Kodi ya Fremu alipe directly mmiliki wa Frem na sio mpangaji

[Osei Tz]

Ukifungua biashara ukienda TRA ili wakokotoe kiasi cha kodi unachopaswa kulipa lazima wakuulize umepanga frem ya bei gan, Ile thaman ya frem kwa mwaka wanakokotoa asilimia ambazo ndio kodi ambayo kimsingi ilibidi ilipwe na mmilik wa frem au Jengo.

Pointi ni kwamba wamilik wa majengo au frem hawajawah na hawana huo utamaduni wa kumrudishia mpangaji ile hela alielipa.

Na wengi wetu tunaokodi hizi frem hua tunakua hatuna idea kama mweny frem anatakiw kulipa kodi kama income tax ambayo kimsingi hua anabebeshwa mpangaji (mjasiliamali).

Matokeo yake wajasiriamali wanaanza kuichukukia TRA kwamba wanawapangia kiasi kikubwa cha kodi ambacho hakilingani na mitaji yao, kumbe kalipishwa had income tax ya baba mweny frem.

Kwa mazingira haya wamiliki wengi wa frem hawalipi kodi kabisa wakati wanapata kipato kikubwa.

Ushauri: TRA iangalie namna ambayo itaondoa hii kero kwa wapangaji wa frem, kila mtu atimize majukum yake ya kulipa kodi, na sio mtu mwingine achukue jukum la mtu mwingine la kumlipia kodi.
Yeyote anaeingiza kipato alipe kodi yeye kama yeye vinginevyo TRA watakua wanakwepa majukumu yao.

 

[Mburia]

Nadhani unazungumzia with holding tax (kodi ya zuio) ambayo ni asilimia 10 ya kodi ya pango. Uko sahihi kabisa kwamba anayetakiwa kulipa ni mwenye fremu, yaani kama umemlipa 1 million kodi basi anatakiwa apeleke tra 100,000.

 

[FRANCIS DA DON]

Ukifungua biashara ukienda TRA ili wakokotoe kiasi cha kodi unachopaswa kulipa lazima wakuulize umepanga frem ya bei gan, Ile thaman ya frem kwa mwaka wanakokotoa asilimia ambazo ndio kodi ambayo kimsingi ilibidi ilipwe na mmilik wa frem au Jengo.

Pointi ni kwamba wamilik wa majengo au frem hawajawah na hawana huo utamaduni wa kumrudishia mpangaji ile hela alielipa.

Na wengi wetu tunaokodi hizi frem hua tunakua hatuna idea kama mweny frem anatakiw kulipa kodi kama income tax ambayo kimsingi hua anabebeshwa mpangaji (mjasiliamali).

Matokeo yake wajasiriamali wanaanza kuichukukia TRA kwamba wanawapangia kiasi kikubwa cha kodi ambacho hakilingani na mitaji yao, kumbe kalipishwa had income tax ya baba mweny frem.

Kwa mazingira haya wamiliki wengi wa frem hawalipi kodi kabisa wakati wanapata kipato kikubwa.

Ushauri: TRA iangalie namna ambayo itaondoa hii kero kwa wapangaji wa frem, kila mtu atimize majukum yake ya kulipa kodi, na sio mtu mwingine achukue jukum la mtu mwingine la kumlipia kodi.
Yeyote anaeingiza kipato alipe kodi yeye kama yeye vinginevyo TRA watakua wanakwepa majukumu yao.

Tumia akili kidogo tu. Kama kodi ni laki 1, basi tambua, kama angelipa hiyo kodi unayosema, kodi ya pango atakufanyia 120k. Ni akili ndogo tu, ni yale yale tu, kodi aliyokupangishia tayari inapunguzo ili uweze kutumia hilo punguzo kulipa kodi ya withholding.

Kama unaona wenye nyumba wanaenjoy, jenga zako.

