Kupata Mtoto Bila Ndoa: Utamaduni Wetu Unapoteza Mwelekeo?

[Robert Heriel Mtibeli]

Aisee, haya maswali yako ni mazito lakini ni muhimu sana kwa mjadala huu! 👏 Kwa haraka, "utamaduni wetu" tunaouzungumzia hapa unajumuisha mila, desturi, na misingi ambayo jamii nyingi za Kiafrika na hasa Kitanzania zimejijengea kwa miaka mingi. Lakini kama ulivyosema, baada ya kuondoa ukabila, na kutokana na mchanganyiko wa tamaduni, dini, na sheria za kigeni, tunapata changamoto kujua hasa ni kipengele kipi cha "utamaduni" kinapaswa kufuatwa.

1. Utamaduni wetu: Huu unaweza kujumuisha mambo yanayotambulika sana kwenye jamii nyingi za Kitanzania – kama heshima kwa ndoa kama msingi wa familia, malezi ya kijamaa, na kuheshimu wazee na familia. Lakini pia kuna mila za makabila mbalimbali na vilevile mchanganyiko wa dini, ambao umeleta mtazamo tofauti kuhusu familia na ndoa.
2. Ndoa ni nini? Kwa tafsiri, inaweza kutegemea mtazamo: kuna tafsiri ya kidini (kuoa au kuolewa kwa baraka za kidini), sheria za nchi (ndo za kisheria au za kimila), na utandawazi (uhusiano wowote ulio rasmi bila kuzingatia makubaliano ya kidini au kisheria). Haya yote yanachanganya – je, ni lazima ndoa iwe na kibali cha dini au serikali ili iheshimike? Au ni suala la maamuzi binafsi?

Hivyo basi, tunapotafakari kuhusu “utamaduni wetu” na “ndoa,” inabidi pia tujiulize – tunachagua kufuata misingi ya zamani, ya kidini, au tuko tayari kuendana na mabadiliko ya kidunia? Hapo kuna msingi wa kuleta tafakari kubwa zaidi. Karibu uzungumze zaidi, unadhani ni njia ipi inayofaa zaidi kwa kizazi hiki? 👀💡

Kwa Sasa nchi hii Haina kitu kinaitwa ûtamaduni wetu

Kîla mwananchj anautamaduni wake anaoona unamfaa.
Mfano wàpo wanaoishi na Mwanamke au mwanaume na hiyo Kwao NI Ndoa na hawavunji Sheria za Nchi. Unaposema wanafanya vibaya lazima ueleze wanafanya vibaya Kwa misingi Ipi?

Sisi siô Kabila Moja.
Sisi siô damu Moja.
Kûna Makabila zaidi ya Mia ishirini.

Kumbuka hayo Makabila Zamani zilikuwa nchi au mataifa ila walipokuja wazungu ndîo wakaita Makabila .

 

[To yeye]

Trust me ndugu wengi wanaoshikilia mambo ya mila na desturi siku ukiwa na shida kwenye ndoa wanakung'ong'a..

Yeah sure

 

[Last_Joker]

Kwa Sasa nchi hii Haina kitu kinaitwa ûtamaduni wetu

Kîla mwananchj anautamaduni wake anaoona unamfaa.
Mfano wàpo wanaoishi na Mwanamke au mwanaume na hiyo Kwao NI Ndoa na hawavunji Sheria za Nchi. Unaposema wanafanya vibaya lazima ueleze wanafanya vibaya Kwa misingi Ipi?

Sisi siô Kabila Moja.
Sisi siô damu Moja.
Kûna Makabila zaidi ya Mia ishirini.

Kumbuka hayo Makabila Zamani zilikuwa nchi au mataifa ila walipokuja wazungu ndîo wakaita Makabila .

Unaleta hoja kali sana hapa, na unaeleza ukweli ambao mara nyingi tunaupotezea. 🙌 Ukiangalia kwa undani, ni kweli kwamba Tanzania ni mchanganyiko wa tamaduni nyingi – zaidi ya makabila mia mbili, kila moja likiwa na mila, desturi, na maadili yake. Na kama ulivyosema, kabla ya ukoloni, haya makabila yalijiona kama nchi au jamii zinazojitegemea, zikiwa na utaratibu wao. Kwa hiyo, unaposema "utamaduni wetu," inaweza kuwa vigumu kwa watu wote kukubaliana nini hicho "utamaduni wetu" unapaswa kuwa.

