Fahamu kuhusu Ugonjwa wa Moyo, chanzo, dalili na matibabu yake

[stabilityman]

Ugonjwa wa Moyo (Magonjwa ya Moyo)

Magonjwa ya moyo ni kundi la matatizo yanayoathiri moyo na mishipa ya damu, ikiwemo mshtuko wa moyo, kuziba kwa mishipa, kushindwa kufanya kazi vizuri kwa moyo, na matatizo ya mapigo ya moyo.

Chanzo cha Ugonjwa wa Moyo

Shinikizo la damu (high blood pressure) – huzidisha mzigo wa kazi ya moyo
Kisukari (diabetes) – huharibu mishipa ya damu kwa muda
Lehemu nyingi mwilini (high cholesterol) – husababisha kuziba kwa mishipa ya damu (atherosclerosis)
Uvutaji sigara na tumbaku
Unene uliopitiliza (obesity)
Ulaji mbaya – vyakula vyenye mafuta mengi, chumvi nyingi, sukari nyingi
Uzembe wa mazoezi ya mwili
Unywaji wa pombe kupita kiasi
Msongo wa mawazo (stress) wa muda mrefu
Vinasaba/urithi – historia ya magonjwa ya moyo katika familia
Uzee – hatari huongezeka kadiri miaka inavyoongezeka
Matatizo ya moyo tangu kuzaliwa (congenital heart defects)

Dalili za Ugonjwa wa Moyo

Maumivu au mkazo kifuani (chest pain/angina), hasa wakati wa jitihada
Kupumua kwa shida (shortness of breath)
Uchovu wa haraka bila sababu ya wazi
Mapigo ya moyo yasiyo ya kawaida (kwenda haraka, taratibu, au yasiyo na mpangilio)
Uvimbe wa miguu, vifundo vya miguu, au tumbo
Kizunguzungu au kuzimia
Jasho baridi la ghafla
Maumivu yanayosambaa mkono wa kushoto, taya, au mgongoni (dalili ya mshtuko wa moyo)
Kikohozi cha muda mrefu chenye makohozi ya povu

Matibabu

Dawa – za kupunguza shinikizo la damu, lehemu (statins), kuzuia damu kuganda (aspirin, clopidogrel), na kudhibiti mapigo ya moyo
Mabadiliko ya mtindo wa maisha – kuacha sigara, kupunguza chumvi na mafuta, mazoezi ya mara kwa mara, kupunguza uzito
Angioplasty na stenting – kufungua mishipa ya damu iliyoziba
Upasuaji wa moyo (bypass surgery) – kwa mishipa iliyoziba sana
Pacemaker – kifaa cha kudhibiti mapigo ya moyo yasiyo ya kawaida
Upandikizaji wa moyo (heart transplant) – kwa hali mbaya sana za kushindwa kufanya kazi kwa moyo
Ufuatiliaji wa mara kwa mara wa shinikizo la damu, sukari, na lehemu

Kinga bora ni kudhibiti hatari zinazoweza kudhibitiwa: lishe bora, mazoezi, kuepuka sigara na pombe, na kupima afya mara kwa mara.