Kijana wa Ifoza
JF-Expert Member
- Oct 31, 2025
- 1,180
- 2,302
Wana-JamiiForums,
Leo nataka tuguse jeraha ambalo wengi wetu tunaliona lakini ama tunaliogopa kulisemea, au tunajifanya hatuoni madhara yake makubwa. Tukirudi nyuma hadi mwaka 2015, wakati Hayati John Pombe Magufuli anateuliwa kuwa mgombea wa urais kupitia Chama Cha Mapinduzi (CCM), alifanya uamuzi uliokuja kubadili kabisa mwelekeo wa nchi yetu: kumchagua Mama Samia Suluhu Hassan kuwa mgombea mwenza wake.
Wakati ule, wengi waliona ni hatua nzuri ya usawa wa kijinsia na uwakilishi wa pande zote mbili za Muungano. Lakini kiuhalisia, hili ndilo lilikuwa "bomu la muda" (time bomb) ambalo Magufuli alituachia Watanzania, na sasa limepasuka likiwa mikononi mwetu.
Kifo cha Magufuli Machi 2021 kilimpa rungu la uongozi Rais Samia Suluhu Hassan. Miaka michache tangu aingie madarakani, ni wazi kwamba urithi wa kiutawala na kiuchumi unazidi kuporomoka, huku mifumo ya nchi ikilazimishwa kupinda ili kukidhi matakwa ya kundi fulani. Zifuatazo ni hoja thabiti zinazoonyesha jinsi chaguo lile la mwaka 2015 linavyoendelea kuiangamiza nchi yetu leo:
1. Unabii wa Marehemu Job Ndugai na Jinsi Bunge Lilivyopigwa "Kafara"
Kielelezo cha kwanza kabisa cha uelekeo wa utawala huu wa awamu ya sita uliharibu misingi ya demokrasia na mgawanyo wa madaraka ilikuwa ni sakata la aliyekuwa Spika wa Bunge, Marehemu Job Ndugai. Desemba 2021, Ndugai alitoa kauli nzito mbele ya umma akahoji: "Hivi ipo siku nchi hii itapigwa mnada? Sisi kila siku tunakopa... Tukishakopa tunajipongeza tumepokea fedha. Hivi tukiendelea kukopa hivi, tunajenga au tunajiuza?"
Kauli hii ya ukweli ilionekana kama uhalifu mkubwa dhidi ya utawala wa Rais Samia. Badala ya serikali kujibu kwa hoja za kiuchumi, ilitumia nguvu kubwa ya kisiasa, vitisho, na shinikizo kumshambulia. Ndugai alilazimishwa kuomba radhi hadharani na hatimaye kujiuzulu kiti chake cha Uspika mapema mwaka 2022. Kitendo hiki kilikuwa ni ujumbe mzito kwa mhimili wa Bunge kuwa hautakiwi kuhoji chochote, na tangu hapo Bunge limegeuka kuwa mhuri wa kupitisha kila kitu kinachotaka serikali (rubber stamp), ikiwemo mikataba mibovu.
2. Udhibiti na "Kuwamudu" Viongozi Wakuu (Majaliwa na Dr. Mpango)
Moja ya madhara makubwa ya utawala wa sasa ni jinsi viongozi wakuu walioaminiwa na Magufuli walivyolazimika "kunyoosha mikono" na kufuata mkumbo ili kulinda nafasi zao. Waziri Mkuu Kassim Majaliwa na Makamu wa Rais Dr. Philip Mpango walikuwa wasimamizi wakuu wa nidhamu ya fedha na uchumi wa nchi.
Leo hii, viongozi hawa wanalazimika kukaa kimya au kushiriki kusafisha madudu ya serikali. Dr. Mpango, kama mchumi mbobezi, leo anashuhudia deni la taifa likikua kwa kasi ya kutisha na mikopo ya hovyo ikichukuliwa, lakini hana sauti ya kuzuia kwa sababu mifumo imemnyima nguvu mbele ya mamlaka ya uteuzi. Waziri Mkuu naye amebaki kuwa mtekelezaji wa maagizo yanayotoka juu badala ya kuwa msimamizi mkuu wa shughuli za serikali mwenye mamlaka kamili kama zamani.
