Akili Mnemba haipaswi kuwa chombo kipya kwa Marekani kuchochea "mashindano ya mataifa makubwa" barani Afrika

[ldleo]

"Mustakabali wa akili bandia barani Afrika ni upi?" Wakati swali hili linaingizwa kwenye majukwaa kadhaa ya akili bandia mitandaoni, jibu lake huwa ni: "mustakabali wa akili bandia barani Afrika umejaa fursa… utaonesha nafasi muhimu katika sekta mbalimbali kama vile huduma za afya, kilimo na elimu." Hakika, serikali na makampuni ya nchi za Afrika hivi karibuni yanaonekana kukubaliana na maoni haya, na kupitia ushirikiano wa kimataifa, yanaendelea kuagiza na kutumia teknolojia ya akili bandia, ili kusaidia maendeleo ya uchumi wa Afrika kuelekea kuwa wa kidijitali na kiakili.

Kuhusu ushirikiano kama huo, wataalamu wengi wa akili bandia wameupongeza sana, lakini pia kuna sauti nyingine, kwa mfano baadhi ya taasisi za washauri bingwa wa Marekani zinadai kuwa "akili bandia inaweza kudhoofisha nafasi ya Marekani kama kiongozi wa dunia" , kama kauli hiyo, Sauti ya Marekani VOA hivi karibuni ilichapisha makala yenye kichwa "Akili Bandia: Ushindani mpya kati ya Marekani na China barani Afrika", ikifichua kuwa akili bandia inazidi kuwa chombo kipya kwa Marekani kuchochea "mashindano ya mataifa makubwa" barani Afrika. Na wiki hii habari kuhusu timu ya Chuo Kikuu cha Stanford cha Marekani kukiri kuiga modeli ya akili bandia ya wanasayansi wa China na kuomba radhi hadharani imezua mjadala mkubwa tena kwenye majukwaa ya kijamii.

Afrika Kusini ni moja ya nchi za Afrika zinazokimbiza haraka katika akili bandia, na ina ushirikiano mpana na China na Marekani katika akili bandia. Mwezi uliopita Wizara ya Ulinzi ya nchi hiyo ilianzisha kitengo cha utafiti wa akili bandia kwa ulinzi. Alipoulizwa kuhusu ushiriki wa nchi mbili hizo, Naibu Mkurugenzi wa kitengo hicho Wayne Dalton alisema, "Afrika inahitaji suluhu za changamoto za Afrika, China na Marekani watakuwa na nafasi nyingi za kusaidia kutimiza mikakati na malengo ya akili bandia." Ni wazi, nchi za Afrika ikiwemo Afrika Kusini hazikubaliani na kitendo cha Marekani kujaribu kutumia akili bandia kuchochea "mashindano ya mataifa makubwa" barani Afrika, na zinatarajia China na Marekani kuwa washirika wazuri katika kukuza maendeleo ya sekta hii. Kuhusu hilo, msemaji wa ubalozi wa China huko Washington, Liu Pengyu, alisema hivi karibuni: "China inataka kushirikiana na pande zote zikiwemo nchi za Afrika na Marekani katika akili bandia, kuhakikisha akili bandia inapiga hatua kuelekea maendeleo na ustaarabu wa binadamu."

Marekani kama taifa lenye nguvu duniani, pia ni mojawapo ya nchi zinazoongoza katika maendeleo ya akili bandia duniani, ina jukumu na wajibu wa kusaidia nchi za Afrika kuwa washiriki muhimu wa maendeleo ya sayansi na teknolojia duniani, na kunufaika na faida za maendeleo ya akili bandia, jambo hili ni muhimu kwa nchi zinazoendelea duniani.

 

[ras jeff kapita]

Malengo ya akili bandia ni yapi hasa!?

Kama kusaidia kwenye kilimo hilo ni sawa

Lkn sio kwenye maswala ya afya

 

[Zawadi Ngoda]

Marekani ilishapoteza muelekeo, si muda mrefu atapokonywa nafasi yake.

Huoni sasa hivi Drones zinavyotengenezwa na mataifa madogo madogo tu. Huhitaji kwenda marekani kupata silaha na mahitaji mengine mengi ya Ki-teknolojia.

