Barua ya Wazi kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Amiri Jeshi Mkuu, na Mwenyekiti wa CCM Taifa

[Meneja Wa Makampuni]

Wafanye mipango miji kwanza, miji imekaa kiswahili swahili. Hakuna barabara za kutosha, kubwa na feeder roads kwenye miji yetu yote, Nyumba zimejengwa ovyo ovyo bila utaratibu, unazalisha slums nyingi, miji michafu, hakuna sewage system, miji imekosa vyoo vya public, watu wanajisaidia vichakani, kwenye mito na wamefanya bahari kuwa vyoo vyao, nchi ni chafu mno. Rekebisheni hayo kwanza kabla ya kuunda magari. Bado nchi ipo savage katika level ya chini sana ya maendeleo.

Asante sana mkuu kwa pendekezo muhimu sana katika taifa letu. Ni kweli kabisa bila kumumunya maneno na kupepesa macho mipango miji ndio msingi wa maendeleo yoyote endelevu ya taifa lolote duniani.

Na swala hili la maendeleo ya miji yetu lipo chini ya Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, na Wizara hii ndio inaweza kushughulikia changamoto hizi zote za makazi kwa kushirikiana na mamlaka za serikali za mitaa.

Kiukweli changamoto kama upungufu wa barabara za kutosha, feeder roads, utaratibu wa ujenzi wa nyumba, na mifumo ya usafi kama vile vyoo vya umma na mfumo wa maji taka zinahitaji suluhisho la haraka sana ili tuweze kwendana na kasi ya maendeleo ya sekta zingine.

Lakini wakati tunashughulikia hayo yote ya makazi na barabara, Wizara ya Uchukuzi na Wizara ya Viwanda na Biashara zinaweza kuendelea kutengeneza mazingira wezeshi ya kuleta wawekezaji wa viwanda vya mabasi na daladala na uzalishaji ukaanza, huku miji ikiandaliwa kuwa na miundombinu bora na safi.

 

[Meneja Wa Makampuni]

Mimi naona kwanza tungepunguza kodi katika uingizaji wa magari hapa Nchini hususan mapya ili watu wanunue. na sisi kama Nchi tupate kodi kupitia mafuta wanayoweka na kodi zingine mbalimbali.kuliko kuwa na kodi kubwa ambayo wengi wanashindwa wakati mwingine hata kulipia kukomboa gari zikitua bandarini.

Na kama ni suala la kujenga kiwanda cha kuzalisha magari basi serikali ingefanya ushawishi wa kuvutia wawekezaji ili wao ndio wajenge na serikali ibaki inakusanya kodi tu.

Kuliko kusema serikali ndio ijenge kwa kutumia kodi zetu halafu unakuta mwisho wa siku kiwanda kinakufa na kubakia magofu. hivyo kuwa hasara kwa kodi za mtanzania mlipa kodi. Maana watanzania janja janja nyingi sana na upigaji pamoja na kuhujumu miradi ya serikali.

Kwa sasa Kazi ya serikali iwe ni kuvutia wawekezaji na kukukusanya kodi yote inayotakiwa kisheria na siyo kujiingiza moja kwa moja katika biashara kwa kodi zetu.

Asante sana kwa wazo zuri. Kumbuka nilipendekeza uwekezaji wa kiwanda cha kuzalisha mabasi makubwa na daladala tu na sio magari yote, kwa sababu kwenye sekta ya usafiri wa mabasi nchini tayari serikali imeshaingia moja kwa moja kupitia mradi wa mabasi ya mwendokasi hivyo tayari imeshakuwa na uzoefu. Hii inaonyesha kuwa serikali ina nafasi ya kushiriki kikamilifu katika kuboresha sekta nzima na hili ni muhimu sana kwa maendeleo ya taifa.

Na nilisema wazi kuwa kama serikali ilivyofanikiwa kuvuta wawekezaji kwenye mradi wa mabasi ya mwendokasi, ndivyo inavyopaswa kufanya hata kwenye mradi wa kutengeneza mabasi makubwa na daladala.

Hivyo serikali haitashiriki moja kwa moja kwenye uzalishaji itaendelea na utaratibu wake wa kawaida wa kumpa mradi mwekezaji mwenye mtaji huku yenyewe ikiendelea kuweka mazingira safi ya uwekezaji na kukusanya mapato kutoka kwenye biashara nzima itakayofanywa na mwekezaji na mapato kutoka kwa wananchi watakao nunua mabasi.

