Jawabu kwa Lord Denning: Mikataba mithili ya IGA inayotaja gharama halisi za miradi ipo hapa Tanzania

[Determinantor]

We

Kwakuwa jambo lilipendekezwa na kukubaliwa na Baraza la mawaziri, likalitishwa na ofisi ya mwansheria mkuu wa serkali ,likapitishwa na Bunge Kisha CCM wakalipitisha pia Kama chama Basi kinachoendelea ni kelele tu.

USSR

Weeeeeee SEMA kweli

 

[Lord denning]

Lakini mkuu wote mnazunguka zunguka tu ila kimsingi ile document ina utata mkubwa.

Kama kilichoingiwa ni IGA kwanini isiwe kati ya United Arab Emirates na United Republic of Tanzania. Ni kwanini iwe kati ya Dubai ports ambayo ni taasisi tu dhidi ya United Republic of Tanzania? Na kwanini Bandari za Zanzibar ziwekewe kinga kwenye hiyo document? Je Zanzibar kwa sasa siyo sehemu ya United Republic of Tanzania ambayo ndiyo inatambulika kama nchi?

Na kama ni kati ya Dubai Ports na United Republic of Tanzania kwanini isiwe HGA?

Mbaya zaidi, kama ni IGA inayoruhusu kuwepo kwa HGA kwanini mpaka sheria zetu zilibadilishwa ili kulinda huu uwekezaji? Kuna nini mpaka sheria zibadilishwe wakati kutakuwa na HGA (Kwa mujibu wa madalali?)

Sasa twende kwenye hoja yako sijawahi kuona mkataba wowote ule kati ya nchi na nchi ambao haujaainisha kila kitu kinachohusu rasilimali! Sijawahi kuuona. Hata Jiwe aliingia mkataba na Uganda wa bomba la mafuta na umeainisha kila kitu. Mkataba wa kwanza kati ya unaodaiwa nchi na nchi huu wa Samia umekaa kihuni mno. Huwezi kuutetea mahali popote pale.

Na popote pale duniani mikataba ya IGA inahitaji umakini mkubwa sana siyo wa kuchora chora kama huu wa Samia maana inaweza kusababisha mgogoro mkubwa.

Mimi sizunguki! Mleta mada ndo aliyepuyanga

Hivi zile falme zote ya UAE zisilalamike Dubai kuingia mkataba na Tanzania nyie wamatombo ndo mlalamike muwe na hoja?

Sicilia nikwambie kwa Mujibu wa Katiba ya UAE, Falme saba zinazounda UAE zinaweza kuingia makubaliano na nchi nyingine.

Ndo mana hizo kelele za Dubai kuingia makubaliano na Tanzania huzisikii UAE unazisikia kwa wajinga wapotoshaji waliopo hapa Tanzania

 

[denooJ]

Nimefanya utafiti wangu ndo mana nikaja na ilo swali.

Fanya utafiti wako then Jibu swali langu kama lilivyoulizwa!

Huo utafiti wako umeufanyia wapi nasi tukapaone huko ulipofanyia? Siku zote maeneo ya utafiti sio siri, pataje.

 

[Lord denning]

Huo utafiti wako umeufanyia wapi nasi tukapaone huko ulipofanyia? Siku zote maeneo ya utafiti sio siri.

Karibu library kwangu. Nitakupa nondo

 

[denooJ]

Bandari kavu sio aina ya special economic zone?
JF kuna wasomi wazuri kuliko mimi nawe.
Nawaachia hukumu juu yako.

Lord denning hii kesi ilishamalizwa hapa.

 

[denooJ]

Karibu library kwangu. Nitakupa nondo

Lete hizo nondo zako kwa mtandao, usikimbie.

 

[Lord denning]

Lete hizo nondo zako kwa mtandao, usikimbie.

Moja wapo ndo iliyosababisha uzi wangu kutopata jibu hadi muda huu tangu jana

 

[G Sam]

IGA ya Italia na Algeria mwaka 2022 kwenye masuala ya nishati iliwekwa wazi kwamba Italia wangwekeza $4billions kwenye mashirikiano hayo.