Pia, unachosema kuhusu watu kuishi na wapenzi wao bila ndoa rasmi ni kweli – kwao ni uchaguzi wa kimaisha, na hawavunji sheria yoyote. Kwa hiyo, kusema wanafanya vibaya inahitaji sababu inayokubalika kwa misingi mipana, labda ya kidini, ya kisheria, au hata maadili ya familia zao binafsi.

Kwa hali ilivyo sasa, labda hatuwezi kuwa na "utamaduni mmoja" kama zamani. Tunaishi kwenye jamii ya mchanganyiko wa utandawazi, mila za asili, dini mbalimbali, na sheria za kitaifa. Sasa tunachouliza ni kama kizazi hiki kipya kitatengeneza utamaduni wake wenyewe unaowaunganisha – na kama tutauita huu kuwa ni "utamaduni wa Kitanzania." Unaonaje, unadhani jamii inaenda kwenye mwelekeo sahihi au kuna kitu kinapotea? 🤔🌍

 

[Robert Heriel Mtibeli]

Unaleta hoja kali sana hapa, na unaeleza ukweli ambao mara nyingi tunaupotezea. 🙌 Ukiangalia kwa undani, ni kweli kwamba Tanzania ni mchanganyiko wa tamaduni nyingi – zaidi ya makabila mia mbili, kila moja likiwa na mila, desturi, na maadili yake. Na kama ulivyosema, kabla ya ukoloni, haya makabila yalijiona kama nchi au jamii zinazojitegemea, zikiwa na utaratibu wao. Kwa hiyo, unaposema "utamaduni wetu," inaweza kuwa vigumu kwa watu wote kukubaliana nini hicho "utamaduni wetu" unapaswa kuwa.

Pia, unachosema kuhusu watu kuishi na wapenzi wao bila ndoa rasmi ni kweli – kwao ni uchaguzi wa kimaisha, na hawavunji sheria yoyote. Kwa hiyo, kusema wanafanya vibaya inahitaji sababu inayokubalika kwa misingi mipana, labda ya kidini, ya kisheria, au hata maadili ya familia zao binafsi.

Kwa hali ilivyo sasa, labda hatuwezi kuwa na "utamaduni mmoja" kama zamani. Tunaishi kwenye jamii ya mchanganyiko wa utandawazi, mila za asili, dini mbalimbali, na sheria za kitaifa. Sasa tunachouliza ni kama kizazi hiki kipya kitatengeneza utamaduni wake wenyewe unaowaunganisha – na kama tutauita huu kuwa ni "utamaduni wa Kitanzania." Unaonaje, unadhani jamii inaenda kwenye mwelekeo sahihi au kuna kitu kinapotea? 🤔🌍

Jamii Ipo sehemu Sahihi Wakati ujao pakihitajika ulazima wa mabadiliko patabadilika

 

[Last_Joker]

Trust me ndugu wengi wanaoshikilia mambo ya mila na desturi siku ukiwa na shida kwenye ndoa wanakung'ong'a..

Eish, umeongea ukweli mtupu! 😅 Kwenye jamii nyingi, wakiwaona wanandoa wana shida, baadhi yao wanaweza kuwa na mitazamo ya kizamani au kuhukumu bila kuelewa undani wa hali hiyo. Mara nyingi, wanaweza sema "ndoa ni kwa ajili ya maisha yote," lakini wanasahau kuwa ndoa pia inahitaji maelewano, upendo, na msaada wa kisaikolojia ili kudumu.

