Jinsi ya Kuepuka Makosa ya Kuwekeza kwenye Hisa au Hatifungani

[TIB RASILIMALI]

Habari zenu wakuu,

Uwekezaji kwenye hisa au hatifungani (bonds) unaweza kuwa njia nzuri ya kujenga utajiri kwa muda mrefu. Lakini kama ilivyo kwenye uwekezaji mwingine, unaweza kupoteza fedha si kwa sababu uwekezaji ni mbaya, bali kwa sababu ya maamuzi mabaya ya mwekezaji mwenyewe.

Katika mada hii, tuangalie baadhi ya makosa ambayo mwekezaji anatakiwa kuyaepuka kabla na baada ya kununua hisa au hatifungani.

1. Kuwekeza bila kuelewa unachonunua​

Usinunue hisa kwa sababu tu umeambiwa na rafiki kwamba "hii kampuni inapanda."

Kabla ya kununua hisa, jiulize: Kampuni inafanya biashara gani? Inapataje mapato? Ina faida? Ina madeni kiasi gani? Ina historia nzuri ya kugawa gawio?

Kwa hatifungani, elewa nani anayekopa fedha zako, anatumia fedha hizo kwa shughuli gani, riba ni kiasi gani, inalipwa lini, bond ina muda gani hadi maturity, na kuna hatari gani ya kushindwa kulipa.

Usiwekeze kwenye kitu usichokielewa.

2. Kukimbilia faida kubwa​

Mwekezaji akiona mtu amepata faida kubwa haraka, mara nyingi anataka kuingia bila kufanya utafiti.

Hapa ndipo FOMO inapoweza kukupotezea fedha.

Kumbuka: faida kubwa mara nyingi huambatana na hatari kubwa. Usinunue asset kwa sababu tu bei yake imepanda sana au watu wengi wanazungumzia.

3. Kuweka fedha zote kwenye uwekezaji mmoja​

Usiweke mayai yote kwenye kikapu kimoja.

Kuwekeza kwenye kampuni moja tu kunaweza kuwa hatari. Kampuni ikipata matatizo, portfolio yako yote inaweza kuathirika.

Diversification inaweza kusaidia kupunguza athari za kushuka kwa uwekezaji mmoja.

4. Kununua kwa bei bila kuangalia thamani​

Hisa nzuri si lazima iwe uwekezaji mzuri kama unanunua kwa bei iliyozidi thamani yake.

Mwekezaji anatakiwa kutofautisha kati ya:

"Kampuni nzuri" na "hisa ya kampuni hiyo inayouzwa kwa bei nzuri."

Hili ni eneo ambalo fundamental analysis inaweza kuwa muhimu.

5. Kuogopa kila soko linaposhuka​

Bei ya hisa ikishuka, baadhi ya wawekezaji huuza kwa panic bila kujiuliza kwa nini bei imeshuka.

Kushuka kwa bei si lazima kumaanishe kampuni imekuwa mbaya.

Lakini pia, si kila kushuka ni fursa ya kununua.

Mwekezaji anatakiwa kutafuta sababu ya kushuka na kuangalia kama fundamentals za kampuni zimebadilika.

6. Kuchanganya uwekezaji na kamari​

Ukinunua hisa kwa sababu tu "nadhani kesho itapanda", bila kujua unachonunua, unakuwa umeanza kugeuza uwekezaji kuwa speculation.

Speculation yenyewe si lazima iwe mbaya, lakini ni muhimu ujue tofauti kati ya kuwekeza kwa msingi wa taarifa na analysis na kubashiri bei itakwenda upande gani.

7. Kusahau liquidity​

Kabla ya kuwekeza, jiulize: Nikitaka fedha hizi kesho, ninaweza kuzipata?

Hisa na hatifungani zina viwango tofauti vya liquidity. Usifunge fedha utakazohitaji kwa matumizi ya muda mfupi kwenye uwekezaji ambao unaweza kuwa mgumu kuuza haraka.

8. Kutokuelewa muda wa uwekezaji​

Hisa na hatifungani hazipaswi kuangaliwa kwa mtazamo mmoja.

Jiulize:

• Ninawekeza kwa miaka mingapi?
• Lengo langu ni nini?
• Nahitaji income ya mara kwa mara au capital growth?
• Ninaweza kuvumilia kushuka kwa thamani kwa kiasi gani?

Muda wa uwekezaji na risk tolerance yako vinapaswa kuathiri aina ya asset unayochagua.

9. Kufanya maamuzi kwa hisia​

Greed na fear ni maadui wakubwa wa investor.

Bei ikipanda sana, greed inakushawishi kununua zaidi. Bei ikishuka, fear inakulazimisha kuuza kwa hasara.

Kuwa na investment plan kabla ya kuwekeza kunaweza kukusaidia kufanya maamuzi kwa utulivu badala ya kufuata hisia za soko.

10. Kutofanya review ya portfolio​

Kuwekeza siyo kununua tu na kusahau.

Mara kwa mara angalia kama uwekezaji wako bado unaendana na malengo yako, risk profile yako na hali ya kampuni au issuer.

Lakini pia epuka kufanya trading kila siku bila sababu.

Hitimisho​

Kosa kubwa la mwekezaji siyo lazima kuchagua hisa au bond "mbaya." Wakati mwingine tatizo ni kutokuwa na strategy, kutokuelewa risk, au kufanya maamuzi kwa hisia.

Kabla ya kuwekeza, jiulize maswali matatu:

Ninawekeza kwa lengo gani?

Ni hatari gani niko tayari kubeba?

Ninaelewa kweli ninachonunua?

Ukiweza kujibu maswali hayo kwa uaminifu, tayari umeanza kupunguza baadhi ya makosa ambayo wawekezaji wengi hufanya.

Disclaimer: Haya ni maoni ya kielimu na si ushauri binafsi wa uwekezaji. Fanya utafiti wako mwenyewe na, inapobidi, pata ushauri kutoka kwa mtaalamu mwenye leseni.