Hivyo hapa kuna faida mbili, kwa kuleta mwekezaji wa kujenga kiwanda cha kuzalisha mabasi makubwa na daladala, sasa serikali itaweza kuingiza mapato kutoka kwa mwekezaji wa kiwanda na wanunuzi wa mabasi na daladala kwa pamoja.

 

[Lucas Mwashambwa]

Asante sana kwa wazo zuri. Kumbuka nilipendekeza uwekezaji wa kiwanda cha kuzalisha mabasi makubwa na daladala tu na sio magari yote, kwa sababu kwenye sekta ya usafiri wa mabasi nchini tayari serikali imeshaingia moja kwa moja kupitia mradi wa mabasi ya mwendokasi hivyo tayari imeshakuwa na uzoefu. Hii inaonyesha kuwa serikali ina nafasi ya kushiriki kikamilifu katika kuboresha sekta nzima na hili ni muhimu sana kwa maendeleo ya taifa.

Na nilisema wazi kuwa kama serikali ilivyofanikiwa kuvuta wawekezaji kwenye mradi wa mabasi ya mwendokasi, ndivyo inavyopaswa kufanya hata kwenye mradi wa kutengeneza mabasi makubwa na daladala.

Hivyo serikali haitashiriki moja kwa moja kwenye uzalishaji itaendelea na utaratibu wake wa kawaida wa kumpa mradi mwekezaji mwenye mtaji huku yenyewe ikiendelea kuweka mazingira safi ya uwekezaji na kukusanya mapato kutoka kwenye biashara nzima itakayofanywa na mwekezaji na mapato kutoka kwa wananchi watakao nunua mabasi.

Hivyo hapa kuna faida mbili, kwa kuleta mwekezaji wa kujenga kiwanda cha kuzalisha mabasi makubwa na daladala, sasa serikali itaweza kuingiza mapato kutoka kwa mwekezaji wa kiwanda na wanunuzi wa mabasi na daladala kwa pamoja.

Tuweke tu sera na sheria nzuri zenye kuwashawishi wawekezaji waje kuwekeza hapa Nchini na serikali ibakie katika kukusanya kodi.lakini pia iangalie sana suala la kodi kwa magari yanayoagizwa nje ya Nchi.kwa sababu kodi ikipungua kutakuwa na matokeo Chanya sana katika uchumi nahata mapato yataongezeka zaidi ya ile kodi inayokusanywa kutokana na kuingiza gari nchini. unafikiri gari moja litatumi lita ngapi kwa siku,wiki ,mwezi na mwaka mzima? Serikali itakusanya kiasi gani cha kodi? Kodi ikipungua hata watu wataacha kununua magari Used yaani yaliyotumika ambayo yanaharibu hata mazingira na kuhatarisha mabadiliko ya tabia ya Nchi.

 

[Kiranga]

Whatever happened to the likes of Quality Group, Automech and Khatar Singh and Hari Singh?

 

[Meneja Wa Makampuni]

Whatever happened to the likes of Quality Group, Automech and Khatar Singh and Hari Singh?

Makampuni uliyoyataja, Quality Group, Automech, Khatar Singh, na Hari Singh, ni makampuni makubwa yaliyokuwa maarufu nchini Tanzania katika sekta ya utengenezaji na usafiri, hasa katika uzalishaji na uuzaji wa magari, ikiwemo mabasi.

Hata hivyo, walikumbana na changamoto kama vile matatizo ya kifedha, ukosefu wa miundombinu bora, na mabadiliko ya soko ambayo yalisababisha kushuka kwa umaarufu wao au hata kufifia kwa shughuli zao.

Kampuni ya Quality Group ilikuwa maarufu katika sekta mbalimbali, ikiwa ni pamoja na utengenezaji wa magari, lakini walikumbana na changamoto za kibiashara kama vile usimamizi mbovu wa fedha au mabadiliko ya soko yaliyowaathiri.

Automech pia ilikumbana na changamoto za kudumisha hadhi yake katika sekta ya utengenezaji wa magari, na mabadiliko ya kiuchumi yaliathiri uwezo wake wa kustawi.

Khatar Singh na Hari Singh walikuwa wanaunganisha sehemu za magari na vipuri lakini hawakuweza kudumisha nafasi yao kutokana na mahitaji ya wateja yanayobadilika na ongezeko la ushindani kutoka kwa wafanyabiashara wengine.

