Mkandara,
Pengine wewe na
Zitto wote mnahitaji elimu kidogo juu ya tofauti iliyopo baina ya Tax revenues & Gross Domestic Product (GDP). Kutojadili dhana hizi kwa kuzitofautisha ni kupotosha ukweli uliopo na pia kuchanganya wananchi. Hicho ndicho Zitto anajadili zaidi anaipa GDP umuhimu kuliko Tax Revenues. Tuangalie dhana hizi japo kwa ufupi, moja baada ya nyingine.
Tuangalie dhana ya Tax Revenues hii maana yake ni individual income taxes, business income taxes and other taxes ambazo serikali hukusanya kupitia both direct and indirect channels. Kwahiyo Kodi zote zinazokusanywa na serikali kutoka kwa wamachinga wanaoendesha biashara zao, mapato kutoka kwenye kodi za mazao, kodi ya ongezeko la thamani (VAT), iwe ni kwa kununua vocha/airtime ya mtandao wa simu, mkate, maji ya uhai, mafuta ya taa, kibiriti, sabuni, zote hizi kwa ujumla wake ni tax revenues za serikali. Nadhani hadi hapa unaona jinsi gani katika mazingira ya nchi kama Tanzania, tax revenues zinagusa maisha ya wananchi walio wengi, moja kwa moja kuliko GDP. Tutaona kwa undani juu ya ukweli huu hapo chini.
Tukija kwenye dhana ya pili - pato la taifa (GDP), maana yake ni total value (market value) of goods and services produced in a national economy. Uzalishaji katika kila sekta, kila mkoa unachukuliwa, aggregated na kupata a national figure. Kwa mfano tukichukulia Kanda ya Ziwa Victoria na Kanda ya Kaskazini, maana yake, tunachukua jumla ya uzalishaji uliofanyika katika sekta mbali mbali za uchumi husika i.e. sekta ya madini, viwanda, huduma za kibenki, huduma za mawasilano, kilimo, ufugaji, uvuvi n.k.
Swali linalofuata ni je, kati ya wananchi wa kanda ya Ziwa na kanda ya Kaskazini, ni wepi ambao wanashiriki zaidi katika uzalishaji (GDP) (in value added terms)? Ukweli ni kwamba, kwa sababu zilizo wazi, wananchi wa Kaskazini wapo more involved (in value added terms) katika GDP kuliko Kanda ya Ziwa. Tofauti na Kanda ya Ziwa, kwa Kanda ya Kazkazini, biashara kubwa kubwa, uwekezaji mkubwa, kwa kiasi kikubwa sana upo mikononi mwa wakazi wa Kanda hiyo, pengine kuliko kanda nyingine zote nchini Tanzania. Kwa upande wa kanda ya Ziwa, ni wananchi wachache sana ambao wanaomiliki njia kuu za uzalishaji/uchumi kwani njia kuu za uchumi Katika Kanda hii zimeshikiliwa zaidi na wageni (hasa wawekezaji kutoka nje), kwa mfano, madini, uvuvi, madini, n.k.
Hadi hapa nadhani tunaweza kuona kwamba (in real terms), mchango wa wananchi wa Kanda ya Kaskazini kwenye GDP ya taifa ni mkubwa kuliko wa Kanda ya Kaskazini. Kumbuka - hapa tunatofautisha baina ya mchango wa Kanda na mchango wa wananchi wa Kanda husika i.e real contribution. Zitto anafumbia macho real contribution ya wananchi, badala yake anajadili mchango wa geographic and physical features (kanda) bila ya kujali nani anamiliki njia kuu za uzalishaji au anashiriki ni real terms katika uzalishaji, na anaishia kulaumu kanda zenye mchango mkubwa wa watu katika pato la taifa kwamba ndio sababu ya umaskini wa kanda zilizojaliwa rasilimali lakini watu wake hawapo productive. Note, kuna tofauti baina ya being active and being productive.
Kama tupo pamoja hadi hapa, basi tutakubaliana kwamba pamoja na ukweli kwamba kanda ya ziwa victoria ina rasilimali nyingi kuliko kanda ya Kaskazini, haina maana kwamba wananchi wa kanda ya ziwa (majority) wana mchango mkubwa wa nguvu kazi (kwa maana ya utilization of such resources) in the process of kuchangia GDP. Their value remains more nominal than real. Hii ni tofauti na wananchi wa kanda ya Kaskazini. Kwa maana nyingine rahisi, wasukuma wamejaliwa rasilimali nyingi sana, mkoa wao unachangia sana pato la taifa, lakini tofauti na wasukuma, wachaga wapo more involved katika kuchangia katika pato la taifa kwa sababu ambazo tumejadili hapo juu.
