakuna mfumo wa kuyaendeleza.5. Hofu ya Kushindwa (Fear of Failure)
Katika jamii nyingi za Tanzania, kushindwa huonekana kama aibu badala ya somo la kujifunza. Hii inawafanya watu waogope kujaribu mawazo makubwa kwa kuhofia kushindwa na kuchekwa na jamii. Mataifa yaliyoendelea huchukulia kushindwa kama sehemu ya mchakato wa kujifunza, lakini Tanzania mtu akishindwa mara moja, huonekana kama hana uwezo kabisa.6. Mfumo wa Kisiasa na Kiuchumi Usiohamasisha Ubunifu
Serikali na taasisi nyingi bado zinafanya mambo kwa mfumo wa urithi wa kikoloni, ambapo watu wanategemea zaidi ajira za serikali badala ya ubunifu wa kujiajiri. Kwa hiyo, mtu akija na wazo kubwa la biashara au maendeleo ya kijamii, anaonekana anachanganya siasa au anaingilia maeneo ambayo si yake.7. Utamaduni wa Kuchelewa Kutambua Fursa
Watanzania wengi huwa na tabia ya kutambua umuhimu wa jambo baada ya wageni kulifanikisha. Mfano mzuri ni sekta ya biashara ya mtandaoni, ambapo wengi walibeza mifumo kama Uber, Jumia, na fintech mwanzoni, lakini baada ya wageni kufanikisha, ndipo watu huanza kuona kuwa inawezekana.NINI KIFANYIKE KUBADILI HALI HII?
✅ Kubadilisha Mfumo wa Elimu – Kuanzisha mfumo wa elimu unaoendekeza ubunifu, utafiti, na kutatua changamoto kwa njia mpya badala ya kukariri.✅ Kujenga Utamaduni wa Kusapoti Mawazo Makubwa – Badala ya kubeza au kumdharau mtu mwenye wazo kubwa, ni muhimu kumtia moyo na kumsaidia kupata njia za kufanikisha wazo lake.
✅ Kujenga Mifano Hai ya Watanzania Waliofanikiwa – Watu waliofanikiwa kupitia mawazo makubwa waonyeshwe zaidi kwenye vyombo vya habari na mitandao ya kijamii ili kuhamasisha wengine.
✅ Kuhamasisha Ujasiriamali wa Kihalisia – Serikali na sekta binafsi zitenge rasilimali kwa ajili ya kusaidia watu wenye mawazo makubwa ya biashara na maendeleo ya kijamii.
✅ Kuondoa Hofu ya Kushindwa – Kuanzisha programu za mafunzo zinazofundisha kuwa kushindwa ni sehemu ya safari ya mafanikio, na kila kushindwa kunaleta somo jipya.
✅ Kuongeza Upatikanaji wa Mitaji kwa Wabunifu wa Ndani – Serikali na taasisi za kifedha ziwe na mifumo inayotoa mitaji kwa mawazo makubwa yanayoweza kubadilisha jamii.
HITIMISHO
Watanzania hawakosi akili wala uwezo wa kubuni mawazo makubwa, lakini mazingira ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa yanawafanya waogope kujaribu. Kama tunataka kuona Tanzania mpya yenye maendeleo ya kweli, ni lazima tubadilishe mtazamo wetu kuhusu mawazo makubwa, tuepuke kuogopa mabadiliko, na tujenge mfumo wa kusaidia ubunifu na ujasiriamali kwa vitendo.