Hii ni changamoto kubwa – kuna wakati mila na desturi zinakuwa kikwazo badala ya msaada. Kumbuka, kila ndoa ni ya kipekee, na si kila mtu anahitaji "mkono wa mila" ili kuendelea. Je, unadhani jamii inapaswa kubadilika na kuonyesha huruma zaidi kwa watu wanapokuwa na changamoto katika ndoa? 🤔

 

[Bokera]

Kama hupendelei ndoa zinazohusiana na waarabu au wazungu kuna ndoa za kimila na bomani hizi zilikuwepo kitambo na bado zipo na serikali inazitambua

Mhimu basi tuone watu wanazaa mtoto wakiwa tayari wanaishi pamoja kuliko mwanamke kuzaa akiwa kwa wazazi wake

 

[Natafuta Ajira]

Siku hizi, imekuwa kawaida kusikia mtu amepata mtoto bila kufunga ndoa, jambo ambalo zamani lilikuwa nadra sana, na hata likitokea, lilikuwa na unyanyapaa mkubwa. Lakini leo hii, mambo yamebadilika – vijana wengi hawana shida kuwa na watoto bila ndoa, na wengine hata wanaona si lazima kuwa kwenye ndoa rasmi ili kuwa mzazi. Swali ni, je, hii inamaanisha utamaduni wetu unapoteza mwelekeo? Au ni kwamba tumefika hatua ya kubadilika na kuendana na wakati?

Kuna wale wanaosema kuwa maisha yanabadilika, na si lazima tuishi kwa kufuata taratibu za zamani ambazo zilikuwa zimejaa masharti mengi. Wanasema kuwa kuwa na mtoto bila ndoa ni jambo la kawaida katika dunia ya sasa, na kwamba kuwa mzazi hakuhitaji kibali cha ndoa, bali kinachohitajika ni uwezo wa kumlea mtoto kwa upendo na kumtunza. Kwao, msingi wa familia ni jinsi unavyowalea watoto wako na kuwa na maelewano na mwenza wako, si lazima kuwe na hati ya ndoa.

Lakini pia, kuna wale ambao wanaona hili ni dalili ya kuachana na mila na desturi zetu. Wanadai kwamba ndoa ni kitu muhimu kinachowaunganisha wanandoa na familia zao kwa jumla. Wanahoji kuwa ndoa ni msingi wa maadili katika jamii, na kwa kukosa ndoa tunapoteza misingi yetu na kuathiri maadili ya vizazi vijavyo. Wanasema, mtoto anahitaji kuishi kwenye familia yenye misingi imara ya ndoa ili kupata mwelekeo sahihi. Pia wanaamini kuwa kuwa na mtoto bila ndoa kunaweza kupelekea changamoto nyingi, kama malezi yasiyo na umoja na mvutano baina ya wazazi.

Pia, kuna masuala ya kisaikolojia yanayozungumziwa. Wengine wanaamini kuwa watoto wanaozaliwa nje ya ndoa wanakosa mazingira ya umoja, na hilo linaweza kuwaathiri katika safari yao ya kukua na kuelewa uhusiano wa familia. Ingawa wapo watoto ambao wamekua vizuri bila wazazi wao kuwa kwenye ndoa rasmi, kuna wale wanaoamini kwamba kuwepo kwa familia inayotambuliwa na ndoa rasmi inatoa picha nzuri kwa watoto kuhusu maana ya familia.

Je, unaonaje? Ni lazima kuendelea na utaratibu wa zamani wa kufunga ndoa kabla ya kupata mtoto, au ni kawaida tu kupangilia maisha yako kwa namna unayoona inakufaa? Na kama jamii, tunapaswa kuachana na mawazo ya zamani na kuendana na wakati au tuko kwenye njia ya kupoteza mwelekeo wa kitamaduni? Tushirikishe mawazo yako – utamaduni wa kupata mtoto bila ndoa ni kubadilika kwa jamii au ni kuachana na misingi yetu?

Ndoa ni concept ambayo ishapitwa na wakati, labda kwa mwanamke inaweza kuwa na umuhimu kwa sababu inalinda masilahi yake na akiitumia ndoa kimkakati inaweza kumtoa kimaisha lakini kwa mwanaume ndoa haina maana tena.

Zile nadharia tulizoaminishwa kwamba ndoa ni pingu za maisha, ni foundation ya familia, ni kiapo cha kuwa pamoja kwenye shida na raha n.k siku hadi siku tunazidi kuona ni uongo mtupu.

 

[Kontoro]

Kwanza utamaduni ni kitu gani? Standards zake ni nini? Zipo wapi watu waweze kuziona na kuzifuata? Na ukishea references hapa utapanua sana huu mjadala!

Swali zuri sana.