Kwa maana hiyo, njia sahihi ya kuangalia mchango wa kanda moja dhidi ya nyingine, ni kwa kuangalia zaidi Tax Revenues collected (kwani hii inahuisha wananchi walio wengi),na sio mchango wao kwa pato la taifa. Utilization of natural resources ipo chini ya watu wachache kama tulivyojadili. Kwa kumalizia, tuangalie sana mchango wa kanda ya ziwa na kanda ya kaskazini katika makusanyo ya Kodi. I extracted sehemu ndogo tu ambayo bado inatupa picha kamili.
[TABLE="width: 570"]
[TR]
[TD="colspan: 5"]
Direct Tax (Regional wise) - Domestic Revenue Department for 2012/2013[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TAX ITEM[/TD]
[TD="colspan: 4"]
1st Quarter 2012/13 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
July [/TD]
[TD]
August [/TD]
[TD]
September [/TD]
[TD]
Total [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]MJKNIA[/TD]
[TD] 4,439.4[/TD]
[TD] 4,951.6[/TD]
[TD] 3,842.0[/TD]
[TD] 13,233.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Arusha
[/TD]
[TD]
4,147.7
[/TD]
[TD]
3,195.3
[/TD]
[TD]
3,371.5
[/TD]
[TD]
10,714.5 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Coast[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] 69.9[/TD]
[TD] 74.1[/TD]
[TD] 144.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Dodoma[/TD]
[TD] 0.0[/TD]
[TD] 0.3[/TD]
[TD] 1.1[/TD]
[TD] 1.5[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Iringa[/TD]
[TD] 7.4[/TD]
[TD] 28.8[/TD]
[TD] 13.9[/TD]
[TD] 50.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kagera[/TD]
[TD] 885.6[/TD]
[TD] 1,143.1[/TD]
[TD] 1,343.8[/TD]
[TD] 3,372.4[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kigoma[/TD]
[TD] 36.9[/TD]
[TD] 243.3[/TD]
[TD] 178.0[/TD]
[TD] 458.2[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Kilimanjaro
[/TD]
[TD]
3,564.7
[/TD]
[TD]
3,765.7
[/TD]
[TD]
2,666.5
[/TD]
[TD]
9,996.8 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Lindi[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] 2.2[/TD]
[TD] 5.7[/TD]
[TD] 7.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mara[/TD]
[TD] 4,146.7[/TD]
[TD] 4,703.0[/TD]
[TD] 4,603.2[/TD]
[TD] 13,453.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mbeya[/TD]
[TD] 1,482.4[/TD]
[TD] 1,084.4[/TD]
[TD] 1,067.1[/TD]
[TD] 3,633.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Morogoro[/TD]
[TD] 1.7[/TD]
[TD] 15.8[/TD]
[TD] 20.4[/TD]
[TD] 38.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mtwara[/TD]
[TD] 5.1[/TD]
[TD] 245.1[/TD]
[TD] 126.6[/TD]
[TD] 376.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Mwanza
[/TD]
[TD]
1,031.3
[/TD]
[TD]
910.1
[/TD]
[TD]
1,243.3
[/TD]
[TD]
3,184.7 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Ruvuma[/TD]
[TD] 19.4[/TD]
[TD] 34.9[/TD]
[TD] 31.4[/TD]
[TD] 85.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Shinyanga
[/TD]
[TD]
4.9
[/TD]
[TD]
14.1
[/TD]
[TD]
15.8
[/TD]
[TD]
34.8 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Singida[/TD]
[TD] 1.8[/TD]
[TD] 3.5[/TD]
[TD] 0.0[/TD]
[TD] 5.4[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tabora[/TD]
[TD] 4.4[/TD]
[TD] 2.6[/TD]
[TD] 0.1[/TD]
[TD] 7.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tanga[/TD]
[TD] 883.5[/TD]
[TD] 3,197.6[/TD]
[TD] 4,517.9[/TD]
[TD] 8,599.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Rukwa[/TD]
[TD] 9.9[/TD]
[TD] 3.8[/TD]
[TD] 7.2[/TD]
[TD] 20.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Manyara[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TOTAL (GROSS)[/TD]
[TD]
20,672.9 [/TD]
[TD]
23,615.3 [/TD]
[TD]
23,129.6 [/TD]
[TD]
67,417.7
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]------[/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="colspan: 5"]
Indirect Tax (Regional wise) - Domestic Revenue Department for 2012/2013[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TAX ITEM[/TD]
