MKAPA ALIANDIKA 'APOLOGIA' AU UTETEZI WAKE ALIPOKARIBIA MWISHO WA MAISHA YAKE HAPA DUNIANI
Katika kumuenzi Hayati Benjamin William Mkapa ninaleta sehemu ya uchambuzi nilioufanya kuhusu kitabu chake cha 'My Life, My Purpose', kitabu kilichoandikwa na yeye mwenyewe Benjamin William Mkapa aliyekuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (1995 - 2005)
Kwa mtazamo wangu, nimetoa sababu kadhaa zilizopelekea kuandikwa kwa kitabu hiki cha kusisimua, na huenda kwa sehemu inaweza kujibu swali la kwa nini kiandikwe kwa Lugha ya Kiingereza.
Nilipokuwa nikiendelea kukisoma nikabaini kuwa mtindo uliotumika ni ule ambao katika theologia tunauita kuwa ni 'Apologia' (Apologetics). 'Apologia' ni uandishi wa utetezi uliotumiwa sana na watetezi wa Kanisa katika Karne ya Kwanza hadi ya Tatu wakati Kanisa lilipokuwa linapita katika mateso na ulikuwa unachapishwa kwa njia ya vitabu ili wakuu na wenye mamlaka na maamuzi wasome. Mtindo huu ulitumiwa sana na wanatheologia na wanafalsafa nguli kama vile Justin Martyr, Tatian, na Tertullian.
Katika 'Apologia' yake, Mkapa alikuwa amefanikiwa kwa kiwango kikubwa katika kuweka utetezi wake juu ya mambo kadhaa ambayo alihisi kuwa alilaumiwa, alituhumiwa na kusingiziwa katika kipindi cha uongozi wake wa nchi. Baadhi ya mambo hayo ni pamoja na sakata la EPA, Mauaji ya Zanzibar (uk. 170-173), Mkopo wake kutoka Benki ya NBC uliomuwezesha kununua nyumba yake, sakata la ununuzi wa Radar (uk. 210-212), sakata la ununuzi wa nyumba ya Serikali nchini Italia na uhusika wa Profesa Mahalu (uk. 204-206), sakata la ubinafsishaji wa Mgodi wa Kiwira (uk. 201-202) na Benki ya NBC, ununuzi wa ndege ya Rais, na mengine mengi.
Bila shaka mambo hayo ambayo hayakuwa na ushahidi juu ya uhusika wake kuwa alijinufaisha binafsi, yalimuumiza sana Mkapa. Kwa kuwa mambo hayo yalisikika hata machoni pa jumuiya ya kimataifa na kwa kuwa yeye alikuwa amefanya sana kazi na jumuiya ya Kimataifa, na kwa kuwa yeye alikuwa ni mwanadiplomasia, atakuwa aliona kuwa njia nzuri ya kuweka kumbukumbu sahihi na kusafisha jina lake katika jamii ikiwemo Jumuiya ya Kimataifa ilikuwa ni kuandika Apologia kwa Lugha ya Kiingereza.
Katika kitabu chake hiki, Mkapa alieleza wazi kuwa hakuhusika katika ufisadi aliokuwa akishutumiwa nao na hakuacha kugusia kuwa huenda wasaidizi wake au watu wengine walitumia vibaya imani yake kwao na walijinufaisha wao wenyewe binafsi pasipo yeye kujua wala kuhusika. Alieleza kuwa suala la mkopo wake kutoka NBC taratibu zote zilikuwa zimefuatwa isipokuwa watesi wake walikiuka utu na maadili ili kumchafua kama ilivyokuwa katika suala la ununuzi wa nyumba ya Serikali kule Italia ambapo ilibidi yeye mwenyewe ajitokeze Mahakamani kutoa ushahidi katika kumtetea Prof. Mahalu ambaye baadaye alishinda kesi ile. Mkapa aliendelea kueleza pia kuhusu mabadiliko makubwa aliyoyafanya akiwa Rais na mchango wake mkubwa kwa Jumuiya ya Kimataifa. Hata hivyo, ingawa hakuhusika, kama Rais wa Jamhuri kwa wakati ule anakubali kuwajibika kwa mapungufu.
Pia alitumia kitabu hicho katika kushauri na kuonya mambo mengi mazito ndani ya nchi.
Alieleza kwa kina kuhusu ushiriki wake katika upatanishi na kuleta amani katika nchi za Kenya, Rwanda, Sudan, nk. Alieleza kushangazwa sana na tabia ya Watanzania kutokujali uwezo wa watu wao. Wakati yeye akisumbuliwa kwenda kutoa mada na kusaidia katika nchi za nje zikiwemo taasisi za Ulaya, Tanzania ilikuwa haimtumii sana zaidi ya kumualika kama mtu wa 'mapambo' katika dhifa mbalimbali.
*Alionyesha kutokufurahishwa sana na tabia ya baadhi ya viongozi wa sasa kujitutumua na kujimwambafai huku wengi wao wakiwa wazito kutafuta na kupokea ushauri kutoka kwa wengine. Hakufurahishwa sana pia na tabia ya viongozi wanaotoa amri zaidi kuliko majadiliano (uk. 253-254).
