Damaso
JF-Expert Member
- Jul 18, 2018
- 3,978
- 6,739
Katika utamaduni wa Kiafrika, kuheshimu viongozi ni jambo la muhimu. Hata hivyo, katika miaka ya hivi karibuni, kumekuwa na ongezeko la tabia ya kuwapongeza viongozi kupita kiasi, hata wakati hawastahili. Je, hii ni kweli heshima, au ni dhihaka isiyo na maana?
Utamaduni wa Kiafrika umekuwa na historia ndefu ya kuheshimu viongozi wa jadi. Viongozi hawa walikuwa na mamlaka ya kiungu na walionekana kama watu wa kawaida. Hata hivyo, katika enzi ya utawala wa kikoloni na uhuru, uelewa wa uongozi umebadilika. Viongozi wa kisiasa sasa wanaonekana kama watekelezaji wa matakwa ya wananchi.
Vyombo vya habari nchini Tanzania, kama vile televisheni na magazeti, vina jukumu muhimu katika kuunda maoni na maudhui kwenda kwa umma kuhusu viongozi. Mara nyingi, vyombo hivi hupenda kuonyesha viongozi katika mwanga mzuri, bila kujali ukweli. Hii inaweza kusababisha kuongezeka kwa kujipendekeza kupita kiasi.
Tanzania ni mfano mzuri wa nchi ambayo imekuwa na utamaduni wa kusifia viongozi kupita kiasi. Katika mikutano ya hadhara, viongozi mara nyingi hupokelewa kwa shangwe kubwa, na wanapongezwa kwa kila kitu, hata kama hawajafanya chochote cha maana.
Wakati wa kampeni za uchaguzi, viongozi wa vyama vya siasa mara nyingi huahidi vitu visivyo vya kweli, na hupewa pongezi na wafuasi wao bila kuhojiwa wala kuelezea kwa kina mipango na sera zao.
Kusifu viongozi kupita kiasi kunaweza kuwa na madhara kadhaa. Mosi, hii inaweza kuwafanya viongozi kuwa wajivuni na kujiona kuwa juu ya sheria.
Pili, inaweza kuzuia wananchi kutoa maoni yao kwa uhuru, kwa kuwa wanaogopa kukosolewa kwa dhana ya kwamba kama watu wengi wanashangilia na kupiga makofi, je nyie wachache mnatoka wapi?
Lakini, tatu, inaweza kuzuia maendeleo, kwa kuwa viongozi hujisahau kabsa katika kuwajibika haswa kwenye nafasi zao.
Ili kuzuia madhara ya kusifia viongozi kupita kiasi, tunahitaji kufanya mabadiliko kadhaa. Kwanza, vyombo vya habari vinapaswa kuwa huru na kutopendelea, waelewe kuwa wao ni kioo cha jamii na sehemu kubwa sana katika kuihabarisha jamii.
Pili, wananchi wanapaswa kuwa makini zaidi katika maandiko na makala ambazo zimekuwa zikitoa sifa kuzidi kipimo, magazeti kama Mwananchi, Javi la Habari, Mzalendo pamoja na Habari Leo, waelezeeni watu ukweli.
Tatu, viongozi wanapaswa kujifunza kupokea ukosoaji kwa uzuri na kutumia ukosoaji huo kuboresha utendaji kazi wao, wafahamu kuwa ni binadamu na wanakosea sio malaika.
Kusifu viongozi ni jambo la kawaida, lakini ni muhimu sana kufanya hivyo kwa njia ya busara na ya kweli. Kusifu kupita kiasi kunaweza kuwa na madhara makubwa sana kwa jamii, na mnaweza kumpoteza kiongozi kwenye njia yake.
Mlima Kilimanjaro umeongeza barafu na theluji yake basi watu wataanza kusifu kuwa fulani amefanya kazi kubwa, Ziwa Nyasa na Victoria yamejaa maji basi utakutana na watu wakisifu kuwa fulani amefanya kazi kubwa.