Tatizo kubwa tulionalo weusi ni kwamba hatujatengeneza document ya kutuongoza. Kila siku tunalia lia sana na utamaduni, Mila na desturi ila hatuna reference yoyote ya kwetu tofauti na kutumia reference za kigeni kama biblia na Quran.

Biblia na Quran ni vitabu vya jamii zingine ambazo ziliona umuhimu wa kutengeneza document ya kuwaongoza na ndiyo maana inakua rahisi kwao kufanya reference.


Africa tunaitaji kitabu chetu kwa ajili ya reference ya tamaduni zetu. Tuachane na vitabu vya kigeni vyenye reference zao.

Tutengeneze kitabu chenye tamaduni zetu.

Kwa kuchangia mada, mimi naona ya kuwa mtoto ni mtoto anapaswa kupata stahiki zote anazostahili.

Haya mambo ya mtoto wa nje, mara mtoto Haram, mara mtoto wa ndoa zote hizi ni tamaduni za watu wa nje, siyo tamaduni zetu. Waafrica tunadhamini watoto wote na Kila mtoto ana haki sawa.

 

[RESILIENT KATO]

Asili Ina nguvu kuliko Dini za mchongo !

 

[April26]

Kwa hiyo tufanyeje?

Sorry sijasoma hadi mwisho kwa sababu Sina sababu!

 

[elijaah]

Kwa watt hawa wanaozaliwa bila ndoa na kupelekea kuwa na idadi kubwa ya single mother tutegeme kuwa na kizazi cha hovyo apo baadae

 

[Wechnov]

Siku hizi, imekuwa kawaida kusikia mtu amepata mtoto bila kufunga ndoa, jambo ambalo zamani lilikuwa nadra sana, na hata likitokea, lilikuwa na unyanyapaa mkubwa. Lakini leo hii, mambo yamebadilika – vijana wengi hawana shida kuwa na watoto bila ndoa, na wengine hata wanaona si lazima kuwa kwenye ndoa rasmi ili kuwa mzazi. Swali ni, je, hii inamaanisha utamaduni wetu unapoteza mwelekeo? Au ni kwamba tumefika hatua ya kubadilika na kuendana na wakati?

Kuna wale wanaosema kuwa maisha yanabadilika, na si lazima tuishi kwa kufuata taratibu za zamani ambazo zilikuwa zimejaa masharti mengi. Wanasema kuwa kuwa na mtoto bila ndoa ni jambo la kawaida katika dunia ya sasa, na kwamba kuwa mzazi hakuhitaji kibali cha ndoa, bali kinachohitajika ni uwezo wa kumlea mtoto kwa upendo na kumtunza. Kwao, msingi wa familia ni jinsi unavyowalea watoto wako na kuwa na maelewano na mwenza wako, si lazima kuwe na hati ya ndoa.

Lakini pia, kuna wale ambao wanaona hili ni dalili ya kuachana na mila na desturi zetu. Wanadai kwamba ndoa ni kitu muhimu kinachowaunganisha wanandoa na familia zao kwa jumla. Wanahoji kuwa ndoa ni msingi wa maadili katika jamii, na kwa kukosa ndoa tunapoteza misingi yetu na kuathiri maadili ya vizazi vijavyo. Wanasema, mtoto anahitaji kuishi kwenye familia yenye misingi imara ya ndoa ili kupata mwelekeo sahihi. Pia wanaamini kuwa kuwa na mtoto bila ndoa kunaweza kupelekea changamoto nyingi, kama malezi yasiyo na umoja na mvutano baina ya wazazi.

Pia, kuna masuala ya kisaikolojia yanayozungumziwa. Wengine wanaamini kuwa watoto wanaozaliwa nje ya ndoa wanakosa mazingira ya umoja, na hilo linaweza kuwaathiri katika safari yao ya kukua na kuelewa uhusiano wa familia. Ingawa wapo watoto ambao wamekua vizuri bila wazazi wao kuwa kwenye ndoa rasmi, kuna wale wanaoamini kwamba kuwepo kwa familia inayotambuliwa na ndoa rasmi inatoa picha nzuri kwa watoto kuhusu maana ya familia.