Mtazamo wake ulikuwa kuwa kungekuwepo chombo kingine zaidi ya Bunge ambacho kingeliundwa na watu wasomi, wastaafu (lakini sio Marais wastaafu) ambacho kingelikuwa kinapitia kwa umakini sheria zilizotungwa na Bunge kabla ya kusainiwa kuwa Sheria. Kwa mtazamo wangu, Mkapa alipendelea Bunge la Seneti kuwepo sambamba na Bunge la wawakilishi lililopo (uk. 235-236).
Alisisitiza sana kuhusu uhuru wa Mahakama na Bunge. Kwake uhuru wa vyombo vya habari unategemea sana elimu ya kutosha kwa waandishi wa habari. Hakufurahishwa sana na tabia ya viongozi wanaopenda kusifiwa tu na hawataki kukosolewa. Alijadili kwa ufasaha umuhimu wa kuwepo kwa Tume Huru ya Uchaguzi sambamba na Vyama vyote vya Siasa kufanya Siasa kwa uhuru. Alionyesha kushangazwa shule kukosa vyoo huku viongozi wakishindwa kuhamasisha wananchi kujijengea vyoo. Hakufurahishwa sana na tabia na kasumba ya utegemezi. Alionyesha kuwashangaa viongozi hasa wa Tanzania kwa kusuasua kuharakishwa kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki huenda kwa hofu ya kupoteza vyeo na nafasi (uk.189-190).
Mkapa alionya na kuangaliza kuhusu hatari ya viongozi kupatikana au kuteuliwa kwa misingi ya ukabila, ukanda, na udini. Hakuonyesha kupendezwa na tabia ya baadhi ya viongozi kufanya mambo kwa lengo la kudhalilisha viongozi waliopita. Hakusita kumwambia ukweli Rais Chiluba wa Zambia alipokuwa akimnyanyasa Rais Mstaafu Kaunda. Mkapa alionyesha kujivunia rekodi yake ya kufufua na kuinua uchumi ikiwemo kudhibiti mfumuko wa bei wakati wa utawala wake.
Kwa ujumla, katika kitabu chake. Mkapa alionyesha kuwalenga zaidi viongozi, wasomi, na pia Jumuiya nzima ya Kimataifa ambayo ilikuwa inamfahamu na kumheshimu zaidi kwani hadi wakati anaandika kitabu, alikuwa anaitumikia kupitia makumi ya taasisi zake kama mjumbe wa bodi mbalimbali na mshauri.
Kwa mtazamo wangu, Mkapa alikuwa amefanya vizuri kufafanua mambo aliyoyaeleza katika kitabu chake.
Ninapendekeza Watanzania wote wenye elimu na dhamana ya uongozi kukisoma kitabu hiki. Viongozi wa Dini, Wahadhiri, Wafanyabiashara, Viongozi wa Taasisi, Viongozi wa Serikali, Wajasiliamali nao wakitafute na kukisoma* kitabu hiki.
Haki na uhuru wa kujieleza na kujitetea ni haki ya msingi sana katika jamii. Kwa mtazamo wangu, bila shaka Mkapa alihukumiwa mambo mengi na jamii kwa kuwa haikuwahi kumsikiliza. Kupitia kitabu hiki, sehemu muhimu ya jamii ya Watanzania na Jumuiya ya Kimataifa itapata fursa ya kufahamu alifikiri nini na kumuelewa Mkapa alikuwa ni mtu wa namna gani na hatimaye itabidi jamii irejee tena kwa upya 'hukumu' yake ya mwanzo.
Kama Mkapa alikuwa amelalamika kuwa alituhumiwa na hata kushutumiwa na kuhukumiwa na jamii pasipokusikilizwa, ni kwa kiasi gani watu wa kawaida wanaweza kuathirika? Kama mtu kama Profesa Mahalu ambaye alikuwa Balozi aliweza 'kubambikiwa' kesi ya kuliibia taifa na kumfanya Mkapa aende kutoa ushahidi Mahakamani ili kumtetea, watu wengine inakuwaje!?
Mkapa hayupo nasi sasa, lakini kazi zake, hisia zake na mawazo yake vitaendelea kuishi daima vikishuhudiwa na kitabu chake! Nilipokutana naye hivi karibuni, nilimuuliza kuhusu uwezekano wa yeye kukitafsiri kitabu hicho kwa Lugha ya Kiswahili ambapo alinipa jibu fupi sana akisema: "kinakuja"!
Mwana Kondoo Ameshinda! Tumfuate!
Askofu Mkuu Emmaus Bandekile Mwamakula - Mkuu wa Kanisa la Moravian la Uamsho Tanzania & Afrika Mashariki na Mwenyekiti Mwenza wa Umoja wa Makanisa ya Moravian ya Uamsho Duniani
Sent from my SM-A715F using
JamiiForums mobile app