1995_No_Ku_Fake
JF-Expert Member
- Aug 24, 2026
- 1,561
- 3,328
Kuna jambo moja ambalo jamii nyingi tunapenda kulizungumzia kwa kificho: dawa za kulevya.
Ukimtazama kijana fulani leo ana simu nzuri, gari, anavaa vizuri na pesa ipo mfukoni, watu wengi huuliza, “Huyu anafanya kazi gani?” Lakini wakati mwingine hakuna anayethubutu kuuliza pesa hiyo imetoka wapi.
Hapo ndipo tunapofika kwenye eneo la drugs deals.
Sizungumzii kwa sababu nataka mtu ajifunze namna ya kufanya biashara hii. Hapana. Nazungumzia kwa sababu kuna kizazi kinachokua kikiona pesa ya haraka kama ndiyo kipimo cha mafanikio.
Kuna vijana ambao hawataki tena kusikia kuhusu kuanza kidogo, kujifunza kazi, ku-save, kujenga biashara taratibu au kuvumilia miaka kadhaa. Wanataka leo wawe na kila kitu.
Na mazingira yakikutana na tamaa ya pesa, marafiki wabaya na ukosefu wa fursa, mtu anaweza kuanza kuona “deal” hatari kama shortcut ya maisha.
Lakini swali kubwa ni hili:
Je, hiyo pesa ni mafanikio kama inakuja kwa gharama ya maisha ya watu wengine?
Dawa za kulevya hazimuathiri mtu mmoja tu. Zinaweza kuingia kwenye familia nzima. Mzazi anaweza kumlea mtoto kwa miaka zaidi ya 20, akiamini siku moja atakuwa tegemeo la familia, halafu mtoto anaishia kwenye utegemezi au matatizo ya kisheria.
Mwingine anaanza kama mtumiaji, baadaye matumizi yanakuwa utegemezi, halafu maisha yote yanaanza kuzunguka kutafuta kitu kilekile.
Na upande mwingine kuna watu wanaonufaika kifedha wakati wengine wanabeba madhara.
Hapo ndipo tunapaswa kujiuliza:
Ni nani anayelipa gharama halisi ya hizi deals?
Ni mfanyabiashara?
Ni mtumiaji?
Ni mama anayelala akilia kwa sababu mtoto wake amebadilika?
Ni baba anayehangaika kumtafutia mtoto matibabu?
Ni ndugu anayelazimika kumfuatilia mtu mzima kila siku?
Au ni jamii nzima inayobeba matokeo?
Kitu kingine kinachonisumbua ni double standards zetu.
Mtu akifanya biashara ndogo kwa shida, watu wanamcheka.
Mtu akianza maisha kutoka sifuri, tunamwambia hana connection.
Mtu akijaribu kujiajiri, tunamuuliza faida yake iko wapi.
Lakini mtu akionekana ghafla na pesa nyingi, baadhi ya watu wanabadilika kabisa. Anaanza kuitwa “boss”, “mzee wa town”, “amejua maisha”.
Hatuulizi tena maswali muhimu.
Pesa imetoka wapi?
Na hata tukijua kuna mambo ya giza nyuma yake, wengine tunasema, “Mambo yake hayo.”
Lakini siku madhara yanapomfikia kijana wa familia yako ndipo tunaanza kulalamika.
Hii ndiyo sehemu ambayo ningependa mjadala uwe mkali.
Je, tatizo ni dawa zenyewe tu, au kuna mfumo mzima unaowafanya vijana kuvutiwa na pesa za haraka?
Ukosefu wa ajira una nafasi gani?
Umasikini una nafasi gani?
Malezi yana nafasi gani?
Marafiki wana nafasi gani?
Mitandao ya kijamii na maisha ya kuonyesha mafanikio ina nafasi gani?
Na wazazi wana nafasi gani katika kuwafundisha watoto kwamba mafanikio hayahitaji kuwa ya haraka?
Pia kuna swali lingine ambalo watu wengi hawapendi kuligusa:
Kwa nini baadhi ya watu wanaona ni bora kupata pesa haraka hata kama wanajua mwisho wake unaweza kuwa mbaya?
Je, ni tamaa?
Ni kukata tamaa?
Ni kukosa alternatives?
Au ni utamaduni wa sasa wa kutaka kuonekana umefanikiwa kabla hata hujajenga msingi wa maisha?
Mimi naamini kuna haja ya kuzungumza kuhusu hili bila unafiki.
Tusifanye dawa za kulevya kuwa “movie” ya watu wenye pesa.
Tusifanye wahalifu kuwa role models kwa sababu tu wanaonekana wamefanikiwa.
Na tusimcheke kijana anayepambana kwa uaminifu kwa sababu mfukoni kwake hakuna pesa nyingi leo.
Pesa inaweza kukupa heshima ya muda, lakini tabia na matokeo ya maisha ndiyo huamua legacy yako.
Sasa nataka kusikia mawazo yenu:
Ni nini kinachowasukuma vijana wengi kuingia kwenye drugs deals?
1. Umasikini?
2. Ukosefu wa ajira?
3. Tamaa ya pesa?
4. Marafiki na mazingira?
5. Kutaka maisha ya haraka?
6. Malezi?
7. Au kuna sababu nyingine ambayo jamii haijawa tayari kuizungumza?
Tujadili kwa hoja, si kwa kutukana.