Hivyo sababu hizo pamoja na mabadiliko ya kiuchumi na sera, ziliathiri maendeleo yao na kusababisha kupungua kwa umaarufu wao au kuondoka kwa baadhi ya shughuli zao.

Hivyo ni muhimu sana kupata uzoefu kwa makampuni yaliyo wahi kuwekeza katika sekta hii hapo kabla ili tuone walikumbana na changamoto zipi ili tujue ni jinsi gani tutaweza kukabiliana nazo. Na tumeona wazi kabisa makampuni haya yalishindwa kutekeleza mikakati bora ya kibiashara au walikosa mazingira bora ya uwekezaji, jambo lililosababisha kushindwa kustawi au kuporomoka.

Hivyo basi naomba kusema kwamba, wazo nililowasilisha kwa Rais kupitia barua hii ya wazi linaweka mkazo kwenye ushirikiano wa serikali na wawekezaji wa kimataifa, ambao watajenga na kuendesha kiwanda cha mabasi, huku serikali ikikusanya mapato kupitia kodi na kuhakikisha kuwa mazingira ya biashara yanaboreshwa ili kuvutia uwekezaji wa kudumu.

Kwa mfano, mradi wa mwendokasi, ambao serikali tayari imeshajiingiza, unaonyesha kuwa serikali ina uwezo wa kushirikiana na wawekezaji ili kufanikisha miradi mikubwa ya usafiri. Ikiwa serikali itashirikiana na wawekezaji katika mradi wa mabasi, tutapata manufaa endelevu zaidi kwani tutakuwa na viwanda vya ndani vinavyotoa ajira, kuongeza mapato ya serikali, na kuboresha sekta ya usafiri, bila kubeba mzigo wa kifedha wa moja kwa moja kama ilivyokuwa kwa makampuni ya zamani.

Kumbe, tofauti na makampuni yaliyoshindwa, wazo nililowasilisha linatengeneza mazingira bora ya kibiashara, likilenga kuvutia wawekezaji, na kuweka mifumo ya kodi na usimamizi ambayo itahakikisha faida endelevu kwa taifa, na siyo tu mradi mmoja unaoshindwa.

 

[Kiranga]

Makampuni uliyoyataja, Quality Group, Automech, Khatar Singh, na Hari Singh, ni makampuni makubwa yaliyokuwa maarufu nchini Tanzania katika sekta ya utengenezaji na usafiri, hasa katika uzalishaji na uuzaji wa magari, ikiwemo mabasi.

Hata hivyo, walikumbana na changamoto kama vile matatizo ya kifedha, ukosefu wa miundombinu bora, na mabadiliko ya soko ambayo yalisababisha kushuka kwa umaarufu wao au hata kufifia kwa shughuli zao.

Kampuni ya Quality Group ilikuwa maarufu katika sekta mbalimbali, ikiwa ni pamoja na utengenezaji wa magari, lakini walikumbana na changamoto za kibiashara kama vile usimamizi mbovu wa fedha au mabadiliko ya soko yaliyowaathiri.

Automech pia ilikumbana na changamoto za kudumisha hadhi yake katika sekta ya utengenezaji wa magari, na mabadiliko ya kiuchumi yaliathiri uwezo wake wa kustawi.

Khatar Singh na Hari Singh walikuwa wanaunganisha sehemu za magari na vipuri lakini hawakuweza kudumisha nafasi yao kutokana na mahitaji ya wateja yanayobadilika na ongezeko la ushindani kutoka kwa wafanyabiashara wengine.

Hivyo sababu hizo pamoja na mabadiliko ya kiuchumi na sera, ziliathiri maendeleo yao na kusababisha kupungua kwa umaarufu wao au kuondoka kwa baadhi ya shughuli zao.

Hivyo ni muhimu sana kupata uzoefu kwa makampuni yaliyo wahi kuwekeza katika sekta hii hapo kabla ili tuone walikumbana na changamoto zipi ili tujue ni jinsi gani tutaweza kukabiliana nazo. Na tumeona wazi kabisa makampuni haya yalishindwa kutekeleza mikakati bora ya kibiashara au walikosa mazingira bora ya uwekezaji, jambo lililosababisha kushindwa kustawi au kuporomoka.

Hivyo basi naomba kusema kwamba, wazo nililowasilisha kwa Rais kupitia barua hii ya wazi linaweka mkazo kwenye ushirikiano wa serikali na wawekezaji wa kimataifa, ambao watajenga na kuendesha kiwanda cha mabasi, huku serikali ikikusanya mapato kupitia kodi na kuhakikisha kuwa mazingira ya biashara yanaboreshwa ili kuvutia uwekezaji wa kudumu.