3. Kuuawa kwa Nidhamu ya Kazi na Kurejea kwa Ufisadi wa Kutisha
Kipindi cha Magufuli, pamoja na mapungufu yake, nidhamu ya mali ya umma na uwajibikaji kazini vilikuwa juu. Leo hii, chini ya utawala wa sasa, ripoti za CAG zinazidi kuonyesha madudu, ubadhirifu wa mabilioni, na miradi hewa kwenye mashirika ya umma na halmashauri. Viongozi wamepoteza hofu ya kutumbuliwa au kufungwa, na rushwa imerejea kwa kasi ya ajabu huku kukiwa hakuna hatua madhubuti zinazochukuliwa dhidi ya "mafisadi" kwani mfumo mzima unawalinda.
4. Mdororo wa Miradi ya Kimkakati na Skandali ya DP World
Miradi mikubwa kama Reli ya Mwendo Kasi (SGR) na Mradi wa Umeme wa Bwawa la Mwalimu Nyerere (JNHPP) imekumbwa na kusuasua na gharama kuongezeka bila tija inayoeleweka. Kibaya zaidi ni jinsi nchi ilivyoingizwa kwenye mikataba ya hovyo kama ule wa DP World kuhusu uendeshaji wa bandari zetu—mkataba ambao ulilazimishwa upite bungeni kwa shinikizo huku sauti za wananchi, wasomi, na viongozi wa dini zikipuuzwa kabisa.
5. Mfumuko wa Bei na Maisha ya "Kuzimu" kwa Mtanzania wa Kawaida
Hali ya kiuchumi mtaani sasa hivi ni mbaya mno. Bei za bidhaa muhimu kama chakula, mafuta ya kula, na nishati zimepanda kwa viwango visivyomithilika. Serikali ya sasa inajisifu kwa kupokea mikopo kutoka Benki ya Dunia na mashirika ya kifedha ya kimataifa, huku ikiongeza tozo mpya na kodi zinazokandamiza wafanyabiashara wadogo na wa kati (Machinga na mama lishe). Deni la taifa linakuwa kwa kasi ya kutisha, jambo ambalo linaweka rehani mustakabali wa vizazi vyetu.
Hitimisho:
Tukubali tukatae, John Pombe Magufuli alitufanyia makosa makubwa mwaka 2015 kwa kutomchagua mtu mwenye msimamo, maono, na uchungu wa kweli na nchi kama yeye. Amewaacha viongozi wetu imara kama Majaliwa na Dr. Mpango wakiwa mateka wa mfumo, na ameshuhudia mhimili wa Bunge ukivunjwa nguvu tangu wakati wa Ndugai. Samia Suluhu Hassan anaweza akawa kiongozi mzuri wa diplomasia ya tabasamu, lakini kiuhalisia, anaiendesha nchi kuelekea ukingoni.
Nawasilisha kwenu wana-jukwaa. Kazi ni kwenu kufanya tathmini bila ushabiki wa vyama!
NB:
Kuhitimisha hoja hii, ninalazimika kusema: "Ngosha" Magufuli, ni kweli mamilioni ya Watanzania walikupenda kwa dhati kutokana na uzalendo wako. Hata hivyo, ukweli ni kwamba huku nyuma umetuachia msiba mwingine mkubwa na wa kudumu, uliorindima mara baada ya msiba wa kifo chako. Kupitia uamuzi wako wa kimkakati wa mwaka 2015, nchi hii leo imepoteza uhuru wake wa kiuchumi; imebinafsishwa na sasa inamilikiwa na genge dogo la oligarchs (matajiri wenye ushawishi) pamoja na mitandao ya kifisadi inayofanya uporaji wa rasilimali zetu mchana kweupe. Uliondoka ukiamini umeweka mlinzi, kumbe uliacha ufunguo wa lango kuu kwa wale uliokuwa unawadhibiti.
