Amatora yo hagati muri manda ya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ateganyijwe mu cyumweru gitaha ashobora kugira ingaruka zirenze imipaka ya Amerika.
Muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), aho ibibazo bya geopolitiki bifitanye isano ikomeye n’imbaraga z’ibihugu bikomeye ku rwego mpuzamahanga, ibyavuye muri aya matora bikurikiranwe hafi.
Nyuma y’igihe cy’ubukangurambaga bukomeye, Perezida Donald Trump yakomeje guhamagarira Abanyamerika gushyigikira Ishyaka ry’Aba-Républicains, rihagarariwe n’ibara ry’umutuku, mu guhangana n’Aba-Démocrates.
Intego nyamukuru ni ukugumana ubwiganze mu Nteko Ishinga Amategeko, cyane cyane mu Mutwe w’Abadepite, ubu uyobowe n’ishyaka rye, cyangwa se kwemera ko Aba-Démocrates bagaruka ku butegetsi muri izo nzego.
Nk’uko amakuru y’iyi nkuru abivuga, Kikaya Bin Karubi, umujyanama wa dipolomasi wa Joseph Kabila akaba n’umwe mu bantu bamuhagarariye cyane ku rwego mpuzamahanga, kuva mu mwaka wa 2025 ari gukora ubukangurambaga bukomeye bwo gushaka abamushyigikira i Washington.
Uyu wahoze ari umudipolomate ngo amaze kugirana ibiganiro n’abantu batandukanye, yaba abo mu Ishyaka ry’Aba-Démocrates cyangwa iry’Aba-Républicains, agamije gusobanura no kurengera imyitwarire ya Joseph Kabila mu bya politiki, ndetse no gushaka abayoboka igitekerezo cyo kwamagana ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi.
Ni ngombwa kwibutsa ko ubutegetsi bwa Trump bwagize uruhare rukomeye mu nzira yatumye Joseph Kabila ava ku butegetsi.
Mu Ukwakira 2017, ambasaderi wa Amerika Nikki Haley yagiriye uruzinduko i Kinshasa, agamije gushyira igitutu ku butegetsi bwariho kugira ngo amatora abe mbere ya tariki ya 31 Ukuboza 2018.
Iyo tariki yari ihuye n’iherezo ry’igihe cy’inyongera cy’imyaka ibiri cyari cyateganyijwe mu masezerano ya politiki ya Saint-Sylvestre, yasinyiwe muri RDC mu Kuboza 2016, ku bufasha bw’inama y’Abepiskopi Gatolika (CENCO).
Iyo tariki yari ihuye n’iherezo ry’igihe cy’inyongera cy’imyaka ibiri cyari cyateganyijwe mu masezerano ya politiki ya Saint-Sylvestre, yasinyiwe muri RDC mu Kuboza 2016, ku bufasha bw’inama y’Abepiskopi Gatolika (CENCO).
Joseph Kabila yaje kuva ku butegetsi nyuma y’amatora yo mu mwaka wa 2018, nk’uko yari yarabyemereye abafatanyabikorwa ba Amerika.
Gusa, umubano we na Washington ntiwigeze urangira burundu. Nk’uko amakuru atangwa n’abanditsi b’iyi nkuru abivuga, nyuma yo kuva ku butegetsi, Kabila yaba yarifashishije ibigo bitandukanye by’Abanyamerika bikora ibikorwa byo gushakira abantu n’inzego ubuvugizi (lobbying), kugira ngo birengere inyungu ze kandi bigere ku bafata ibyemezo bya politiki muri Amerika, nubwo hari ibihano by’ubukungu byafatiwe bamwe mu bantu ba hafi ye.
Muri iyo miterere, kuba Massad Boulos, umujyanama wa Donald Trump ku bibazo bya Afurika akaba n’umukwe wa Perezida wa Amerika, atarigeze agira icyo atangaza ku ishingwa ry’umutwe wa Front de Résistance Nationale (FRN), byateje ibibazo mu bakurikiranira hafi politiki y’akarere.
Ku bw’abasesenguzi bamwe, niba Aba-Démocrates batsinda bakagira ubwiganze mu mitwe yombi y’Inteko Ishinga Amategeko ya Amerika, bishobora guhindura imiterere y’imbaraga za politiki n’imyanzuro yari isanzwe ifatwa.
Amasezerano Washington yagiranye n’ibihugu byo mu karere mu myaka ibiri ishize, cyane cyane ajyanye n’ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC n’imibanire n’ibihugu bihana imbibi, ashobora kongera gusuzumwa cyangwa hagahinduka uburyo ashyirwa mu bikorwa.
Hasigaye kumenyekana niba intsinzi y’Aba-Démocrates koko yazana impinduka mu cyerekezo cya politiki ya Amerika mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Icyo ntawe ushidikanyaho ni uko i Kinshasa, kimwe no mu nzego za dipolomasi zegereye Joseph Kabila, ibyavuye muri aya matora bizakurikiranwa cyane.
Muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), aho ibibazo bya geopolitiki bifitanye isano ikomeye n’imbaraga z’ibihugu bikomeye ku rwego mpuzamahanga, ibyavuye muri aya matora bikurikiranwe hafi.
Nyuma y’igihe cy’ubukangurambaga bukomeye, Perezida Donald Trump yakomeje guhamagarira Abanyamerika gushyigikira Ishyaka ry’Aba-Républicains, rihagarariwe n’ibara ry’umutuku, mu guhangana n’Aba-Démocrates.
Intego nyamukuru ni ukugumana ubwiganze mu Nteko Ishinga Amategeko, cyane cyane mu Mutwe w’Abadepite, ubu uyobowe n’ishyaka rye, cyangwa se kwemera ko Aba-Démocrates bagaruka ku butegetsi muri izo nzego.
Nk’uko amakuru y’iyi nkuru abivuga, Kikaya Bin Karubi, umujyanama wa dipolomasi wa Joseph Kabila akaba n’umwe mu bantu bamuhagarariye cyane ku rwego mpuzamahanga, kuva mu mwaka wa 2025 ari gukora ubukangurambaga bukomeye bwo gushaka abamushyigikira i Washington.
Uyu wahoze ari umudipolomate ngo amaze kugirana ibiganiro n’abantu batandukanye, yaba abo mu Ishyaka ry’Aba-Démocrates cyangwa iry’Aba-Républicains, agamije gusobanura no kurengera imyitwarire ya Joseph Kabila mu bya politiki, ndetse no gushaka abayoboka igitekerezo cyo kwamagana ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi.
Ni ngombwa kwibutsa ko ubutegetsi bwa Trump bwagize uruhare rukomeye mu nzira yatumye Joseph Kabila ava ku butegetsi.
Mu Ukwakira 2017, ambasaderi wa Amerika Nikki Haley yagiriye uruzinduko i Kinshasa, agamije gushyira igitutu ku butegetsi bwariho kugira ngo amatora abe mbere ya tariki ya 31 Ukuboza 2018.
Iyo tariki yari ihuye n’iherezo ry’igihe cy’inyongera cy’imyaka ibiri cyari cyateganyijwe mu masezerano ya politiki ya Saint-Sylvestre, yasinyiwe muri RDC mu Kuboza 2016, ku bufasha bw’inama y’Abepiskopi Gatolika (CENCO).
Iyo tariki yari ihuye n’iherezo ry’igihe cy’inyongera cy’imyaka ibiri cyari cyateganyijwe mu masezerano ya politiki ya Saint-Sylvestre, yasinyiwe muri RDC mu Kuboza 2016, ku bufasha bw’inama y’Abepiskopi Gatolika (CENCO).
Joseph Kabila yaje kuva ku butegetsi nyuma y’amatora yo mu mwaka wa 2018, nk’uko yari yarabyemereye abafatanyabikorwa ba Amerika.
Gusa, umubano we na Washington ntiwigeze urangira burundu. Nk’uko amakuru atangwa n’abanditsi b’iyi nkuru abivuga, nyuma yo kuva ku butegetsi, Kabila yaba yarifashishije ibigo bitandukanye by’Abanyamerika bikora ibikorwa byo gushakira abantu n’inzego ubuvugizi (lobbying), kugira ngo birengere inyungu ze kandi bigere ku bafata ibyemezo bya politiki muri Amerika, nubwo hari ibihano by’ubukungu byafatiwe bamwe mu bantu ba hafi ye.
Muri iyo miterere, kuba Massad Boulos, umujyanama wa Donald Trump ku bibazo bya Afurika akaba n’umukwe wa Perezida wa Amerika, atarigeze agira icyo atangaza ku ishingwa ry’umutwe wa Front de Résistance Nationale (FRN), byateje ibibazo mu bakurikiranira hafi politiki y’akarere.
Ku bw’abasesenguzi bamwe, niba Aba-Démocrates batsinda bakagira ubwiganze mu mitwe yombi y’Inteko Ishinga Amategeko ya Amerika, bishobora guhindura imiterere y’imbaraga za politiki n’imyanzuro yari isanzwe ifatwa.
Amasezerano Washington yagiranye n’ibihugu byo mu karere mu myaka ibiri ishize, cyane cyane ajyanye n’ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC n’imibanire n’ibihugu bihana imbibi, ashobora kongera gusuzumwa cyangwa hagahinduka uburyo ashyirwa mu bikorwa.
Hasigaye kumenyekana niba intsinzi y’Aba-Démocrates koko yazana impinduka mu cyerekezo cya politiki ya Amerika mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Icyo ntawe ushidikanyaho ni uko i Kinshasa, kimwe no mu nzego za dipolomasi zegereye Joseph Kabila, ibyavuye muri aya matora bizakurikiranwa cyane.