Kwa mfano, mradi wa mwendokasi, ambao serikali tayari imeshajiingiza, unaonyesha kuwa serikali ina uwezo wa kushirikiana na wawekezaji ili kufanikisha miradi mikubwa ya usafiri. Ikiwa serikali itashirikiana na wawekezaji katika mradi wa mabasi, tutapata manufaa endelevu zaidi kwani tutakuwa na viwanda vya ndani vinavyotoa ajira, kuongeza mapato ya serikali, na kuboresha sekta ya usafiri, bila kubeba mzigo wa kifedha wa moja kwa moja kama ilivyokuwa kwa makampuni ya zamani.

Kumbe, tofauti na makampuni yaliyoshindwa, wazo nililowasilisha linatengeneza mazingira bora ya kibiashara, likilenga kuvutia wawekezaji, na kuweka mifumo ya kodi na usimamizi ambayo itahakikisha faida endelevu kwa taifa, na siyo tu mradi mmoja unaoshindwa.

Bila ya kuangalia sababu zinazotokana na mazingira mazuri ya biashara, zinazoweza kufanyiwa kazi na serikali, na kuboreshwa, inawezekana matatizo yaleyale yakarudiwa tena.

Ni muhimu sana kuweka mkakati wa kuepuka kurudia matatizo ya awali.

 

[Meneja Wa Makampuni]

Tuweke tu sera na sheria nzuri zenye kuwashawishi wawekezaji waje kuwekeza hapa Nchini na serikali ibakie katika kukusanya kodi.lakini pia iangalie sana suala la kodi kwa magari yanayoagizwa nje ya Nchi.kwa sababu kodi ikipungua kutakuwa na matokeo Chanya sana katika uchumi nahata mapato yataongezeka zaidi ya ile kodi inayokusanywa kutokana na kuingiza gari nchini. unafikiri gari moja litatumi lita ngapi kwa siku,wiki ,mwezi na mwaka mzima? Serikali itakusanya kiasi gani cha kodi? Kodi ikipungua hata watu wataacha kununua magari Used yaani yaliyotumika ambayo yanaharibu hata mazingira na kuhatarisha mabadiliko ya tabia ya Nchi.

Kupunguza kodi kwa magari yanayoagizwa kutoka nje kunaweza kuwa na faida kwa muda mfupi, lakini ni muhimu kuzingatia athari za muda mrefu, hasa katika muktadha wa uchumi wa nchi na ustawi wa jamii.

Kwa upande mmoja, kupunguza kodi inaweza kuongeza upatikanaji wa magari kwa wananchi wengi, na hivyo kuchochea ukuaji wa uchumi kwa kupanua wigo wa soko na kuongeza matumizi ya magari. Hii inaweza kuonekana kama hatua nzuri katika kuboresha sekta ya usafiri na kufanya watu wengi wawe na uwezo wa kumiliki magari.

Lakini, ni muhimu kuchukua hatua kwa hekima, kwa kuzingatia kwamba kupunguza kodi kwa magari yaliyotumika kunaweza kuongeza idadi ya magari chakavu, ambayo mara nyingi husababisha uchafuzi wa mazingira na athari mbaya kwa afya ya umma. Magari haya, kutokana na hali yake ya kifundi na umri wake, hutengeneza hewa chafu zaidi na huchangia kwa kiasi kikubwa katika mabadiliko ya tabia nchi. Hivyo, ingawa mapato yanayokusanywa kutoka kwenye mafuta na usajili yanaweza kuongezeka, athari mbaya za mazingira zitakuwa na gharama kubwa zaidi kwa jamii.

Lakini pia, ongezeko la magari linaweza kuongeza mzigo kwenye miundombinu ya barabara, ambayo tayari ina changamoto kubwa. Miji yetu inakosa barabara za kutosha na za kisasa, na kuongeza magari kutaleta msongamano, ucheleweshaji, na kuathiri huduma za usafiri wa umma. Hii inaweza kupelekea kupungua kwa tija na ustawi wa watu, badala ya kuleta manufaa.

Hivyo, pendekezo la kupunguza kodi linafaa kutazamwa kwa umakini, na serikali inapaswa kuchukua hatua za kulinda mazingira na kuboresha miundombinu ya usafiri kwa kupanua na kuboresha mfumo wa usafiri wa umma, ili kuzuia madhara ya ongezeko la magari. Hekima katika hili ni kuhakikisha kuwa tunafanya mageuzi endelevu ambayo yatafaidisha uchumi, mazingira, na afya ya umma kwa muda mrefu.