Unauliza swali la kitoto sana, hata watu kukujibu wanaona uvivu. Kuna malaki ya IGA dunia na wewe sio ajabu hujawahi kuona hata zaidi ya tatu, halafu IGA za uwekezaji haziwezi kuwa sawa na za utamaduni, sheria, mazingira n.k

Lord anazingua. Yani mikataba ya uwekezaji wa rasilimali anachukulia poa wenzetu kwenye IGA wanakuwa makini kweli kweli. Yani Marekani aingie mkataba wa kuchimba mafuta na Kuwait halafu lije li document la IGA halijaainisha mgawanyo wa mapato eti litategemea HGAs? Sisi watanzania ni wajinga sana.

 

[MALCOM LUMUMBA]

Jana usiku nilikuwa wa kwanza kuona uzi, nikaandika nikafuta, nikaandika tena nikafuta.
Wewe,Mama Amon hebu nitafute kwa haraka sana!

 

[Lord denning]

El

Lord anazingua. Yani mikataba ya uwekezaji wa rasilimali anachukulia poa wenzetu kwenye IGA wanakuwa makini kweli kweli. Yani Marekani aingie mkataba wa kuchimba mafuta na Kuwait halafu lije li document la IGA halijaainisha mgawanyo wa mapato eti litategemea HGAs? Sisi watanzania ni wajinga sana.

Elewa swali ndo ulijibu sio kupuyanga kama mleta mada ambaye amepuyanga ila mwisho kajisahau kasema ukweli kuwa shida kwake ni Waarabu tu

 

[citizensindevelopment18]

Ubarikiwe🙏🙏

Ada ya wazazi waliokusomesha haikupotea kama ada ya wazazi wa Denim na Bi Fox!!!

Hongera

 

[G Sam]

Mimi sizunguki! Mleta mada ndo aliyepuyanga

Hivi zile falme zote ya UAE zisilalamike Dubai kuingia mkataba na Tanzania nyie wamatombo ndo mlalamike muwe na hoja?

Sicilia nikwambie kwa Mujibu wa Katiba ya UAE, Falme saba zinazounda UAE zinaweza kuingia makubaliano na nchi nyingine.

Ndo mana hizo kelele za Dubai kuingia makubaliano na Tanzania huzisikii UAE unazisikia kwa wajinga wapotoshaji waliopo hapa Tanzania

Hawawezi kupiga kelele maana kwenye mkataba wametutafuna mpaka mifupa. Yani mtu mpaka umebadili sheria zako ili kumlinda aanze kulalamika? Kwenye mkataba kuna sehemu wameandika kuwa Tanzania italazimika kulinda haki zote za maslahi ya Dubai Ports ama kampuni nyingine itakayopendekezwa na Dibai ports! Halafu unataka walalamike? Yani wana uwezo wa kuamua Kariakoo iwe maegesho yao (Kwa mujibu wa mkataba) na serikali ya Tanzania (Sijui ni serikali ipi?) Inatakiwa kuhakikisha hilo linafanyika. Bado kwa haya unataka walalamike?

Hivi unajua kuwa kwa mujibu wa IGA Dubai Ports amepewa mamlaka kisheria kuingiza chochote nchini ili mradi kitwe relevant company na kifanye kazi popote pale? Unaona hilo ni sawa? Aisee Samia kazingua! Kaiuza Tanganyika na mbaya zaidi matamshi yaliyotamkwa kwenye mkataba kiujanja ujanja yanaiondoa Zanzibar

 

[Lord denning]

Hawawezi kupiga kelele maana kwenye mkataba wametutafuna mpaka mifupa. Yani mtu mpaka umebadili sheria zako ili kumlinda aanze kulalamika? Kwenye mkataba kuna sehemu wameandika kuwa Tanzania italazimika kulinda haki zote za maslahi ya Dubai Ports ama kampuni nyingine itakayopendekezwa na Dibai ports! Halafu unataka walalamike? Yani wana uwezo wa kuanua Kariakoo iwe maegesho yao (Kwa mujibu wa mkataba) na serikali ya Tanzania (Sijui ni serikali ipi?) Inatakiwa kuhakikisha hilo linafanyika. Bado kwa haya unataka walalamike?

Wametutafunaje? Sheria gani iliyobadilishwa as we speak now?

 

[G Sam]

Wametutafunaje? Sheria gani iliyobadilishwa as we speak now?

Mwaka 2019 tulibadili sheria kuzuia mikataba yetu tunayoingia na foreigners kutumia sheria za nchi nyingine. Leo tunaingia mkataba na DP World halafu tunaambiwa utaongozwa na sheria za Uingereza! Hapo kimsingi tumefanya nini?

