MBOKA NA BISO
JF-Expert Member
- Jan 31, 2025
- 766
- 792
Division Spéciale Présidentielle (DSP) yari umutwe w'ingabo zidasanzwe washinzwe mu gihe cya Perezida Mobutu Sese Seko muri Zaïre, ubu ni Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC).
Wari ushinzwe kurinda Mobutu n'umuryango we, ukaba wari umwe mu mitwe y'ingabo yari ifite imitunganyirize n'ibikoresho byiza kurusha iyindi mu Ngabo za Zaïre (FAZ).
1. Inkomoko ya DSP
Inkomoko y'uyu mutwe ishingiye ku mpinduka za politiki n'ibibazo by'umutekano byaranze ubutegetsi bwa Mobutu, birimo umugambi wo kumuhirika ku butegetsi mu 1975 n'intambara ebyiri zabereye muri Shaba.
Ibyo byatumye Mobutu abona ko akeneye umutwe wihariye wo kumurinda, ugizwe ahanini n'abantu yizeraga.
Hagati ya 1975 na 1978, abasirikare barenga 1.000, barimo ba ofisiye n'abandi bo mu nzego zo hasi, birukanwe cyangwa basezererwa mu ngabo.
Mu 1977, hashinzwe Brigade Spéciale Présidentielle, umutwe wari ushinzwe umutekano wa Mobutu ku giti cye.
2. Ishingwa rya DSP
Mu myaka ya za 1980, kwinjiza abantu mu ngabo byarushijeho kwibanda ku bwoko bw'Abangbandi, ari na bwo Mobutu yakomokagamo.
Hanashinzwe imitwe itandukanye y'ingabo n'umutekano yakoreraga hafi ya Perezidansi, itagengwa n'ubuyobozi bukuru bw'ingabo za Zaïre.
Muri iyo mitwe harimo:
DSP yavutse hateranyijwe Brigade Spéciale Présidentielle n'umutwe wa mbere w'ingabo z'abaparakomando.
Abasirikare bayo bahuguwe n'abajyanama ba gisirikare bo muri Isirayeli, kandi benshi bari Abangbandi.
Uyu mutwe kandi warangwaga no guhembwa neza kandi ku gihe ugereranyije n'indi mitwe y'ingabo.
Igihe washyirwagaho mu 1985, wayoborwaga na Jenerali Étienne Nzimbi Ngbale Kongo wa Basa, wari mubyara wa Mobutu.
3. Iseswa rya DSP n'ivuka ry'indi mitwe irinda Perezida
Muri Gicurasi 1997, DSP yasheshwe nyuma y'uko Laurent-Désiré Kabila afashe ubutegetsi.
Mu kurinda umutekano we, Kabila yashyizeho umutwe warimo Abanyarwanda n'abasirikare bakiri bato bitwaga Kadogo, uzwi nka Presidential Protection Unit (PPU). Nyuma, yaje no gukoresha Abany Angola.
Mu gihe cya Joseph Kabila, hashyizweho Groupe Spécial de Sécurité Présidentielle (GSSP), nyuma iza guhinduka Garde Républicaine (GR) mu 2007.
Umwanzuro: Amateka ya DSP agaragaza uburyo ubutegetsi bwa Mobutu bwashingiye ku mutwe w'ingabo wihariye, wari ugamije kurinda Perezida n'umuryango we, kandi wari ufite ubuyobozi n'uburyo bwo gukora butandukanye n'ubw'izindi ngabo za Leta.
Nyuma y'iseswa ryawo mu 1997, ubutegetsi bwakurikiyeho bwashyizeho indi mitwe yihariye ishinzwe kurinda Perezida.
Wari ushinzwe kurinda Mobutu n'umuryango we, ukaba wari umwe mu mitwe y'ingabo yari ifite imitunganyirize n'ibikoresho byiza kurusha iyindi mu Ngabo za Zaïre (FAZ).
1. Inkomoko ya DSP
Inkomoko y'uyu mutwe ishingiye ku mpinduka za politiki n'ibibazo by'umutekano byaranze ubutegetsi bwa Mobutu, birimo umugambi wo kumuhirika ku butegetsi mu 1975 n'intambara ebyiri zabereye muri Shaba.
Ibyo byatumye Mobutu abona ko akeneye umutwe wihariye wo kumurinda, ugizwe ahanini n'abantu yizeraga.
Hagati ya 1975 na 1978, abasirikare barenga 1.000, barimo ba ofisiye n'abandi bo mu nzego zo hasi, birukanwe cyangwa basezererwa mu ngabo.
Mu 1977, hashinzwe Brigade Spéciale Présidentielle, umutwe wari ushinzwe umutekano wa Mobutu ku giti cye.
2. Ishingwa rya DSP
Mu myaka ya za 1980, kwinjiza abantu mu ngabo byarushijeho kwibanda ku bwoko bw'Abangbandi, ari na bwo Mobutu yakomokagamo.
Hanashinzwe imitwe itandukanye y'ingabo n'umutekano yakoreraga hafi ya Perezidansi, itagengwa n'ubuyobozi bukuru bw'ingabo za Zaïre.
Muri iyo mitwe harimo:
- Garde Civile, yashinzwe mu 1984.
- Division Spéciale Présidentielle (DSP), yashinzwe mu 1985.
- SARM, yashinzwe mu 1986, ishinzwe ibikorwa n'iperereza bya gisirikare.
DSP yavutse hateranyijwe Brigade Spéciale Présidentielle n'umutwe wa mbere w'ingabo z'abaparakomando.
Abasirikare bayo bahuguwe n'abajyanama ba gisirikare bo muri Isirayeli, kandi benshi bari Abangbandi.
Uyu mutwe kandi warangwaga no guhembwa neza kandi ku gihe ugereranyije n'indi mitwe y'ingabo.
Igihe washyirwagaho mu 1985, wayoborwaga na Jenerali Étienne Nzimbi Ngbale Kongo wa Basa, wari mubyara wa Mobutu.
3. Iseswa rya DSP n'ivuka ry'indi mitwe irinda Perezida
Muri Gicurasi 1997, DSP yasheshwe nyuma y'uko Laurent-Désiré Kabila afashe ubutegetsi.
Mu kurinda umutekano we, Kabila yashyizeho umutwe warimo Abanyarwanda n'abasirikare bakiri bato bitwaga Kadogo, uzwi nka Presidential Protection Unit (PPU). Nyuma, yaje no gukoresha Abany Angola.
Mu gihe cya Joseph Kabila, hashyizweho Groupe Spécial de Sécurité Présidentielle (GSSP), nyuma iza guhinduka Garde Républicaine (GR) mu 2007.
Umwanzuro: Amateka ya DSP agaragaza uburyo ubutegetsi bwa Mobutu bwashingiye ku mutwe w'ingabo wihariye, wari ugamije kurinda Perezida n'umuryango we, kandi wari ufite ubuyobozi n'uburyo bwo gukora butandukanye n'ubw'izindi ngabo za Leta.
Nyuma y'iseswa ryawo mu 1997, ubutegetsi bwakurikiyeho bwashyizeho indi mitwe yihariye ishinzwe kurinda Perezida.