Lakini naweza kusema badala ya kupunguza kodi kama ulivyo pendekeza serikali inapaswa kuzingatia kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa kodi kupitia sekta zingine kama vile sekta ya usafiri wa umma, kuanzisha mifumo bora ya usafiri wa umma, na kuvutia wawekezaji katika viwanda vya ndani ili kuzuia utegemezi wa magari ya nje.

Hivyo Bwana Lucas Mwashambwa, ni muhimu kufanya mabadiliko haya kwa umakini, tukiangalia faida za muda mrefu, na kuhakikisha tunaleta mabadiliko yanayowafaidisha Watanzania wote na siyo tu faida za papo kwa papo.

 

[Meneja Wa Makampuni]

Bila ya kuangalia sababu zinazotokana na mazingira mazuri ya biashara, zinazoweza kufanyiwa kazi na serikali, na kuboreshwa, inawezekana matatizo yaleyale yakarudiwa tena.

Ni muhimu sana kuweka mkakati wa kuepuka kurudia matatizo ya awali.

Ni kweli boss serikali inapaswa kuzingatia mazingira mazuri ya biashara na mikakati ya kuzuia matatizo yanayo weza kujitokeza. Na Ili kuepuka hili, ni muhimu kuweka mkakati madhubuti na kuzingatia masuala ya miundombinu, usimamizi mzuri, na sera za kisheria ambazo zitahakikisha kwamba changamoto za kifedha, ushindani, na usimamizi mbovu hazitokei tena kama hapo awali. Najua Rais Dr. Samia ana uzoefu mkubwa katika hili maana kama tunakumbuka vizuri tarehe 9 May 2024 alizindua kiwanda cha kuunganisha Malori na Matipa.

Nitaanisha mambo ambayo serikali inatakiwa kufanya ili kuepuka matatizo na changamoto zinazoweza kujitokeza.

1. Serikali inapaswa kuhakikisha kwamba kuna usawa katika ushindani na kwamba makampuni yana mazingira ya kisheria yanayowashawishi wawekezaji. Hii inajumuisha sheria rahisi na zinazotekelezeka za biashara, usajili wa urahisi, na kuondoa vikwazo visivyo vya lazima.

2. Serikali inahitaji kuboresha ushirikiano na sekta binafsi ili kuhakikisha kuwa uwekezaji unaoshirikisha serikali na sekta binafsi unafaidisha taifa. Mradi wa mabasi, kama ilivyo kwa mwendokasi, unaweza kufanikiwa zaidi kama utashirikisha wawekezaji ambao watakuwa na motisha ya kufanya kazi kwa ufanisi.

3. Serikali inapaswa kuwa na mikakati madhubuti ya usimamizi wa rasilimali, hasa kwa kuhakikisha kwamba fedha za umma zinatumika kwa ufanisi na kwamba hakuna ubadhirifu wa rasilimali zinazokusanywa kwa kodi. Hii itahakikisha kwamba miradi ya serikali inafanikiwa na kuwa na manufaa ya muda mrefu.

4. Serikali inapaswa kuwa wazi kuhusu mikakati na mipango ya kibiashara ili wawekezaji waone uaminifu. Hii itasaidia kuvutia wawekezaji wa kimataifa na kuongeza imani katika miradi ya serikali.
Kwa kupitia mikakati hii, serikali itakuwa na uwezo wa kuepuka matatizo ya zamani, na kuhakikisha kuwa mradi wa mabasi na sekta ya usafiri kwa ujumla unafaidi na kuleta matokeo bora kwa uchumi, mazingira, na jamii kwa ujumla.

 

[Meneja Wa Makampuni]

Bila ya kuangalia sababu zinazotokana na mazingira mazuri ya biashara, zinazoweza kufanyiwa kazi na serikali, na kuboreshwa, inawezekana matatizo yaleyale yakarudiwa tena.

Ni muhimu sana kuweka mkakati wa kuepuka kurudia matatizo ya awali.

Hiki kiwanda kipo kigamboni kimezinduliwa mwaka jana 9 May 2024.

 

[Meneja Wa Makampuni]

Ķazi iendelee

 

[Meneja Wa Makampuni]

Mimi sikomenti chochote maana ujumbe ni wa Rais

Sawa boss