Je, unaonaje? Ni lazima kuendelea na utaratibu wa zamani wa kufunga ndoa kabla ya kupata mtoto, au ni kawaida tu kupangilia maisha yako kwa namna unayoona inakufaa? Na kama jamii, tunapaswa kuachana na mawazo ya zamani na kuendana na wakati au tuko kwenye njia ya kupoteza mwelekeo wa kitamaduni? Tushirikishe mawazo yako – utamaduni wa kupata mtoto bila ndoa ni kubadilika kwa jamii au ni kuachana na misingi yetu?

Kama unazungumzia ndoa za kidini huo siyo ustaarabu wetu,si mila zetu,si desturi zetu bali hayo tumeyapokea tu kwa wakoloni, wafanya biashara ya watumwa na mabaharia walio-settle katika maeneo yetu.
Tukirudi kimila kila jamii zilikuwa na taratibu zisizofanana, wengine waliteka tu mabinti wakienda shambani au kuchota maji na kuja kujitambulisha baada ya hapo(huo ni mfano mmojawapo) hivyo taratibu na desturi huwa zinabadilika kutona na factors mbalimbali.
Tusikariri.

 

[Faana]

Siku hizi, imekuwa kawaida kusikia mtu amepata mtoto bila kufunga ndoa, jambo ambalo zamani lilikuwa nadra sana, na hata likitokea, lilikuwa na unyanyapaa mkubwa. Lakini leo hii, mambo yamebadilika – vijana wengi hawana shida kuwa na watoto bila ndoa, na wengine hata wanaona si lazima kuwa kwenye ndoa rasmi ili kuwa mzazi. Swali ni, je, hii inamaanisha utamaduni wetu unapoteza mwelekeo? Au ni kwamba tumefika hatua ya kubadilika na kuendana na wakati?

Kuna wale wanaosema kuwa maisha yanabadilika, na si lazima tuishi kwa kufuata taratibu za zamani ambazo zilikuwa zimejaa masharti mengi. Wanasema kuwa kuwa na mtoto bila ndoa ni jambo la kawaida katika dunia ya sasa, na kwamba kuwa mzazi hakuhitaji kibali cha ndoa, bali kinachohitajika ni uwezo wa kumlea mtoto kwa upendo na kumtunza. Kwao, msingi wa familia ni jinsi unavyowalea watoto wako na kuwa na maelewano na mwenza wako, si lazima kuwe na hati ya ndoa.

Lakini pia, kuna wale ambao wanaona hili ni dalili ya kuachana na mila na desturi zetu. Wanadai kwamba ndoa ni kitu muhimu kinachowaunganisha wanandoa na familia zao kwa jumla. Wanahoji kuwa ndoa ni msingi wa maadili katika jamii, na kwa kukosa ndoa tunapoteza misingi yetu na kuathiri maadili ya vizazi vijavyo. Wanasema, mtoto anahitaji kuishi kwenye familia yenye misingi imara ya ndoa ili kupata mwelekeo sahihi. Pia wanaamini kuwa kuwa na mtoto bila ndoa kunaweza kupelekea changamoto nyingi, kama malezi yasiyo na umoja na mvutano baina ya wazazi.

Pia, kuna masuala ya kisaikolojia yanayozungumziwa. Wengine wanaamini kuwa watoto wanaozaliwa nje ya ndoa wanakosa mazingira ya umoja, na hilo linaweza kuwaathiri katika safari yao ya kukua na kuelewa uhusiano wa familia. Ingawa wapo watoto ambao wamekua vizuri bila wazazi wao kuwa kwenye ndoa rasmi, kuna wale wanaoamini kwamba kuwepo kwa familia inayotambuliwa na ndoa rasmi inatoa picha nzuri kwa watoto kuhusu maana ya familia.

Je, unaonaje? Ni lazima kuendelea na utaratibu wa zamani wa kufunga ndoa kabla ya kupata mtoto, au ni kawaida tu kupangilia maisha yako kwa namna unayoona inakufaa? Na kama jamii, tunapaswa kuachana na mawazo ya zamani na kuendana na wakati au tuko kwenye njia ya kupoteza mwelekeo wa kitamaduni? Tushirikishe mawazo yako – utamaduni wa kupata mtoto bila ndoa ni kubadilika kwa jamii au ni kuachana na misingi yetu?

Kama wanawake hawataendelea kufundwa kama zamani, basi ustawi wa ndoa utabaki kuwa hadithi, na kamwe ndoa hazitakaa zitengamane

 

[joseph1989]

Kiburi cha fedha na ufeminist kinawapa ujasiri wanawake kujiona wanaweza kulea bila wanaume na kuona mwanaume hana maana.

