Abdul Said Naumanga
JF-Expert Member
- Jan 28, 2024
- 673
- 1,318
Mfuko wa Taifa wa Hifadhi ya Jamii (NSSF) umeweka utaratibu wa kutoa "Death Grant" kwa warithi wa wastaafu waliofariki. Kulingana na sheria iliyopo, malipo haya yanatolewa kwa mke/mume wa marehemu pamoja na watoto walio chini ya umri wa miaka 18 au wale walio chini ya miaka 21 wakiwa kwenye elimu ya kudumu. Hata hivyo, utaratibu huu umeibua malalamiko mengi kutoka kwa wanachama na wanajamii kutokana na mapungufu yake makubwa.
Swali la Msingi ni: Je, ni sahihi kwa NSSF kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum tu (chini ya miaka 18 au 21 wakiwa shule), na kwanini wasitoe kwa watoto wote bila kujali umri wao?
Swali la Msingi ni: Je, ni sahihi kwa NSSF kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum tu (chini ya miaka 18 au 21 wakiwa shule), na kwanini wasitoe kwa watoto wote bila kujali umri wao?
Hapa nitafafanua kila kipengele cha nyaraka ya hapo juu👆 kwa faida ya wengi.
4.11.10.1: “Ikiwa mstaafu alikufa wakati anapokea pensheni ya kila mwezi, warithi wake wanaostahili wanaweza kudai faida ya Death Grant. Kiasi cha Death Grant kitakuwa sawa na pensheni ya kila mwezi ya mstaafu aliyekufa, ikizidishwa na thelathini na sita (36). Hii itawahusu wastaafu waliokufa kuanzia tarehe 1 Agosti 2018 na kuendelea.”
4.11.10.1: “Ikiwa mstaafu alikufa wakati anapokea pensheni ya kila mwezi, warithi wake wanaostahili wanaweza kudai faida ya Death Grant. Kiasi cha Death Grant kitakuwa sawa na pensheni ya kila mwezi ya mstaafu aliyekufa, ikizidishwa na thelathini na sita (36). Hii itawahusu wastaafu waliokufa kuanzia tarehe 1 Agosti 2018 na kuendelea.”
Ufafanuzi:
• Warithi wa mstaafu aliyekufa wanastahili kupokea kiasi cha Death Grant sawa na pensheni ya mwezi ya mstaafu aliyekufa, kilichozidishwa na 36.
• Hii inatumika kwa wastaafu waliokufa baada ya 1 Agosti 2018.
4.11.10.2: “Ikiwa mstaafu atakufa na warithi wanaostahili kwa sababu yoyote waendelee kupokea pensheni za kila mwezi; Death Grant itakuwa sawa na pensheni ya kila mwezi ya mstaafu aliyekufa ikizidishwa na miezi iliyobaki.”
• Hii inatumika kwa wastaafu waliokufa baada ya 1 Agosti 2018.
4.11.10.2: “Ikiwa mstaafu atakufa na warithi wanaostahili kwa sababu yoyote waendelee kupokea pensheni za kila mwezi; Death Grant itakuwa sawa na pensheni ya kila mwezi ya mstaafu aliyekufa ikizidishwa na miezi iliyobaki.”
Ufafanuzi:
•Ikiwa warithi wanaendelea kupokea pensheni baada ya kifo cha mstaafu, basi Death Grant itakuwa sawa na pensheni ya mwezi ya mstaafu aliyekufa, iliyozidishwa na idadi ya miezi iliyobaki.
4.11.10.3: “Death Grant italipwa kwa warithi wanaostahili kulingana na kifungu cha 33(2) cha Sheria ya NSSF; inajumuisha mke/mume, mtoto aliye chini ya miaka ishirini na moja (21) anayepata elimu ya kudumu au mtoto aliye chini ya miaka kumi na nane (18).”
4.11.10.3: “Death Grant italipwa kwa warithi wanaostahili kulingana na kifungu cha 33(2) cha Sheria ya NSSF; inajumuisha mke/mume, mtoto aliye chini ya miaka ishirini na moja (21) anayepata elimu ya kudumu au mtoto aliye chini ya miaka kumi na nane (18).”
Ufafanuzi:
• Warithi wanaostahili ni kama inavyotajwa kwenye kifungu cha 33(2) cha Sheria ya NSSF, ambayo inajumuisha:
- Mke au mume
- Mtoto aliye chini ya miaka 21 anayepata elimu ya kudumu
- Mtoto aliye chini ya miaka 18
4.11.10.4: “Death Grant HAILIPWI kama hakuna warithi wanaostahili kama ilivyoelezwa kwenye kipengele 4.11.10.3”
Ufafanuzi:
• Ikiwa hakuna warithi wanaostahili kama ilivyoelezwa kwenye kifungu 4.11.10.3, basi Death Grant haitalipwa.
Kwa ufupi, nyaraka hii inaeleza kuhusu malipo ya Death Grant kwa warithi wa mstaafu aliyekufa, ikiwa ni pamoja na jinsi ya kuhesabu kiasi cha malipo, na nani anayestahili kupata malipo hayo kulingana na sheria za NSSF.