[TD="colspan: 4"]
1st Quarter 2012/13 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
July [/TD]
[TD]
August [/TD]
[TD]
September [/TD]
[TD]
Total [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Ilala[/TD]
[TD] 13,052.4[/TD]
[TD] 16,958.5[/TD]
[TD] 17,079.3[/TD]
[TD] 47,090.2[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kinondoni[/TD]
[TD] 5,205.8[/TD]
[TD] 8,330.5[/TD]
[TD] 8,810.6[/TD]
[TD] 22,346.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Temeke[/TD]
[TD] 432.9[/TD]
[TD] 3,213.8[/TD]
[TD] 3,636.2[/TD]
[TD] 7,282.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Arusha
[/TD]
[TD]
6,033.4
[/TD]
[TD]
5,208.5
[/TD]
[TD]
7,045.7
[/TD]
[TD]
18,287.6 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Coast[/TD]
[TD] 95.2[/TD]
[TD] 230.2[/TD]
[TD] 209.9[/TD]
[TD] 535.2[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Dodoma[/TD]
[TD] 199.7[/TD]
[TD] 558.3[/TD]
[TD] 352.3[/TD]
[TD] 1,110.2[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Iringa[/TD]
[TD] 415.5[/TD]
[TD] 766.6[/TD]
[TD] 506.0[/TD]
[TD] 1,688.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kagera[/TD]
[TD] 473.1[/TD]
[TD] 602.5[/TD]
[TD] 520.7[/TD]
[TD] 1,596.3[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kigoma[/TD]
[TD] 157.5[/TD]
[TD] 195.4[/TD]
[TD] 188.1[/TD]
[TD] 541.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Kilimanjaro
[/TD]
[TD]
1,060.9
[/TD]
[TD]
1,192.9
[/TD]
[TD]
1,298.7
[/TD]
[TD]
3,552.5 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Lindi[/TD]
[TD] 25.0[/TD]
[TD] 64.6[/TD]
[TD] 187.1[/TD]
[TD] 276.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mara[/TD]
[TD] 388.4[/TD]
[TD] 447.3[/TD]
[TD] 324.0[/TD]
[TD] 1,159.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mbeya[/TD]
[TD] 739.1[/TD]
[TD] 930.4[/TD]
[TD] 870.1[/TD]
[TD] 2,539.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Morogoro[/TD]
[TD] 720.8[/TD]
[TD] 767.0[/TD]
[TD] 847.0[/TD]
[TD] 2,334.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mtwara[/TD]
[TD] 53.8[/TD]
[TD] 1,535.7[/TD]
[TD] 271.8[/TD]
[TD] 1,861.3[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Mwanza
[/TD]
[TD]
1,231.5
[/TD]
[TD]
1,542.3
[/TD]
[TD]
1,831.3
[/TD]
[TD]
4,605.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Ruvuma[/TD]
[TD] 165.3[/TD]
[TD] 212.8[/TD]
[TD] 210.9[/TD]
[TD] 588.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Shinyanga
[/TD]
[TD]
531.3
[/TD]
[TD]
374.7
[/TD]
[TD]
264.4
[/TD]
[TD]
1,170.5 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Singida[/TD]
[TD] 103.5[/TD]
[TD] 108.2[/TD]
[TD] 138.2[/TD]
[TD] 349.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tabora[/TD]
[TD] 342.4[/TD]
[TD] 377.0[/TD]
[TD] 338.3[/TD]
[TD] 1,057.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tanga[/TD]
[TD] 149.4[/TD]
[TD] 1,025.3[/TD]
[TD] 919.1[/TD]
[TD] 2,093.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Rukwa[/TD]
[TD] 93.1[/TD]
[TD] 122.4[/TD]
[TD] 122.9[/TD]
[TD] 338.4[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Manyara[/TD]
[TD] 37.7[/TD]
[TD] 259.5[/TD]
[TD] 236.8[/TD]
[TD] 534.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TOTAL (GROSS)[/TD]
[TD]
31,707.6 [/TD]
[TD]
45,024.4 [/TD]
[TD]
46,209.5 [/TD]
[TD]
122,941.5 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]----------[/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[TD][/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="colspan: 5"]
Customs and Excise (Regional wise) - Department for 2012/2013[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TAX ITEM[/TD]
[TD="colspan: 4"]
1st Quarter 2012/13 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
July [/TD]
[TD]
August [/TD]
[TD]
September [/TD]
[TD]
Total [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]D'Salaam SC[/TD]