Kuhusu kututafuna nimekwambia kwenye vipengele vyote vya mkataba kuna mautata makubwa sana. Nimekupa tu mfano mmoja kwamba Dubai Ports amepewa mamlaka ya kufanya kazi na kampuni yoyote aliyopendekeza yeye ifanye kazi yoyote ndani ya eneo lolote la Tanzania na serikali inayoitwa ya Tanzania imepewa ulazima wa kuhakikisha maslahi ya Dp world na hiyo kampuni aliyopendekeza yanalindwa. Umewahi kuona wapi nchi nyingine duniani inakuwa na mkataba wa kijinga hivyo? Yani hata Somalia haiwezi kufanya ujinga wa aina hiyo! Je hapo hawajatutafuna mpaka mifupa?

Kwanza nikuulize. Ule mkataba umeusoma? Tusije kuwa tunabishania kitu na hukijui

 

[exaud morrey]

Narudia tena. Soma swali vizuri!

Kuna IGA au BIT gani iliyowahi kuingiwa Duniani (POPOTE PALE) ambayo imetoa nafasi ya kuingiwa kwa HGA ( Mkataba mahsusi wa uwekezaji) alafu still ikaonyesha kiwango cha uwekezaji, aina ya uwekezaji na mgawanyo wa mapato?

Mmm wauza nchi mmekaza Fuvu

 

[denooJ]

Moja wapo ndo iliyosababisha uzi wangu kutopata jibu hadi muda huu tangu jana

Nondo za kutunga hizi ndio unasema hazijapata majibu, nondo zisizo na authority wala mifano yoyote toka kwako unayejiita mwanasheria!.

Kama ungekuwa na nondo kweli, ungeweza kujibu kila swali uliloulizwa hapa, badala yake unakimbia tu..

Bado utuambie, ni sheria/taratibu ipi duniani inayotaka IGA zote zinazoingiwa zisiwe na vipengele vya mgawanyo wa mapato, na kiasi cha uwekezaji, kisa mbele ya safari kuna HGA?

 

[Logikos]

Hata kama mimi sio Mwanasheria; Lakini kama makubaliano yanatakiwa kuwa hivi..., Na ni haya haya Makubaliano ya Hivi ambayo yamelifikisha Taifa hapa na ndio yaliyotumika developed countries kuwa superior na underdeveloped inferior...

Sihitaji kuwa Rocket Scientist kusema makubaliano ya hivyo hata kama ndio utaratibu hayafai....

Na ninaendelea na RAI yangu Mikataba hii mikubwa inayohusu maslahi ya nchi iwe wazi na kwa kuanzia ile yote iliyofanywa na Samia kuanzi USA mpaka Europe iletwe ili sisi wadau tuione - Tena itafsiriwe kwa kiswahili kila mwenye macho aone kama vile Katiba ilivyo wazi

 

[Rabbon]

You have provided an elaborate explanation about IGA and HGA.

Pro-IGA want the Tanzanians to believe that HGAs will have clauses that protect the sovereignty of Tanzania. However, a host government agreement (HGA) is a legal document or contract between a foreign government and a foreign investor or company, outlining the terms and conditions for the investor's operations within the host country. The HGAs, with respect to the contested IGA, will have similar nasty clauses.

HGAs are typically used to address issues related to foreign direct investment (FDI) and establish a framework for collaboration between the host government and the investor. Some key elements typically covered in a host government agreement may include:

1. Legal Framework: The agreement establishes the legal basis for the investor's presence and operations in the host country, often by referencing existing laws and regulations. In our case, the legal basis is the signed controversial IGA.

2. Investment Protection: It outlines the specific protections and guarantees that the host government provides to the investor, such as property rights, repatriation of profits, fair treatment, and dispute resolution mechanisms. The contested IGA has clauses that are fundamentally contrary to our Katiba and other laws e.g. THE NATURAL WEALTH AND RESOURCES (PERMANENT SOVEREIGNTY) ACT, 2017


3. Dispute Resolution: HGAs typically include mechanisms for settling disputes between the investor and the host government, commonly through arbitration or by referencing international investment treaties. The IGA has contested "dispute resolution" clauses.

Tumieni lugha ya kiswahili, binafsi naelewa, bt jitahidi kutafsiri Ili Elimu iwafikie Watanzania wote.