Utaratibu huu wa sasa unalenga watoto wenye umri maalum pekee, na hivyo kuwaacha watoto wakubwa ambao bado wanategemea wazazi wao kifedha (tuseme wenye miaka 22 - 28). Hii ina maana kuwa familia nyingi zinaweza kuachwa katika hali ngumu kifedha baada ya kifo cha mstaafu.
Lakini hata hivyo kuna suala bado najiuliza, itakuaje pale ambapo mtu hajaoa / kuolewa na hana mtoto kabisa?🤔 inamaana hakuna haki ya hata ndugu wa karibu kama vile Baba, kaka, dada n.k kupata mgao huu?🤔
Lakini hata hivyo, Ikiwa hakuna watoto wanaostahili kulingana na vigezo vya umri na elimu, pesa hizi zinarudi serikalini. Hii ni kinyume na haki ya wastaafu ambao wamekatwa pesa hizi kutoka kwenye mishahara yao kila mwezi kwa ajili ya kuwalinda warithi wao.
Ni wazi watoto walio na umri zaidi ya miaka 21 na ambao hawako shuleni wanabaguliwa bila sababu za msingi. Hii inasababisha ukosefu wa usawa na haki kwa familia za wastaafu waliofariki. Wastaafu hukatwa pesa hizi kila mwezi kutoka kwenye mishahara yao kwa ajili ya kulinda familia zao baada ya kifo chao. Ni haki pesa hizi kutumika kuwasaidia warithi wao wote bila kujali umri au hali ya shule.
Binafsi naona NSSF inapaswa kuongeza wigo wa walengwa kwa kujumuisha watoto wote wa wastaafu waliofariki bila kujali umri au hali yao ya shule, sambamba na hilo wanapaswa kuruhusu ndugu wengine (hata kama sio mke/mme na watoto) kurithi mafao ya ndugu zao. Hii itahakikisha kuwa msaada unafikia wale wote wanaohitaji. Mfumo mpya unapaswa kuhakikisha usawa na haki kwa familia zote za wastaafu waliofariki. Hii itajenga imani na uaminifu kwa wanachama wa NSSF.
Kwa kumalizia tu, utaratibu wa sasa wa NSSF wa kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum una mapungufu makubwa yanayohitaji kurekebishwa haraka. Ili kuhakikisha haki, usawa, na ulinzi wa kijamii kwa familia zote za wastaafu waliofariki, mfumo huu unapaswa kubadilishwa kabisa. Kwa kufanya hivyo, NSSF itaweza kufikia lengo lake la kutoa ulinzi wa kijamii kwa walengwa wote kwa ufanisi zaidi.
Vipi wadau. Je, ni sahihi kwa NSSF kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum tu, au unadhani ni muhimu kupanua wigo wa walengwa ili kuwajumuisha watoto wote bila kujali umri wao?
Lakini hata hivyo kuna suala bado najiuliza, itakuaje pale ambapo mtu hajaoa / kuolewa na hana mtoto kabisa?🤔 inamaana hakuna haki ya hata ndugu wa karibu kama vile Baba, kaka, dada n.k kupata mgao huu?🤔
Lakini hata hivyo, Ikiwa hakuna watoto wanaostahili kulingana na vigezo vya umri na elimu, pesa hizi zinarudi serikalini. Hii ni kinyume na haki ya wastaafu ambao wamekatwa pesa hizi kutoka kwenye mishahara yao kila mwezi kwa ajili ya kuwalinda warithi wao.
Ni wazi watoto walio na umri zaidi ya miaka 21 na ambao hawako shuleni wanabaguliwa bila sababu za msingi. Hii inasababisha ukosefu wa usawa na haki kwa familia za wastaafu waliofariki. Wastaafu hukatwa pesa hizi kila mwezi kutoka kwenye mishahara yao kwa ajili ya kulinda familia zao baada ya kifo chao. Ni haki pesa hizi kutumika kuwasaidia warithi wao wote bila kujali umri au hali ya shule.
Binafsi naona NSSF inapaswa kuongeza wigo wa walengwa kwa kujumuisha watoto wote wa wastaafu waliofariki bila kujali umri au hali yao ya shule, sambamba na hilo wanapaswa kuruhusu ndugu wengine (hata kama sio mke/mme na watoto) kurithi mafao ya ndugu zao. Hii itahakikisha kuwa msaada unafikia wale wote wanaohitaji. Mfumo mpya unapaswa kuhakikisha usawa na haki kwa familia zote za wastaafu waliofariki. Hii itajenga imani na uaminifu kwa wanachama wa NSSF.
Kwa kumalizia tu, utaratibu wa sasa wa NSSF wa kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum una mapungufu makubwa yanayohitaji kurekebishwa haraka. Ili kuhakikisha haki, usawa, na ulinzi wa kijamii kwa familia zote za wastaafu waliofariki, mfumo huu unapaswa kubadilishwa kabisa. Kwa kufanya hivyo, NSSF itaweza kufikia lengo lake la kutoa ulinzi wa kijamii kwa walengwa wote kwa ufanisi zaidi.
Vipi wadau. Je, ni sahihi kwa NSSF kutoa Death Grant kwa watoto wenye umri maalum tu, au unadhani ni muhimu kupanua wigo wa walengwa ili kuwajumuisha watoto wote bila kujali umri wao?