 

[Sun Zu]

Tumia akili kidogo tu. Kama kodi ni laki 1, basi tambua, kama angelipa hiyo kodi unayosema, kodi ya pango atakufanyia 120k. Ni akili ndogo tu, ni yale yale tu, kodi aliyokupangishia tayari inapunguzo ili uweze kutumia hilo punguzo kulipa kodi ya withholding.

Kama unaona wenye nyumba wanaenjoy, jenga zako.

Kunywa mbege chibuku 1 mwambie na akwii akupatie ugoro wa buku vyote nalipia mimi

 

[Mburia]

Tumia akili kidogo tu. Kama kodi ni laki 1, basi tambua, kama angelipa hiyo kodi unayosema, kodi ya pango atakufanyia 120k. Ni akili ndogo tu, ni yale yale tu, kodi aliyokupangishia tayari inapunguzo ili uweze kutumia hilo punguzo kulipa kodi ya withholding.

Kama unaona wenye nyumba wanaenjoy, jenga zako.

Hili ndilo tatizo, yaani kutetea ujinga na kutopenda kusimamia sheria. Mfano kodi za fremu maeneo mengi zinafahamika, kama ni laki moja na unalipa kwa miezi 6 hiyo ni laki 6. Inatakiwa wewe umlipe hiyo laki 6 na yeye kwenye hiyo laki 6 atoe elfu 60 apekeke TRA. Sijawahi kujua ni kwa nini TRA huwa hawafuatilii jambo hili.

 

[FRANCIS DA DON]

Hili ndilo tatizo, yaani kutetea ujinga na kutopenda kusimamia sheria. Mfano kodi za fremu maeneo mengi zinafahamika, kama ni laki moja na unalipa kwa miezi 6 hiyo ni laki 6. Inatakiwa wewe umlipe hiyo laki 6 na yeye kwenye hiyo laki 6 atoe elfu 60 apekeke TRA. Sijawahi kujua ni kwa nini TRA huwa hawafuatilii jambo hili.

Huyo mwenye fremu kaweka kodi hiyo akijia wewe ndio utalipa withholdong. Kama ikatokea akadaiwa yeye directly , bila shaka atapandishabkodi kufidia hilo ongezeko, sasa inakuwa hakuna ukichokwepa. Nilichoandika umekielewa nadhani.., leta hoja kama unayo.

 

[Mburia]

Huyo mwenye fremu kaweka kodi hiyo akijia wewe ndio utalipa withholdong. Kama ikatokea akadaiwa yeye directly , bila shaka atapandishabkodi kufidia hilo ongezeko, sasa inakuwa hakuna ukichokwepa. Nilichoandika umekielewa nadhani.., leta hoja kama unayo.

Hayo ni ya kwako, sheria haisemi hivyo. Logic ya kawaida kabisa ni kwamba wewe mwenye nyumba ndiye mlipa kodi kwa sababu umepata new income. Mbona kwenye mapato mengine kama mishahara hausemi anayelipa salary ndiye alipe income tax?? Wewe uliyelipa kodi ya fremu unalipaje withholding tax wakati hujazalisha chochote?

 

[FRANCIS DA DON]

Hayo ni ya kwako, sheria haisemi hivyo. Logic ya kawaida kabisa ni kwamba wewe mwenye nyumba ndiye mlipa kodi kwa sababu umepata new income. Mbona kwenye mapato mengine kama mishahara hausemi anayelipa salary ndiye alipe income tax?? Wewe uliyelipa kodi ya fremu unalipaje withholding tax wakati hujazalisha chochote?

Ulichosema hakuna aliyekibisha. Sasa swali ni je, nilichokisema umekielewa?

 

[Kazanazo]

Tumia akili kidogo tu. Kama kodi ni laki 1, basi tambua, kama angelipa hiyo kodi unayosema, kodi ya pango atakufanyia 120k. Ni akili ndogo tu, ni yale yale tu, kodi aliyokupangishia tayari inapunguzo ili uweze kutumia hilo punguzo kulipa kodi ya withholding.

Kama unaona wenye nyumba wanaenjoy, jenga zako.

