The Watchman
JF-Expert Member
- Nov 7, 2023
- 2,186
- 4,940
Mamlaka ya Mawasiliano ya Kenya (CAK) imetoa agizo kwa vituo vyote vya runinga na redio nchini kusitisha mara moja matangazo ya moja kwa moja ya maandamano yanayoendelea ya tarehe 25 Juni.
Katika waraka ulioandikwa tarehe 25 Juni 2025 uliowasilishwa kwa "Vituo vyote vya Runinga na Redio", Mamlaka hiyo ilieleza kuwa kurusha matangazo ya maandamano moja kwa moja ni kinyume na Katiba ya Kenya, hususan Kifungu cha 33(2) na 34(1), pamoja na Sehemu ya 46I ya Sheria ya Mawasiliano na Habari ya Kenya ya mwaka 1998.
“Matangazo ya moja kwa moja ya maandamano ya tarehe 25 Juni 2025 ni kinyume na Kifungu cha 33(2) na 34(1) cha Katiba ya Kenya,” ilisomeka sehemu ya agizo hilo lililosainiwa na Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka hiyo, David Mugonyi, EBS.
Notisi hiyo pia ilionya kuwa vyombo vya habari ambavyo havitatii agizo hilo vitakabiliwa na adhabu za kisheria kwa mujibu wa sheria za sasa za vyombo vya habari.
Ingawa Mamlaka haikufafanua kwa undani aina ya adhabu zitakazotolewa, ilisisitiza kuwa inatarajia utiifu kamili wa maagizo hayo.
“Hii ni kuwaelekeza vituo vyote vya runinga na redio kusitisha mara moja matangazo ya moja kwa moja ya maandamano. Kutotii agizo hili kutasababisha hatua za kinidhamu,” ilisomeka sehemu ya taarifa hiyo.
Hatua hii inakuja wakati maandamano mapya ya kitaifa yakiadhimisha kumbukumbu ya mwaka mmoja tangu maandamano ya Juni 25, 2024 ambayo yalisababisha vifo vya watu kadhaa na kulaaniwa kote duniani kutokana na madai ya ukatili wa polisi.
Mashirika ya kiraia na vuguvugu la vijana yalitangaza kuwa yangeadhimisha siku hiyo kwa mikusanyiko ya amani, dua za kumbukumbu na wito wa kutafuta haki.
Matukio ya Jumatano yalishuhudia ulinzi uliokuwa umeimarishwa na upatikanaji mdogo katika maeneo muhimu ya Nairobi.
Barabara zinazoelekea katika Eneo la Biashara la Kati (CBD) zilifungwa mapema alfajiri, huku njia kuu kama Barabara ya Jogoo zikiishia kwenye uwanja wa City Stadium, na kulazimu abiria kutembea kwa miguu kuelekea katikati ya jiji.
Ulinzi ulikuwa mkali zaidi karibu na taasisi za serikali.
Waya za miba na polisi waliokuwa na silaha nzito walifunga njia zote zinazoelekea Ikulu na Bunge, jambo lililoashiria tahadhari kubwa ya serikali kufuatia uvamizi wa mwaka jana wakati wa maandamano ya machafuko ya Juni 25.
Waziri wa Mambo ya Ndani Kipchumba Murkomen aliwasili Harambee House kabla ya mapambazuko kusimamia operesheni za usalama.
Aliandamana na maafisa waandamizi akiwemo Inspekta Jenerali wa Polisi Douglas Kanja, ambaye alikuwa ameuhutubia umma siku moja kabla.
Katika mkutano wake mfupi na wanahabari Jumanne, IG Kanja aliwaonya waandamanaji kuepuka maeneo yaliyopigwa marufuku, akisisitiza kuwa "maafisa wa polisi watachukua hatua kwa mujibu wa sheria kulinda maisha na mali."
Akiwa ameandamana na Mkurugenzi wa DCI Amin Mohamed, Kamanda wa GSU Ranson Lolmodoni, na Kamanda wa Polisi wa Nairobi George Seda, Kanja alikataa kujibu maswali kutoka kwa wanahabari.