[TD] 206,972.3[/TD]
[TD] 233,347.1[/TD]
[TD] 209,441.3[/TD]
[TD] 649,760.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]MJKNIA[/TD]
[TD] 4,439.4[/TD]
[TD] 4,951.6[/TD]
[TD] 3,842.0[/TD]
[TD] 13,233.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Arusha
[/TD]
[TD]
4,147.7
[/TD]
[TD]
3,195.3
[/TD]
[TD]
3,371.5
[/TD]
[TD]
10,714.5 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Coast[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] 69.9[/TD]
[TD] 74.1[/TD]
[TD] 144.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Dodoma[/TD]
[TD] 0.0[/TD]
[TD] 0.3[/TD]
[TD] 1.1[/TD]
[TD] 1.5[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Iringa[/TD]
[TD] 7.4[/TD]
[TD] 28.8[/TD]
[TD] 13.9[/TD]
[TD] 50.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kagera[/TD]
[TD] 885.6[/TD]
[TD] 1,143.1[/TD]
[TD] 1,343.8[/TD]
[TD] 3,372.4[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Kigoma[/TD]
[TD] 36.9[/TD]
[TD] 243.3[/TD]
[TD] 178.0[/TD]
[TD] 458.2[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Kilimanjaro
[/TD]
[TD]
3,564.7
[/TD]
[TD]
3,765.7
[/TD]
[TD]
2,666.5
[/TD]
[TD]
9,996.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Lindi[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] 2.2[/TD]
[TD] 5.7[/TD]
[TD] 7.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mara[/TD]
[TD] 4,146.7[/TD]
[TD] 4,703.0[/TD]
[TD] 4,603.2[/TD]
[TD] 13,453.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mbeya[/TD]
[TD] 1,482.4[/TD]
[TD] 1,084.4[/TD]
[TD] 1,067.1[/TD]
[TD] 3,633.9[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Morogoro[/TD]
[TD] 1.7[/TD]
[TD] 15.8[/TD]
[TD] 20.4[/TD]
[TD] 38.0[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mtwara[/TD]
[TD] 5.1[/TD]
[TD] 245.1[/TD]
[TD] 126.6[/TD]
[TD] 376.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Mwanza
[/TD]
[TD]
1,031.3
[/TD]
[TD]
910.1
[/TD]
[TD]
1,243.3
[/TD]
[TD]
3,184.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Ruvuma[/TD]
[TD] 19.4[/TD]
[TD] 34.9[/TD]
[TD] 31.4[/TD]
[TD] 85.7[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
Shinyanga
[/TD]
[TD]
4.9
[/TD]
[TD]
14.1
[/TD]
[TD]
15.8
[/TD]
[TD]
34.8 [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Singida[/TD]
[TD] 1.8[/TD]
[TD] 3.5[/TD]
[TD] 0.0[/TD]
[TD] 5.4[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tabora[/TD]
[TD] 4.4[/TD]
[TD] 2.6[/TD]
[TD] 0.1[/TD]
[TD] 7.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Tanga[/TD]
[TD] 883.5[/TD]
[TD] 3,197.6[/TD]
[TD] 4,517.9[/TD]
[TD] 8,599.1[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Rukwa[/TD]
[TD] 9.9[/TD]
[TD] 3.8[/TD]
[TD] 7.2[/TD]
[TD] 20.8[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Manyara[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[TD] -[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]
TOTAL (GROSS)[/TD]
[TD]
227,645.2 [/TD]
[TD]
256,962.4 [/TD]
[TD]
232,570.9 [/TD]
[TD]
717,178.5 [/TD]
[/TR]
[/TABLE]
Source: TRA
---------------
Mkandara,
Ukiangalia sample tu hapo utagundua haya:
1. Kanda ya Kaskazini inachangia zaidi katika direct taxes kuliko kanda ya Ziwa.
2. Kanda ya Kaskazini inachangia zaidi katika indirect taxes kuliko kanda ya ziwa.
3. Kanda ya kaskazini inachangia zaidi katika customs and excise kuliko Kanda ya Ziwa.
Kigoma ndio insignificant kabisa.
Je wewe,
Zitto na wenzenu wengine hamuoni kwamba mnapotosha ukweli wa mambo?
Je, hamuoni kwamba in actual sense, wananchi wa kaskazini ndio wananyonywa zaidi na wananchi wa victoria kwa sababu mgao ambao zitto anaujadili basically unatokana na mapato ya kodi? Au Zitto anadhania GDP ni kitu kinachokusanywa na kugawanywa kama njugu?
Zitto atadanganya wengine, na kuwaaminisha nyinyi kwa kila kitu kwa sababu tu ni Zitto kasema. Tupo wachache ambao hatudanganyiki.