Kwa Nini Yesu Hachukuliwi Kama Nabii kwa Wayahudi?

[Mhaya]

Yesu alizaliwa Myahudi, aliishi katika mila na desturi za Uyahudi, na alitumia maandiko ya Torati na manabii waliomtangulia kama msingi wa mafundisho yake. Hata hivyo, Wayahudi hawakumkubali kuwa nabii wala Masihi. Swali kubwa ni kwa nini?

1. Kigezo cha Nabii kwa Uyahudi​

Katika Uyahudi, nabii anahesabika kwa sifa kadhaa:

• Anapaswa kufuata Torati ya Musa bila kupingana nayo (Soma kitabu cha Kumbukumbu la Torati 13 : 1–5).
• Maneno yake ya unabii lazima yatimie (Soma kitabu cha Kumbukumbu la Torati 18 : 20–22).
• Hawezi kuanzisha mafundisho mapya yanayopingana na agano la kale.

Wayahudi waliona Yesu anavunja baadhi ya taratibu – mfano, alivunja Sabato (Marko 2:23–28), akajilinganisha na Mungu (Yohana 10:30–33). Kwao, haya yalikuwa kinyume na maono ya nabii wa kweli.

2. Masihi kwa Uyahudi siyo “nabii wa rohoni” tu bali ni mfalme wa kidunia au mtawala wa kisiasa.​

Katika maandiko ya Wayahudi (Isaya 11:1–9, Yeremia 23:5–6, Ezekieli 37:24–28), Masihi alitarajiwa kuwa:

• Mfalme kutoka ukoo wa Daudi.
• Ataimarisha taifa la Israeli kisiasa na kiuchumi.
• Ataondoa dhuluma na kuleta amani ya kidunia.

Yesu hakuwahi kuwa mfalme wa kisiasa. Alisulubiwa na Warumi badala ya kuwakomboa Wayahudi dhidi ya ukoloni. Hii ya kusulubiwa ilionekana kama ushahidi wa kushindwa kwa vigezo vya Masihi. Walitaka ashinde vita dhidi ya maadui na si kusulubiwa. Kusulubiwa wanaamini ni kushindwa.

3. Miujiza Haikuwa Kigezo Pekee​

Yesu alifanya miujiza—aliponya wagonjwa, kufufua wafu, na kulisha makutano. Lakini katika Uyahudi, miujiza haijawahi kuthibitisha uhalali wa nabii, kwa sababu hakikuwa kitu kigeni kwao. Musa alifanya miujiza, Eliya na Elisha pia walifanya. Lakini ishara ya kweli ilikuwa uaminifu kwa Torati. Wayahudi waliamini kwamba hata wachawi wa Misri walifanya miujiza (Kutoka 7:11–12), hivyo miujiza haikutosha kuthibitisha unabii.

4. Kutofautiana kwa Ufafanuzi wa Maandiko​

Yesu na wafuasi wake walichukua maandiko ya manabii kama Isaya, Mika na Zaburi, wakaeleza kwamba yalimhusu yeye. Mfano:

• Isaya 53 (mtumishi atakayeteswa).

Isaya 53 ni moja ya sura zenye mabishano makubwa kati ya Uyahudi na Ukristo: maandiko yake yanaeleza kuhusu “mtumishi wa Bwana” anayeteswa, kudharauliwa, kuumizwa kwa makosa ya wengine na “kubeba dhambi za watu wengi.” Wakristo huliona hili kama unabii wa moja kwa moja kuhusu Yesu Kristo, mateso na kifo chake msalabani kwa ajili ya ukombozi wa wanadamu. Lakini kwa Wayahudi, “mtumishi” si mtu mmoja bali taifa la Israeli lote, jambo linaloonekana wazi katika sura zilizotangulia (Isaya 41:8, 44:1, 49:3) ambapo Mungu mwenyewe anaita Israeli kuwa mtumishi wake. Kwa hiyo, Wayahudi husema Isaya 53 ni simulizi ya kuteseka kwa Israeli mikononi mwa mataifa—utumwa Babeli, dhuluma na mateso ya kihistoria—na mateso hayo yalikuwa kama ushuhuda kwa mataifa kuhusu nguvu na uaminifu wa Mungu. Pia, kwa mtazamo wao, hakuna maandiko mengine ya Kiebrania yanayothibitisha kuwa Masihi atateseka na kufa kikatili; badala yake Masihi anatarajiwa kuishi, kutawala na kuleta amani ya kidunia (Isaya 2:4, Ezekieli 37:24–28). Kwa hivyo, Wayahudi wanakataa tafsiri ya Kikristo kwa kuwa miujiza na kifo cha Yesu havikutimiza matarajio ya Masihi wa Kiyahudi, na Isaya 53 huendelea kuonekana kwao kama taswira ya taifa lao likibeba mateso, siyo unabii wa Yesu binafsi.