Prof A. K. A Mama Amon mwenye Uzi wake, ruksa kutumia lugha zote, tutatafsiri🙏🙏🙏

 

[MALCOM LUMUMBA]

Narudia tena. Soma swali vizuri!

Kuna IGA au BIT gani iliyowahi kuingiwa Duniani (POPOTE PALE) ambayo imetoa nafasi ya kuingiwa kwa HGA ( Mkataba mahsusi wa uwekezaji) alafu still ikaonyesha kiwango cha uwekezaji, aina ya uwekezaji na mgawanyo wa mapato

Umeuliza swali sahihi, ila nadhani wengi hawajakuelewa. Wanafanya kama ambavyo wewe ulikuwa unafahanya mwanzoni kabisa nilipokuwa najaribu kuwaeleza wewe wenzako kwamba hii IGA ni sawa na BIT. Nafurahi sana kwamba umetambua huu ukweli.

Sasa nirudi kwenye swali lako. Duniani kuna mikataba mingi sana ya kimataifa ya uwekezaji ambayo inazungumzia kiwango cha uwekezaji na kutoa muda wa uwekezaji. Mingi huwa ni ile ya kisekta (Sectoral Treaties) ambayo huwa inazungumzi uwekezaji kwenye sekta moja tu, kama bandari au reli, na inakuwa imeshawataja kabisa wawekezaji watakuwa ni kina nani.

Ila kubwa ambalo unatakiwa kufahamu ni kwamba, BITs na IGAs zimekuja miaka ya kuanzia 1950's hadi kufika leo. Kabla ya hapo kulikuwa na mikataba iitwayo FCN (Friendship, Commerce and Navigation Treaties) ambayo mataifa kama Marekani yalisaini sana kabla ya kuanza kutumia BITs na IGAs. Mikataba hii huweza kuwa na vipengele ambavyo vinazungumzia kiwango cha uwekezaji, japo siyo lazima iwe hivyo.

Sasa nirudi kwenye swali lako ndugu msomi. Ndiyo duniani leo kuna IGAs/BITs/MITs ambazo zinaweka vipengele vya kiasi vya uwekezaji na hata muda. Mfano mzuri ni IGA baina ya Ufaransa na Uingereza kutengeneza The Channel Tunnel Railway. Mfano mwingine ni mkataba wa uwekezaji wa nchi za Ulaya uitwao, The Energy Charter Treaty ambao unaruhusu kufanyiwa marekisho na kuhuishwa kupitia mkataba mdogo (It's a Protocol Ridden Treaty). Mfano wa mwisho kabisa ni mkataba wa uwekezaji na biashara baina ya Marekani, Canada na Mexico almaarufu kama NAFTA, ambao una Ibara zaidi ya 1000 ambazo zimasema mambo mengi sana vikiwemo viwango.

Jambo la muhimu kukumbuka ni kwamba siku hizi mataifa mengi yanaacha kutumia BITs na IGAs kwasababu, mikataba mingi ya uwekezaji inaanza kutekelezwa katika ngazi za kikanda, chini ya jumuiya za kiuchumi (Regional Intergrations) kama EU au EAC. Hivyo, mikataba inakuwa inazungumzia biashara ya kimataifa (International Trade), uwekezaji (Investment) na hata biashara nyingine (Commerce). Ndani yake utakuja kabisa wameamua kuweka vipengele vya mchanganua, na vikokotoo vyake kwa wanachama wote. It's a drafting style that makes a difference.

Msomi, watanzania wenzetu wakiwa wanauliza maswali kama haya ambayo yanahitaji utaalamu hatutakiwi kuwashambulia wala kuwabagaza, bali kuwaelekeza. Nchi hii ni yetu sote, na ni wajibu wa kila mtanzania kusema anapoona jambo limejaa ukakasi.​

 

[exaud morrey]

Hakuna jibu hapo

Hili ndo swali;
Kuna IGA au BIT gani iliyowahi kuingiwa Duniani (POPOTE PALE) ambayo imetoa nafasi ya kuingiwa kwa HGA ( Mkataba mahsusi wa uwekezaji) alafu still ikaonyesha kiwango cha uwekezaji, aina ya uwekezaji na mgawanyo wa mapato?


Alafu soma jibu lake hapo ndo uone alichofanya ni kupuyanga tu, hajatoa jibu lolote

Kaka unatatizo sasa kisa mwenzio kala nya basi nawe uletu! kama uwekezaji hauoneshi kiwango unawekeza nini sasa ?