Mkuu hii hoja yako haizuii TRA kwenda kudai wenyewe ushuru kwa mwenye flem badala ya kumkaba mkodishaji

Hata akiongeza pango bado nitakuwa na hiari nipangishe kwa bei aliyoitaka au niende sehemu nyingine alimradi withholding tax wamshike mpangishaji sio mpangaji ni uonevu

Halafu kingine unakuta wameweka viwango vyao kabisa vya kukokotoa withholding tax mfano wanakwambia ili uweze kupigiwa hesabu lazima pango lianzia 50k hata kama flem umekubaliana na mwenye nyumba umlipe 30k huu ni uonevu

Ndio maana kuwa mfanyabiashara bongo ni kama kutangaza vita na serikali yaani wao ndio wanakupangia kama vile mtaji wamekupa wao upuuzi tu

 

[FRANCIS DA DON]

Mkuu hii hoja yako haizuii TRA kwenda kudai wenyewe ushuru kwa mwenye flem badala ya kumkaba mkodishaji

Hata akiongeza pango bado nitakuwa na hiari nipangishe kwa bei aliyoitaka au niende sehemu nyingine alimradi withholding tax wamshike mpangishaji sio mpangaji ni uonevu

Halafu kingine unakuta wameweka viwango vyao kabisa vya kukokotoa withholding tax mfano wanakwambia ili uweze kupigiwa hesabu lazima pango lianzia 50k hata kama flem umekubaliana na mwenye nyumba umlipe 30k huu ni uonevu

Ndio maana kuwa mfanyabiashara bongo ni kama kutangaza vita na serikali yaani wao ndio wanakupangia kama vile mtaji wamekupa wao upuuzi tu

Hayo uliyoyasema sidhani kama kuna mtu ameyapinga. Ila swali ni je, nilichokisema umekielewa?

 

[Kazanazo]

Hayo uliyoyasema sidhani kama kuna mtu ameyapinga. Ila swali ni je, nilichokisema umekielewa?

Ulichokisema hakina mantiki

 

[FRANCIS DA DON]

Ulichokisema hakina mantiki

Kwamba endapo utamaduni wa sasa utabadilika na wenye fremu kuanza kulipa kodi hiyo, kisha wakaiongezea kwenye kodi ya fremu ili kuhamisha mzigo kwa mpangaji , na panakuwa hakuna utafauti na awali, hakuna mantiki?

Hakuna mantiki, huoni mantiki, au huna uwezo wa kuiona mantiki?

 

[Mzee makoti]

Hayo ni ya kwako, sheria haisemi hivyo. Logic ya kawaida kabisa ni kwamba wewe mwenye nyumba ndiye mlipa kodi kwa sababu umepata new income. Mbona kwenye mapato mengine kama mishahara hausemi anayelipa salary ndiye alipe income tax?? Wewe uliyelipa kodi ya fremu unalipaje withholding tax wakati hujazalisha chochote?

Sawa tutalipa sisi,ila badala ya laki kwa mwezi,itakuwa laki na ishirini, kufidia withholding tax

 

[Kazanazo]

Kwamba endapo utamaduni wa sasa utabadilika na wenye fremu kuanza kulipa kodi hiyo, kisha wakaiongezea kwenye kodi ya fremu ili kuhamisha mzigo kwa mpangaji , na panakuwa hakuna utafauti na awali, hakuna mantiki?

Hakuna mantiki, huoni mantiki, au huna uwezo wa kuiona mantiki?