• Mika 5:2 (kuzaliwa Bethlehemu).

Mika 5:2 inasema, “Nawe, Ee Bethlehemu Efratha, wewe uliye mdogo kati ya maelfu ya Yuda, kutoka kwako atanitokea yeye atakayekuwa mtawala katika Israeli; asili zake zimekuwa za tangu zamani, za milele.” Kwa Wakristo, hii ni unabii wa moja kwa moja juu ya Yesu Kristo kwa kuwa alizaliwa Bethlehemu (Mathayo 2:1), na maneno “asili za milele” huonekana kama ushahidi wa uungu wake. Hivyo, wanadai kuwa Mika alitabiri kuzaliwa kwa Masihi huko Bethlehemu karne nyingi kabla. Lakini Wayahudi huelewa aya hii kwa mtazamo wa kihistoria: Mika aliandika wakati Israeli walipokuwa wakikabiliwa na Waashuru, na maneno haya yalihusu kiongozi kutoka ukoo wa Daudi ambaye angebeba jukumu la kuongoza taifa. Kwao, “mtawala kutoka Bethlehemu” ni mfalme wa kidunia wa ukoo wa Daudi, na “asili za milele” haimaanishi uungu bali ukoo wa kifalme uliokuwa na historia ndefu tangu enzi za Daudi. Kwa kuwa Yesu hakutimiza matarajio ya Masihi wa Kiyahudi—kurejesha ufalme wa Daudi, kuleta amani ya kidunia, na kukusanya Waisraeli wote—Wayahudi hawakubali kuwa Mika 5:2 ni unabii unaomhusu yeye.

• Zaburi 22 (mateso ya Masiha).

Zaburi 22 ni mojawapo ya maandiko yenye mabishano makubwa kama Isaya 53 na Mika 5:2, kwa sababu ya lugha yake ya mateso na maumivu makali. Zaburi hii inaanza kwa maneno maarufu, “Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?” (Zaburi 22:1), ambayo Yesu alinukuu alipokuwa msalabani (Mathayo 27:46). Ndani yake kuna maelezo kama “wamenitoboa mikono na miguu yangu” (Zaburi 22:16) na “wanagawanya mavazi yangu, na kutupia kura nguo yangu” (Zaburi 22:18), ambavyo Wakristo hueleza kama unabii wa moja kwa moja wa kusulubiwa kwa Yesu. Hata hivyo, Wayahudi huelewa Zaburi hii kwa namna tofauti kabisa: kwanza, ni wimbo wa Daudi unaoeleza hali yake mwenyewe ya mateso, dhihaka na kuachwa na watu, lakini mwisho wake ukigeuka kuwa wimbo wa tumaini na ushindi kwa Mungu; pili, maneno kama “wametoboa mikono yangu na miguu yangu” yanatokana na tafsiri ya Kiyunani (Septuagint), lakini katika maandiko ya Kiebrania (Masoretic Text) kiasili ni “kama simba mikono na miguu yangu,” jambo linalobadilisha maana na kuondoa picha ya kusulubiwa; tatu, Wayahudi husema kwamba Zaburi hii haizungumzii Masihi bali ni maombi ya mtu anayeteswa (Daudi au taifa la Israeli) akiomba msaada wa Mungu. Hivyo basi, kwa Wakristo Zaburi 22 ni picha ya unabii wa mateso ya Yesu msalabani, lakini kwa Wayahudi ni zaburi ya maumivu na ushindi wa mtu wa kawaida, siyo utabiri wa Masihi wa baadaye.

Lakini Wayahudi waliendelea kuona vifungu hivi kama visivyomhusu Yesu, bali vina maana ya taifa la Israeli au manabii waliotangulia. Kwao, tafsiri ya Kikristo ilionekana “kubadilisha maana ya maandiko.”

5. Nabii Hatakiwi Kuanzisha “Agano Jipya”​

Kwa Uyahudi, Torati ya Musa ni ya milele (Kumbukumbu 29:29, Zaburi 19:7). Lakini Yesu alikuja akitangaza Agano Jipya (Luka 22:20), jambo lililowafanya viongozi wa Kiyahudi kuona kuwa amevunja msingi wa imani yao. Nabii wa kweli asingetangaza mfumo mpya bali angeimarisha ule uliopo.