Alimkomalia Mchina Kuingia Afrika. Kachelewa kwani sasa hivi Mrusi, mturuki, dubai, mkorea, Iran, mhindi n.k wamejaa Afrika.

 

[Harrykay]

Afrika inapaswa kuchukua nafasi yake kama kinara wa maendeleo ya akili bandia (AI) barani, kwa sababu uwezo wa bara hili ni mkubwa na hauhitaji kutegemea kikamilifu nchi za nje kama Marekani au China. Badala ya kugeuzwa kuwa uwanja wa mashindano ya mataifa makubwa, Afrika inaweza kutumia AI kama chombo cha kushughulikia changamoto zake za kipekee na kuchochea maendeleo ya kiuchumi na kijamii.

Hata hivyo, changamoto kubwa inayokumba bara hili ni kuwa na watunga sera wengi ambao hawako sambamba na uhalisia wa dunia ya leo. Sera nyingi zinazotungwa mara nyingi ni za kihafidhina, na baadhi ya viongozi wanaogopa kufanya mabadiliko muhimu yanayohitajika kutoka ngazi za shule hadi serikali kuu. Tabia hii ya kupinga mabadiliko imekuwa kizuizi kikubwa kwa Afrika kuchukua hatua ya kuwa msimamizi wa maendeleo ya AI. Bila uongozi wa haraka na wenye fikra za kimapinduzi, Afrika itaendelea kuwa mteja wa teknolojia za AI na uwanja wa vita vya ushindani wa mataifa makubwa.

Mfano mzuri wa jinsi bara hili linaweza kuvuka changamoto hii ni kupitia jitihada za KayeAI, ambayo inalenga kukuza matumizi ya AI barani Afrika kwa kuzingatia mahitaji ya bara hili. Kupitia mpango wake wa AI for Good, KayeAI inajikita katika sekta muhimu kama afya, kilimo, na elimu, ambapo teknolojia hii inaweza kuboresha maisha ya watu wa kawaida.

Kwa mfano, KayeAI imeanzisha ushirikiano na mashirika ya ndani kama Dayosisi ya Elimu ya Luwero nchini Uganda. Kupitia ushirikiano huu, AI inatumiwa kuboresha upatikanaji wa elimu bora kwa wanafunzi wa vijijini kwa kutumia majukwaa ya kidijitali yanayotoa masomo kwa lugha mbalimbali na yanaweza kufikika hata bila mtandao wa intaneti wa uhakika. Hii inasaidia wanafunzi ambao hapo awali walikosa rasilimali muhimu za kujifunza.

Katika sekta ya kilimo, KayeAI pia imeboresha maisha ya wakulima wadogo kwa kutumia teknolojia ya AI kutoa utabiri wa hali ya hewa, uchambuzi wa afya ya udongo, na mbinu bora za kuongeza uzalishaji wa mazao. Haya ni baadhi ya masuluhisho ya kweli yanayowezesha wakulima kuongeza mavuno na kupunguza hasara kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa au wadudu.

Ni wazi kuwa Afrika inaweza kusimamia na kuendesha miradi yake ya AI kwa njia ya kimkakati inayojikita katika changamoto za bara hili. Hii inahitaji ushirikiano wa karibu kati ya serikali za Afrika, sekta binafsi, na taasisi za ndani ili kuhakikisha kwamba teknolojia hii inatumiwa kwa maslahi ya watu wa kawaida. Lakini, ili kufanikisha hili, tunahitaji uongozi wenye mtazamo wa mbele ambao uko tayari kushinikiza mageuzi ya kweli. Bila hivyo, hatari ni kwamba Afrika itabaki kuwa mtumiaji wa teknolojia na uwanja wa ushindani wa mataifa makubwa.

Hivyo basi, kwa kutumia mifano kama ya KayeAI, Afrika inajithibitishia kuwa si tu mteja wa teknolojia za AI bali pia ni mshiriki mkuu wa ubunifu na maendeleo ya teknolojia hiyo. Njia hii itahakikisha kuwa AI inakuwa chombo cha maendeleo na sio shinikizo kutoka nje.