Kuna vijana wakiume wao wanakazi ya kuwajazia watoto wazazi wao wao huku wao wakiendelea kubwiyanga,kisa babu na bibi wapo.

Tunaishi kwenye jamii isiyojali, haina miiko,wala taratibu kila mtu anaenda kivyake na kimpango wake.Halafu siku hizi wanawake kuzaa na wanaume za watu nayo ishakuwa fashion na hawajali.

 

[Last_Joker]

Kama unazungumzia ndoa za kidini huo siyo ustaarabu wetu,si mila zetu,si desturi zetu bali hayo tumeyapokea tu kwa wakoloni, wafanya biashara ya watumwa na mabaharia walio-settle katika maeneo yetu.
Tukirudi kimila kila jamii zilikuwa na taratibu zisizofanana, wengine waliteka tu mabinti wakienda shambani au kuchota maji na kuja kujitambulisha baada ya hapo(huo ni mfano mmojawapo) hivyo taratibu na desturi huwa zinabadilika kutona na factors mbalimbali.
Tusikariri.

Aisee, umechambua kweli hapa! 👏 Ni ukweli kabisa kwamba ndoa za kidini na taratibu tunazozijua leo si asili yetu, bali ni matokeo ya mchanganyiko wa historia, dini, na utandawazi ulioletwa na wageni. Kabla ya hapo, jamii nyingi zilikuwa na njia zao maalum za kuanzisha familia na kuendeleza uhusiano, na hizo njia zilikuwa tofauti sana kutoka kabila moja hadi jingine.

Hapo ulipogusia kuwa desturi hubadilika kulingana na mazingira – hiyo ni pointi muhimu sana. Jamii inaendelea kubadilika, na mila haziwezi kusalia pale pale kama zamani. Sasa kinachobakia ni kutafakari: je, tunataka kufuata misingi ya asili ya mila zetu, au tumechagua njia nyingine yenye kuunganisha mila, dini, na utandawazi? Na je, tunapopokea mabadiliko haya, tunazingatia pia faida na changamoto zake? 👀🌍

 

[The mission 2017]

Maisha ni fumbo sana. Unazaliwa ndani ya ndoa, unakua nje ya ndoa 😀.

 

[saiko]

Mtoa mada kasema utamaduni wetu na wewe unaongeza dini so utamaduni wa waarabu na wazungu umeongezeka, what specifics mnataka tujadili sasa? Kama ni dini za kigeni zishajadiliwa sana kwnye threads nyingi sana zingine. Nataka kujua standards za utamaduni wetu nikazipate wapi? Ili kupima performance au kujua tumeshaziacha au la!

Hujitambui kwa hyo hata ukielekezwa utapinga tu nikuuliźe unaweza kuvua nguo mbele ya mama au baba yako jee unachukua standard zpi za kukataa fikiria

 

[Chambusiso]

Hujitambui kwa hyo hata ukielekezwa utapinga tu nikuuliźe unaweza kuvua nguo mbele ya mama au baba yako jee unachukua standard zpi za kukataa fikiria

Lete standards acha kuleta mistari kama msanii hapa! Kama hujaelewa sema hayo unayosema ni mapokeo na kila mtu anayajua! Kwani ningezaliwa nikakuta hawavai nguo ningevaa?

Wabongo tumepoteza kabisa ufahamu wa kuchambua mambo na kutafakari, tunasahau kwamba maisha ya mwanadamu yanaevolve na kilichokua na maana mwaka 70 kinaweza kuwa kichekesho leo hii, na kwamba mila na desturi zinabadilika na kimsingi zinatakiwa kutafsiriwa na kuwa rasmi kwa kuwekwa kwenye sheria na regulations kila mara ili sasa ziwe mfumo wa maisha unaoenda na wakati! Hili ni gonjwa la kila mtu ndio maana hata sheria tunatumia za muingereza alizotuachia baada ya ukoloni, hatuna maarifa ya kuboresha hata kama tunaona zimepitwa na wakati na tuna watu wanajiita madaktari wa kutosha tu.

 

[Mtoto halali na hela]

Narrate