Leo nataka tuguse jeraha ambalo wengi wetu tunaliona lakini ama tunaliogopa kulisemea, au tunajifanya hatuoni madhara yake makubwa. Tukirudi nyuma hadi mwaka 2015, wakati Hayati John Pombe Magufuli anateuliwa kuwa mgombea wa urais kupitia Chama Cha Mapinduzi (CCM), alifanya uamuzi uliokuja kubadili kabisa mwelekeo wa nchi yetu: kumchagua Mama Samia Suluhu Hassan kuwa mgombea mwenza wake.
Wakati ule, wengi waliona ni hatua nzuri ya usawa wa kijinsia na uwakilishi wa pande zote mbili za Muungano. Lakini kiuhalisia, hili ndilo lilikuwa "bomu la muda" (time bomb) ambalo Magufuli alituachia Watanzania, na sasa limepasuka likiwa mikononi mwetu.
Kifo cha Magufuli Machi 2021 kilimpa rungu la uongozi Rais Samia Suluhu Hassan. Miaka michache tangu aingie madarakani, ni wazi kwamba urithi wa kiutawala na kiuchumi unazidi kuporomoka, huku mifumo ya nchi ikilazimishwa kupinda ili kukidhi matakwa ya kundi fulani. Zifuatazo ni hoja thabiti zinazoonyesha jinsi chaguo lile la mwaka 2015 linavyoendelea kuiangamiza nchi yetu leo:
1. Unabii wa Marehemu Job Ndugai na Jinsi Bunge Lilivyopigwa "Kafara"
Kielelezo cha kwanza kabisa cha uelekeo wa utawala huu wa awamu ya sita uliharibu misingi ya demokrasia na mgawanyo wa madaraka ilikuwa ni sakata la aliyekuwa Spika wa Bunge, Marehemu Job Ndugai. Desemba 2021, Ndugai alitoa kauli nzito mbele ya umma akahoji: "Hivi ipo siku nchi hii itapigwa mnada? Sisi kila siku tunakopa... Tukishakopa tunajipongeza tumepokea fedha. Hivi tukiendelea kukopa hivi, tunajenga au tunajiuza?"
Kauli hii ya ukweli ilionekana kama uhalifu mkubwa dhidi ya utawala wa Rais Samia. Badala ya serikali kujibu kwa hoja za kiuchumi, ilitumia nguvu kubwa ya kisiasa, vitisho, na shinikizo kumshambulia. Ndugai alilazimishwa kuomba radhi hadharani na hatimaye kujiuzulu kiti chake cha Uspika mapema mwaka 2022. Kitendo hiki kilikuwa ni ujumbe mzito kwa mhimili wa Bunge kuwa hautakiwi kuhoji chochote, na tangu hapo Bunge limegeuka kuwa mhuri wa kupitisha kila kitu kinachotaka serikali (rubber stamp), ikiwemo mikataba mibovu.
2. Udhibiti na "Kuwamudu" Viongozi Wakuu (Majaliwa na Dr. Mpango)
Moja ya madhara makubwa ya utawala wa sasa ni jinsi viongozi wakuu walioaminiwa na Magufuli walivyolazimika "kunyoosha mikono" na kufuata mkumbo ili kulinda nafasi zao. Waziri Mkuu Kassim Majaliwa na Makamu wa Rais Dr. Philip Mpango walikuwa wasimamizi wakuu wa nidhamu ya fedha na uchumi wa nchi.
Leo hii, viongozi hawa wanalazimika kukaa kimya au kushiriki kusafisha madudu ya serikali. Dr. Mpango, kama mchumi mbobezi, leo anashuhudia deni la taifa likikua kwa kasi ya kutisha na mikopo ya hovyo ikichukuliwa, lakini hana sauti ya kuzuia kwa sababu mifumo imemnyima nguvu mbele ya mamlaka ya uteuzi. Waziri Mkuu naye amebaki kuwa mtekelezaji wa maagizo yanayotoka juu badala ya kuwa msimamizi mkuu wa shughuli za serikali mwenye mamlaka kamili kama zamani.