Kanja na Seda wote walisisitiza umuhimu wa maandamano ya amani. "Tutatoa ulinzi wa kutosha kwa waandamanaji na wale wasioandamana," Seda alisema mapema wiki hiyo.
Tuhakikishe maandamano yanabaki ya amani na hayavunji haki za wengine. Ni siku ya kazi — biashara, maduka, na hoteli zitakuwa wazi.”
Mamlaka ilionya kuwa vurugu au vitendo vya uharibifu vitakabiliwa kwa hatua kali, ikisisitiza msimamo wa serikali wa kulinda utulivu wa umma.
Maandamano ya mwaka huu — yaliyopewa jina la “Siku ya Uwajibikaji kwa Vijana” na wanaharakati — yanajikita si tu katika uwajibikaji wa kifedha bali pia katika masuala ya muda mrefu kama utendaji wa polisi, mateso bila sheria, na ukosefu wa uwajibikaji wa serikali.
Constitution of Kenya Section 33 on Freedom of expression states that
(1) Every person has the right to freedom of expression, which includes-
(a) freedom to seek, receive or impart information or ideas;
(b) freedom of artistic creativity; and
(c) academic freedom and freedom of scientific research.
(2) The right to freedom of expression does not extend to-
(a) propaganda for war,
(b) incitement to violence;
(c) hate speech, or
(d) advocacy of hatred that-
(i) constitutes ethnic incitement, vilification of others or incitement to cause harm, or
(ii) is based on any ground of discrimination specified or contemplated in Article 27 (4)
Section 34. Freedom of the Media
(1) Freedom and independence of electronic, print and all other types of media is guaranteed, but does not extend to any expression specified in Article 33 (2).
(2) The State shall not-
(a) exercise control over or interfere with any person engaged in broadcasting, the production or circulation of any publication or the dissemination of information by any medium, or
(b) penalise any person for any opinion or view or the content of any broadcast, publication or dissemination.The Kenya Information and Communications (Amendment) Act, 2013, which amended the principal Act, inserted a new subsection (3) into Section 46I. This subsection states:
(3) A broadcaster licensed to distribute radio or television programme shall broadcast on radio or television such percentage of Kenyan programmes as shall be prescribed by the Authority.
Katika waraka ulioandikwa tarehe 25 Juni 2025 uliowasilishwa kwa "Vituo vyote vya Runinga na Redio", Mamlaka hiyo ilieleza kuwa kurusha matangazo ya maandamano moja kwa moja ni kinyume na Katiba ya Kenya, hususan Kifungu cha 33(2) na 34(1), pamoja na Sehemu ya 46I ya Sheria ya Mawasiliano na Habari ya Kenya ya mwaka 1998.
“Matangazo ya moja kwa moja ya maandamano ya tarehe 25 Juni 2025 ni kinyume na Kifungu cha 33(2) na 34(1) cha Katiba ya Kenya,” ilisomeka sehemu ya agizo hilo lililosainiwa na Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka hiyo, David Mugonyi, EBS.
Notisi hiyo pia ilionya kuwa vyombo vya habari ambavyo havitatii agizo hilo vitakabiliwa na adhabu za kisheria kwa mujibu wa sheria za sasa za vyombo vya habari.
Ingawa Mamlaka haikufafanua kwa undani aina ya adhabu zitakazotolewa, ilisisitiza kuwa inatarajia utiifu kamili wa maagizo hayo.
“Hii ni kuwaelekeza vituo vyote vya runinga na redio kusitisha mara moja matangazo ya moja kwa moja ya maandamano. Kutotii agizo hili kutasababisha hatua za kinidhamu,” ilisomeka sehemu ya taarifa hiyo.
Hatua hii inakuja wakati maandamano mapya ya kitaifa yakiadhimisha kumbukumbu ya mwaka mmoja tangu maandamano ya Juni 25, 2024 ambayo yalisababisha vifo vya watu kadhaa na kulaaniwa kote duniani kutokana na madai ya ukatili wa polisi.
