milele amina
JF-Expert Member
- Aug 16, 2024
- 6,045
- 8,080
JPM kwenye Utawala na Demokrasia
Julius Kambarage Nyerere, baba wa taifa la Tanzania, alijenga msingi wa utawala wa kidemokrasia nchini. Hata hivyo, utawala wa John Pombe Magufuli (JPM) ulionyesha mabadiliko makubwa katika mtindo wa uongozi na namna ambavyo demokrasia ilitekelezwa. Wakati JPM alipokalia kiti cha urais mwaka 2015, wengi walitarajia kuendeleza juhudi za Nyerere katika kujenga taifa lenye demokrasia thabiti. Lakini, kwa bahati mbaya, hali ilikuwa tofauti.
Mabadiliko ya Utawala
JPM alijulikana kwa mtindo wake wa utawala wa kimabavu, akilenga kuboresha ufanisi katika serikali. Alipiga marufuku baadhi ya shughuli za kisiasa na kuhamasisha nidhamu katika utumishi wa umma. Hata hivyo, hatua hizi ziliashiria mwanzo wa kukandamizwa kwa demokrasia nchini. Serikali ilitumia nguvu kubwa kuzuia upinzani na vyombo vya habari, na wengi waliona hii kama mbinu za kutawala kwa hofu.
Mbali na hilo, JPM alichukua hatua za kupunguza matumizi ya fedha ya umma katika miradi isiyo ya lazima, jambo lililoonekana kuwa la manufaa. Hata hivyo, mwelekeo huu ulizua maswali kuhusu uwazi na uwajibikaji. Kukosekana kwa majadiliano ya wazi na umma kulifanya watu wengi kuhisi kana kwamba sauti zao hazikusikilizwa.
Kukandamizwa kwa Uhuru wa Vyombo vya Habari
Katika utawala wa JPM, uhuru wa vyombo vya habari ulipata pigo kubwa. Serikali ilitunga sheria kali zilizoweka vikwazo kwa waandishi wa habari. Hii ilifanya vyombo vya habari vingi kuogopa kutoa habari zinazoikosoa serikali. Matokeo yake, habari za ukweli ziliweza kupotoshwa, na wananchi walikosa taarifa sahihi kuhusu mambo muhimu yanayoathiri maisha yao.
JPM alijaribu kuonyesha kwamba alikuwa anafanya kazi kwa ajili ya maendeleo ya nchi, lakini wengi waliona ni kinyume na kanuni za demokrasia. Hakukuwa na nafasi ya kutosha kwa maoni tofauti, na upinzani ulitengwa katika mazingira magumu. Hali hii ilizidisha mgawanyiko wa kisiasa na kuleta mtafaruku katika jamii.
* Mchakato wa Uchaguzi*
Mchakato wa uchaguzi wa mwaka 2020 ulionyesha wazi jinsi utawala wa JPM ulivyokuwa na mtazamo wa kidikteta. Uchaguzi huo ulijaa tuhuma za udanganyifu na ukandamizaji wa wapinzani. Vyama vya upinzani vilikabiliwa na vizuizi vingi, na viongozi wao walikamatwa au kutishwa. Hali hii ilichangia kukandamizwa kwa demokrasia, na watu wengi walijikuta wakikosa imani na mchakato huo.
Pamoja na shinikizo la kimataifa, JPM alionekana kutotilia maanani wito wa kuboresha utawala wa kidemokrasia. Aliendelea na mkakati wake wa kuimarisha nguvu za serikali, akionyesha wazi kwamba alitaka kudhibiti siasa za nchi kwa njia yoyote ile. Hali hii ilitafsiriwa kama kutojali matakwa ya wananchi na kuendeleza mtindo wa utawala wa kifalme.
Urithi wa JPM
Baada ya kifo cha JPM mwaka 2021, urithi wake umebaki kuwa na maswali mengi. Wanafunzi wa siasa na wanaharakati wa demokrasia wanajifunza kutokana na makosa ya utawala wake. Ingawa alifanya juhudi za kuleta maendeleo ya kiuchumi, njia aliyochukua ilizua hofu na wasiwasi miongoni mwa wananchi.
Watu wengi wanakumbuka utawala wake kama kipindi cha ghasia na ukandamizaji wa demokrasia. Hali hii inatia wasi wasi kuhusu mustakabali wa demokrasia nchini Tanzania. Licha ya kwamba JPM alikua na malengo mazuri, mbinu aliyotumia ilionyesha mwisho wa uhuru wa kisiasa na heshima kwa haki za binadamu.
Hitimisho
Kwa ujumla, utawala wa JPM unapaswa kuwa funzo kwa viongozi wa sasa na wajao. Ni muhimu kuelewa kwamba demokrasia si tu kuhusu uchaguzi, bali pia inahusisha kuheshimu haki za binadamu, uhuru wa vyombo vya habari, na nafasi ya maoni tofauti. Kila kiongozi anapaswa kujifunza jinsi ya kuongoza kwa njia inayozingatia sauti za wananchi, badala ya kukandamiza au kuwatenga. Hivyo, urithi wa JPM unaweza kuwa mwanga katika giza, ukionyesha kwamba demokrasia ni muhimu kwa maendeleo ya kweli ya taifa.