Ukimtazama kijana fulani leo ana simu nzuri, gari, anavaa vizuri na pesa ipo mfukoni, watu wengi huuliza, “Huyu anafanya kazi gani?” Lakini wakati mwingine hakuna anayethubutu kuuliza pesa hiyo imetoka wapi.
Hapo ndipo tunapofika kwenye eneo la drugs deals.
Sizungumzii kwa sababu nataka mtu ajifunze namna ya kufanya biashara hii. Hapana. Nazungumzia kwa sababu kuna kizazi kinachokua kikiona pesa ya haraka kama ndiyo kipimo cha mafanikio.
Kuna vijana ambao hawataki tena kusikia kuhusu kuanza kidogo, kujifunza kazi, ku-save, kujenga biashara taratibu au kuvumilia miaka kadhaa. Wanataka leo wawe na kila kitu.
Na mazingira yakikutana na tamaa ya pesa, marafiki wabaya na ukosefu wa fursa, mtu anaweza kuanza kuona “deal” hatari kama shortcut ya maisha.
Lakini swali kubwa ni hili:
Je, hiyo pesa ni mafanikio kama inakuja kwa gharama ya maisha ya watu wengine?
Dawa za kulevya hazimuathiri mtu mmoja tu. Zinaweza kuingia kwenye familia nzima. Mzazi anaweza kumlea mtoto kwa miaka zaidi ya 20, akiamini siku moja atakuwa tegemeo la familia, halafu mtoto anaishia kwenye utegemezi au matatizo ya kisheria.
Mwingine anaanza kama mtumiaji, baadaye matumizi yanakuwa utegemezi, halafu maisha yote yanaanza kuzunguka kutafuta kitu kilekile.
Na upande mwingine kuna watu wanaonufaika kifedha wakati wengine wanabeba madhara.
Hapo ndipo tunapaswa kujiuliza:
Ni nani anayelipa gharama halisi ya hizi deals?
Ni mfanyabiashara?
Ni mtumiaji?
Ni mama anayelala akilia kwa sababu mtoto wake amebadilika?
Ni baba anayehangaika kumtafutia mtoto matibabu?
Ni ndugu anayelazimika kumfuatilia mtu mzima kila siku?
Au ni jamii nzima inayobeba matokeo?
Kitu kingine kinachonisumbua ni double standards zetu.
Mtu akifanya biashara ndogo kwa shida, watu wanamcheka.
Mtu akianza maisha kutoka sifuri, tunamwambia hana connection.
Mtu akijaribu kujiajiri, tunamuuliza faida yake iko wapi.
Lakini mtu akionekana ghafla na pesa nyingi, baadhi ya watu wanabadilika kabisa. Anaanza kuitwa “boss”, “mzee wa town”, “amejua maisha”.
Hatuulizi tena maswali muhimu.
Pesa imetoka wapi?
Na hata tukijua kuna mambo ya giza nyuma yake, wengine tunasema, “Mambo yake hayo.”
Lakini siku madhara yanapomfikia kijana wa familia yako ndipo tunaanza kulalamika.
Hii ndiyo sehemu ambayo ningependa mjadala uwe mkali.
Je, tatizo ni dawa zenyewe tu, au kuna mfumo mzima unaowafanya vijana kuvutiwa na pesa za haraka?
Ukosefu wa ajira una nafasi gani?
Umasikini una nafasi gani?
Malezi yana nafasi gani?
Marafiki wana nafasi gani?
Mitandao ya kijamii na maisha ya kuonyesha mafanikio ina nafasi gani?
Na wazazi wana nafasi gani katika kuwafundisha watoto kwamba mafanikio hayahitaji kuwa ya haraka?
Pia kuna swali lingine ambalo watu wengi hawapendi kuligusa:
Kwa nini baadhi ya watu wanaona ni bora kupata pesa haraka hata kama wanajua mwisho wake unaweza kuwa mbaya?
Je, ni tamaa?
Ni kukata tamaa?
Ni kukosa alternatives?
Au ni utamaduni wa sasa wa kutaka kuonekana umefanikiwa kabla hata hujajenga msingi wa maisha?
Mimi naamini kuna haja ya kuzungumza kuhusu hili bila unafiki.
Tusifanye dawa za kulevya kuwa “movie” ya watu wenye pesa.
Tusifanye wahalifu kuwa role models kwa sababu tu wanaonekana wamefanikiwa.
Na tusimcheke kijana anayepambana kwa uaminifu kwa sababu mfukoni kwake hakuna pesa nyingi leo.
Pesa inaweza kukupa heshima ya muda, lakini tabia na matokeo ya maisha ndiyo huamua legacy yako.
Sasa nataka kusikia mawazo yenu:
Ni nini kinachowasukuma vijana wengi kuingia kwenye drugs deals?
1. Umasikini?
2. Ukosefu wa ajira?
3. Tamaa ya pesa?
4. Marafiki na mazingira?
5. Kutaka maisha ya haraka?
6. Malezi?
7. Au kuna sababu nyingine ambayo jamii haijawa tayari kuizungumza?
Tujadili kwa hoja, si kwa kutukana.