Kodi adaiwe muhusika hiyo ndio haki kuhusu kwamba eti mwenye nyumba ataongeza pango hiyo ni hiari ya mpangaji either apange au atafute sehemu ingine yenye unafuu

Siku zote biashara ni ushindani wewe ukipandisha fremu zako eti kisa unatozwa 10% ya pango wengine wanashusha na wanakubaliana na uhalisia

Mantiki ni kuwa mfanyabiashara asilazimishwe kulipa withholding tax ambayo haimuhusu TRA waende wenyewe wakadai ushuru kwa mwenye fremu

 

[FRANCIS DA DON]

Kodi adaiwe muhusika hiyo ndio haki kuhusu kwamba eti mwenye nyumba ataongeza pango hiyo ni hiari ya mpangaji either apange au atafute sehemu ingine yenye unafuu

Siku zote biashara ni ushindani wewe ukipandisha fremu zako eti kisa unatozwa 10% ya pango wengine wanashusha na wanakubaliana na uhalisia

Mantiki ni kuwa mfanyabiashara asilazimishwe kulipa withholding tax ambayo haimuhusu TRA waende wenyewe wakadai ushuru kwa mwenye fremu

Ulichokisema hakuna aliyebisha. Swali ni je, nilichokisema hakina mantiki?

 

[Mzee makoti]

Kwamba endapo utamaduni wa sasa utabadilika na wenye fremu kuanza kulipa kodi hiyo, kisha wakaiongezea kwenye kodi ya fremu ili kuhamisha mzigo kwa mpangaji , na panakuwa hakuna utafauti na awali, hakuna mantiki?

Hakuna mantiki, huoni mantiki, au huna uwezo wa kuiona mantiki?

Atakusumbua huyo mweupe kichwani,hao ndio wapangaji ambao wakinunua umeme pia wanataka ile kodi ya jengo buku jero alipe mwenye nyumba, nna mpangaji wangu mmoja anajifanya mchumi kutwa kuniuliza nitamfidia vipi kodi ya jengo ya kila mwezi, nimemuambia ngojea mkataba ukaribie mwisho tutajua

 

[Mzee makoti]

Kodi adaiwe muhusika hiyo ndio haki kuhusu kwamba eti mwenye nyumba ataongeza pango hiyo ni hiari ya mpangaji either apange au atafute sehemu ingine yenye unafuu

Siku zote biashara ni ushindani wewe ukipandisha fremu zako eti kisa unatozwa 10% ya pango wengine wanashusha na wanakubaliana na uhalisia

Mantiki ni kuwa mfanyabiashara asilazimishwe kulipa withholding tax ambayo haimuhusu TRA waende wenyewe wakadai ushuru kwa mwenye fremu

Mzee ungeitisha maandamano kupinga ilo!

 

[Kazanazo]

Kwamba endapo utamaduni wa sasa utabadilika na wenye fremu kuanza kulipa kodi hiyo, kisha wakaiongezea kwenye kodi ya fremu ili kuhamisha mzigo kwa mpangaji , na panakuwa hakuna utafauti na awali, hakuna mantiki?

Hakuna mantiki, huoni mantiki, au huna uwezo wa kuiona mantiki?

Mfano mdogo ni wasajili wa laini za mitandao mwanzo laini walikuwa wanauziwa sh 100 na walikuwa wanazisajili bure mteja anaweka vocha

Wakaja kuuziwa lain moja mia tano (500) wakatishia kupandisha bei kuiza buku na vocha mteja ajiwekee ya buku ili kumaintain faida

Matokeo yake laini imeendelea kuuzwa jero na bado wanasajili bure na vocha wanawaekea bure

Wewe ukilinga na fremu zako wengine wanawabembeleza wafanyabiashara kwa kuwapa ofa

 

[FRANCIS DA DON]

Mfano mdogo ni wasajili wa laini za mitandao mwanzo laini walikuwa wanauziwa sh 100 na walikuwa wanazisajili bure mteja anaweka vocha

Wakaja kuuziwa lain moja mia tano (500) wakatishia kupandisha bei kuiza buku na vocha mteja ajiwekee ya buku ili kumaintain faida

Matokeo yake laini imeendelea kuuzwa jero na bado wanasajili bure na vocha wanawaekea bure

Wewe ukilinga na fremu zako wengine wanawabembeleza wafanyabiashara kwa kuwapa ofa

Sawa, tuishie hapa.

 

[Midekoo]

Kama frem ni yangu inakuwaje hapo?