Julius Kambarage Nyerere, baba wa taifa la Tanzania, alijenga msingi wa utawala wa kidemokrasia nchini. Hata hivyo, utawala wa John Pombe Magufuli (JPM) ulionyesha mabadiliko makubwa katika mtindo wa uongozi na namna ambavyo demokrasia ilitekelezwa. Wakati JPM alipokalia kiti cha urais mwaka 2015, wengi walitarajia kuendeleza juhudi za Nyerere katika kujenga taifa lenye demokrasia thabiti. Lakini, kwa bahati mbaya, hali ilikuwa tofauti.
Mabadiliko ya Utawala
JPM alijulikana kwa mtindo wake wa utawala wa kimabavu, akilenga kuboresha ufanisi katika serikali. Alipiga marufuku baadhi ya shughuli za kisiasa na kuhamasisha nidhamu katika utumishi wa umma. Hata hivyo, hatua hizi ziliashiria mwanzo wa kukandamizwa kwa demokrasia nchini. Serikali ilitumia nguvu kubwa kuzuia upinzani na vyombo vya habari, na wengi waliona hii kama mbinu za kutawala kwa hofu.
Mbali na hilo, JPM alichukua hatua za kupunguza matumizi ya fedha ya umma katika miradi isiyo ya lazima, jambo lililoonekana kuwa la manufaa. Hata hivyo, mwelekeo huu ulizua maswali kuhusu uwazi na uwajibikaji. Kukosekana kwa majadiliano ya wazi na umma kulifanya watu wengi kuhisi kana kwamba sauti zao hazikusikilizwa.
Kukandamizwa kwa Uhuru wa Vyombo vya Habari
Katika utawala wa JPM, uhuru wa vyombo vya habari ulipata pigo kubwa. Serikali ilitunga sheria kali zilizoweka vikwazo kwa waandishi wa habari. Hii ilifanya vyombo vya habari vingi kuogopa kutoa habari zinazoikosoa serikali. Matokeo yake, habari za ukweli ziliweza kupotoshwa, na wananchi walikosa taarifa sahihi kuhusu mambo muhimu yanayoathiri maisha yao.
JPM alijaribu kuonyesha kwamba alikuwa anafanya kazi kwa ajili ya maendeleo ya nchi, lakini wengi waliona ni kinyume na kanuni za demokrasia. Hakukuwa na nafasi ya kutosha kwa maoni tofauti, na upinzani ulitengwa katika mazingira magumu. Hali hii ilizidisha mgawanyiko wa kisiasa na kuleta mtafaruku katika jamii.
* Mchakato wa Uchaguzi*
Mchakato wa uchaguzi wa mwaka 2020 ulionyesha wazi jinsi utawala wa JPM ulivyokuwa na mtazamo wa kidikteta. Uchaguzi huo ulijaa tuhuma za udanganyifu na ukandamizaji wa wapinzani. Vyama vya upinzani vilikabiliwa na vizuizi vingi, na viongozi wao walikamatwa au kutishwa. Hali hii ilichangia kukandamizwa kwa demokrasia, na watu wengi walijikuta wakikosa imani na mchakato huo.
Pamoja na shinikizo la kimataifa, JPM alionekana kutotilia maanani wito wa kuboresha utawala wa kidemokrasia. Aliendelea na mkakati wake wa kuimarisha nguvu za serikali, akionyesha wazi kwamba alitaka kudhibiti siasa za nchi kwa njia yoyote ile. Hali hii ilitafsiriwa kama kutojali matakwa ya wananchi na kuendeleza mtindo wa utawala wa kifalme.
Urithi wa JPM
Baada ya kifo cha JPM mwaka 2021, urithi wake umebaki kuwa na maswali mengi. Wanafunzi wa siasa na wanaharakati wa demokrasia wanajifunza kutokana na makosa ya utawala wake. Ingawa alifanya juhudi za kuleta maendeleo ya kiuchumi, njia aliyochukua ilizua hofu na wasiwasi miongoni mwa wananchi.
Watu wengi wanakumbuka utawala wake kama kipindi cha ghasia na ukandamizaji wa demokrasia. Hali hii inatia wasi wasi kuhusu mustakabali wa demokrasia nchini Tanzania. Licha ya kwamba JPM alikua na malengo mazuri, mbinu aliyotumia ilionyesha mwisho wa uhuru wa kisiasa na heshima kwa haki za binadamu.
Hitimisho
Kwa ujumla, utawala wa JPM unapaswa kuwa funzo kwa viongozi wa sasa na wajao. Ni muhimu kuelewa kwamba demokrasia si tu kuhusu uchaguzi, bali pia inahusisha kuheshimu haki za binadamu, uhuru wa vyombo vya habari, na nafasi ya maoni tofauti. Kila kiongozi anapaswa kujifunza jinsi ya kuongoza kwa njia inayozingatia sauti za wananchi, badala ya kukandamiza au kuwatenga. Hivyo, urithi wa JPM unaweza kuwa mwanga katika giza, ukionyesha kwamba demokrasia ni muhimu kwa maendeleo ya kweli ya taifa.