Lakini Yesu aliweka wazi kwamba hajakuja kuharibu Sheria au manabii waliomtangulia, bali kuikamilisha, akisema, “Usidhani mimi nimekuja kuharibu Sheria au Manabii; mimi sijakuja kuharibu, bali kuikamilisha” (Mathayo 5:17). Alisisitiza kwamba maneno ya Mungu kupitia Torati ni ya kudumu, na yeyote atakayoyafundisha na kuyafuata atapewa thawabu, lakini atakayoyapuuza au kuyapunguza atakuwa na hatia (Mathayo 5:18–19). Hivyo, hoja kwamba Yesu alivunja Sheria ni tafsiri isiyo sahihi ya baadhi ya viongozi wa Kiyahudi waliomuona akifanya marekebisho fulani, kama kuhalalisha kazi siku ya Sabato au kuvunja baadhi ya desturi za kidini. Kwa maneno yake mwenyewe, mafundisho ya Yesu yalilenga kuikamilisha Sheria, kuonyesha maana yake halisi na kuionyesha kwa uhalisia wa kiroho, siyo kuibomoa, jambo linalothibitisha kuwa mtazamo wa kimsingi wa Wayahudi kwamba yeye alivunja Sheria ni tafsiri iliyopotoshwa, ingawa kwao ilikuwa sababu ya kutoaminiwa kama nabii.

6. Historia ya Migongano na Kusalitiwa​

Baada ya kifo cha Yesu, wafuasi wake walitangaza injili kwa Mataifa (wasio Wayahudi). Hapo Ukristo ukaanza kujitenga na Uyahudi. Wayahudi wakaona kwamba Yesu na wafuasi wake waliwasaliti kwa kubadilisha dini yao kuwa imani mpya tofauti kabisa.

Hitimisho​

Yesu, licha ya kuwa Myahudi, kufuata desturi zao, na kutumia maandiko yao, hakuchukuliwa kama nabii kwa Wayahudi kwa sababu:

• Alionekana kukiuka Torati.
• Hakutimiza matarajio ya Masihi wa kisiasa na kijamii.
• Miujiza haikuwa uthibitisho wa unabii.
• Ufafanuzi wake wa maandiko ulipingwa.
• Aliweka msingi wa agano jipya badala ya kuimarisha lililopo.

Kwa maneno mengine, tofauti siyo tu ya imani bali ya mtazamo wa kimaandiko na kiteolojia. Ndiyo maana hadi leo, Wayahudi hawamchukui Yesu kama nabii, bali Wakristo humwona kama Masihi na Mwana wa Mungu. Wayahudi humwona Yesu kama mtu wa kihistoria, mwana wa Israeli, Mwalimu (Good Preacher) aliyefundisha na kufanya mambo mazuri, lakini si Nabii wala Masiha, na hakutimiza matarajio ya kimsingi ya utabiri wa Manabii na Masihi kwa upande wao. Hakutimiza vigezo.

 

[Surya]

unamaliza wino bure

 

[Castle_Lite]

Umeandika vizur na umeeleweka.

Kwahiyo Benjamin Netanyau ndio masihi waliokuwa wanamtegemea?.
Au tumsubiri mwingine?.

Tuachane na hayo.
Hivi Huyu mwingne aliyekuja miaka 600+ baadae na akavikubali vitabu vya kiyahudi + Injili nae alitakiwa atabiriwe ili watu wamuamini?.

 

[Masalu Jacob]

Habari za Tanzania ukipenda kusimuliwa na Marekani; hilo ni tatizo kubwa sana maana litakupa madhara makubwa.

Hao wayahudi walikutana na Yesu ambaye ametoka kwa Mungu aliyewaambia habari za Mungu lakini wao hawakusadiki.

Hii tunaiita, shauri yao na imekula kwao.

 

[subiri uone]

Habari za Tanzania ukipenda kusimuliwa na Marekani; hilo ni tatizo kubwa sana maana litakupa madhara makubwa.

Hao wayahudi walikutana na Yesu ambaye ametoka kwa Mungu aliyewaambia habari za Mungu lakini wao hawakusadiki.

Hii tunaiita, shauri yao na imekula kwao.

Je nikweli Yesu alibadilisha shelia ya jino kwa jino na shelia ya kupigwa mawe mzinifu.