Tunapaswa kuendelea kuheshimu viongozi wetu huku tukiwa na kiasi katika kusifu utendaji wao, lakini pia tunapaswa kuwa na ujasiri wa kuwakosoa pale wanapokosea.
Utamaduni wa Kiafrika umekuwa na historia ndefu ya kuheshimu viongozi wa jadi. Viongozi hawa walikuwa na mamlaka ya kiungu na walionekana kama watu wa kawaida. Hata hivyo, katika enzi ya utawala wa kikoloni na uhuru, uelewa wa uongozi umebadilika. Viongozi wa kisiasa sasa wanaonekana kama watekelezaji wa matakwa ya wananchi.
Vyombo vya habari nchini Tanzania, kama vile televisheni na magazeti, vina jukumu muhimu katika kuunda maoni na maudhui kwenda kwa umma kuhusu viongozi. Mara nyingi, vyombo hivi hupenda kuonyesha viongozi katika mwanga mzuri, bila kujali ukweli. Hii inaweza kusababisha kuongezeka kwa kujipendekeza kupita kiasi.
Tanzania ni mfano mzuri wa nchi ambayo imekuwa na utamaduni wa kusifia viongozi kupita kiasi. Katika mikutano ya hadhara, viongozi mara nyingi hupokelewa kwa shangwe kubwa, na wanapongezwa kwa kila kitu, hata kama hawajafanya chochote cha maana.
Wakati wa kampeni za uchaguzi, viongozi wa vyama vya siasa mara nyingi huahidi vitu visivyo vya kweli, na hupewa pongezi na wafuasi wao bila kuhojiwa wala kuelezea kwa kina mipango na sera zao.
Kusifu viongozi kupita kiasi kunaweza kuwa na madhara kadhaa. Mosi, hii inaweza kuwafanya viongozi kuwa wajivuni na kujiona kuwa juu ya sheria.
Pili, inaweza kuzuia wananchi kutoa maoni yao kwa uhuru, kwa kuwa wanaogopa kukosolewa kwa dhana ya kwamba kama watu wengi wanashangilia na kupiga makofi, je nyie wachache mnatoka wapi?
Lakini, tatu, inaweza kuzuia maendeleo, kwa kuwa viongozi hujisahau kabsa katika kuwajibika haswa kwenye nafasi zao.
Ili kuzuia madhara ya kusifia viongozi kupita kiasi, tunahitaji kufanya mabadiliko kadhaa. Kwanza, vyombo vya habari vinapaswa kuwa huru na kutopendelea, waelewe kuwa wao ni kioo cha jamii na sehemu kubwa sana katika kuihabarisha jamii.
Pili, wananchi wanapaswa kuwa makini zaidi katika maandiko na makala ambazo zimekuwa zikitoa sifa kuzidi kipimo, magazeti kama Mwananchi, Javi la Habari, Mzalendo pamoja na Habari Leo, waelezeeni watu ukweli.
Tatu, viongozi wanapaswa kujifunza kupokea ukosoaji kwa uzuri na kutumia ukosoaji huo kuboresha utendaji kazi wao, wafahamu kuwa ni binadamu na wanakosea sio malaika.
Kusifu viongozi ni jambo la kawaida, lakini ni muhimu sana kufanya hivyo kwa njia ya busara na ya kweli. Kusifu kupita kiasi kunaweza kuwa na madhara makubwa sana kwa jamii, na mnaweza kumpoteza kiongozi kwenye njia yake.
Mlima Kilimanjaro umeongeza barafu na theluji yake basi watu wataanza kusifu kuwa fulani amefanya kazi kubwa, Ziwa Nyasa na Victoria yamejaa maji basi utakutana na watu wakisifu kuwa fulani amefanya kazi kubwa.
Tunapaswa kuendelea kuheshimu viongozi wetu huku tukiwa na kiasi katika kusifu utendaji wao, lakini pia tunapaswa kuwa na ujasiri wa kuwakosoa pale wanapokosea.