3. Kuuawa kwa Nidhamu ya Kazi na Kurejea kwa Ufisadi wa Kutisha
Kipindi cha Magufuli, pamoja na mapungufu yake, nidhamu ya mali ya umma na uwajibikaji kazini vilikuwa juu. Leo hii, chini ya utawala wa sasa, ripoti za CAG zinazidi kuonyesha madudu, ubadhirifu wa mabilioni, na miradi hewa kwenye mashirika ya umma na halmashauri. Viongozi wamepoteza hofu ya kutumbuliwa au kufungwa, na rushwa imerejea kwa kasi ya ajabu huku kukiwa hakuna hatua madhubuti zinazochukuliwa dhidi ya "mafisadi" kwani mfumo mzima unawalinda.
4. Mdororo wa Miradi ya Kimkakati na Skandali ya DP World
Miradi mikubwa kama Reli ya Mwendo Kasi (SGR) na Mradi wa Umeme wa Bwawa la Mwalimu Nyerere (JNHPP) imekumbwa na kusuasua na gharama kuongezeka bila tija inayoeleweka. Kibaya zaidi ni jinsi nchi ilivyoingizwa kwenye mikataba ya hovyo kama ule wa DP World kuhusu uendeshaji wa bandari zetu—mkataba ambao ulilazimishwa upite bungeni kwa shinikizo huku sauti za wananchi, wasomi, na viongozi wa dini zikipuuzwa kabisa.
5. Mfumuko wa Bei na Maisha ya "Kuzimu" kwa Mtanzania wa Kawaida
Hali ya kiuchumi mtaani sasa hivi ni mbaya mno. Bei za bidhaa muhimu kama chakula, mafuta ya kula, na nishati zimepanda kwa viwango visivyomithilika. Serikali ya sasa inajisifu kwa kupokea mikopo kutoka Benki ya Dunia na mashirika ya kifedha ya kimataifa, huku ikiongeza tozo mpya na kodi zinazokandamiza wafanyabiashara wadogo na wa kati (Machinga na mama lishe). Deni la taifa linakuwa kwa kasi ya kutisha, jambo ambalo linaweka rehani mustakabali wa vizazi vyetu.
Hitimisho:
Tukubali tukatae, John Pombe Magufuli alitufanyia makosa makubwa mwaka 2015 kwa kutomchagua mtu mwenye msimamo, maono, na uchungu wa kweli na nchi kama yeye. Amewaacha viongozi wetu imara kama Majaliwa na Dr. Mpango wakiwa mateka wa mfumo, na ameshuhudia mhimili wa Bunge ukivunjwa nguvu tangu wakati wa Ndugai. Samia Suluhu Hassan anaweza akawa kiongozi mzuri wa diplomasia ya tabasamu, lakini kiuhalisia, anaiendesha nchi kuelekea ukingoni.
Nawasilisha kwenu wana-jukwaa. Kazi ni kwenu kufanya tathmini bila ushabiki wa vyama!
NB:
Kuhitimisha hoja hii, ninalazimika kusema: "Ngosha" Magufuli, ni kweli mamilioni ya Watanzania walikupenda kwa dhati kutokana na uzalendo wako. Hata hivyo, ukweli ni kwamba huku nyuma umetuachia msiba mwingine mkubwa na wa kudumu, uliorindima mara baada ya msiba wa kifo chako. Kupitia uamuzi wako wa kimkakati wa mwaka 2015, nchi hii leo imepoteza uhuru wake wa kiuchumi; imebinafsishwa na sasa inamilikiwa na genge dogo la oligarchs (matajiri wenye ushawishi) pamoja na mitandao ya kifisadi inayofanya uporaji wa rasilimali zetu mchana kweupe. Uliondoka ukiamini umeweka mlinzi, kumbe uliacha ufunguo wa lango kuu kwa wale uliokuwa unawadhibiti.