Mashirika ya kiraia na vuguvugu la vijana yalitangaza kuwa yangeadhimisha siku hiyo kwa mikusanyiko ya amani, dua za kumbukumbu na wito wa kutafuta haki.
Matukio ya Jumatano yalishuhudia ulinzi uliokuwa umeimarishwa na upatikanaji mdogo katika maeneo muhimu ya Nairobi.
Barabara zinazoelekea katika Eneo la Biashara la Kati (CBD) zilifungwa mapema alfajiri, huku njia kuu kama Barabara ya Jogoo zikiishia kwenye uwanja wa City Stadium, na kulazimu abiria kutembea kwa miguu kuelekea katikati ya jiji.
Ulinzi ulikuwa mkali zaidi karibu na taasisi za serikali.
Waya za miba na polisi waliokuwa na silaha nzito walifunga njia zote zinazoelekea Ikulu na Bunge, jambo lililoashiria tahadhari kubwa ya serikali kufuatia uvamizi wa mwaka jana wakati wa maandamano ya machafuko ya Juni 25.
Waziri wa Mambo ya Ndani Kipchumba Murkomen aliwasili Harambee House kabla ya mapambazuko kusimamia operesheni za usalama.
Aliandamana na maafisa waandamizi akiwemo Inspekta Jenerali wa Polisi Douglas Kanja, ambaye alikuwa ameuhutubia umma siku moja kabla.
Katika mkutano wake mfupi na wanahabari Jumanne, IG Kanja aliwaonya waandamanaji kuepuka maeneo yaliyopigwa marufuku, akisisitiza kuwa "maafisa wa polisi watachukua hatua kwa mujibu wa sheria kulinda maisha na mali."
Akiwa ameandamana na Mkurugenzi wa DCI Amin Mohamed, Kamanda wa GSU Ranson Lolmodoni, na Kamanda wa Polisi wa Nairobi George Seda, Kanja alikataa kujibu maswali kutoka kwa wanahabari.
Kanja na Seda wote walisisitiza umuhimu wa maandamano ya amani. "Tutatoa ulinzi wa kutosha kwa waandamanaji na wale wasioandamana," Seda alisema mapema wiki hiyo.
Tuhakikishe maandamano yanabaki ya amani na hayavunji haki za wengine. Ni siku ya kazi — biashara, maduka, na hoteli zitakuwa wazi.”
Mamlaka ilionya kuwa vurugu au vitendo vya uharibifu vitakabiliwa kwa hatua kali, ikisisitiza msimamo wa serikali wa kulinda utulivu wa umma.
Maandamano ya mwaka huu — yaliyopewa jina la “Siku ya Uwajibikaji kwa Vijana” na wanaharakati — yanajikita si tu katika uwajibikaji wa kifedha bali pia katika masuala ya muda mrefu kama utendaji wa polisi, mateso bila sheria, na ukosefu wa uwajibikaji wa serikali.
Constitution of Kenya Section 33 on Freedom of expression states that
(1) Every person has the right to freedom of expression, which includes-
(a) freedom to seek, receive or impart information or ideas;
(b) freedom of artistic creativity; and
(c) academic freedom and freedom of scientific research.
(2) The right to freedom of expression does not extend to-
(a) propaganda for war,
(b) incitement to violence;
(c) hate speech, or
(d) advocacy of hatred that-
(i) constitutes ethnic incitement, vilification of others or incitement to cause harm, or
(ii) is based on any ground of discrimination specified or contemplated in Article 27 (4)
Section 34. Freedom of the Media
(1) Freedom and independence of electronic, print and all other types of media is guaranteed, but does not extend to any expression specified in Article 33 (2).
(2) The State shall not-
(a) exercise control over or interfere with any person engaged in broadcasting, the production or circulation of any publication or the dissemination of information by any medium, or
(b) penalise any person for any opinion or view or the content of any broadcast, publication or dissemination.
(3) A broadcaster licensed to distribute radio or television programme shall broadcast on radio or television such percentage of Kenyan programmes as shall be prescribed by the Authority.