Mababu zetu walitumia alphabet ipi kuandika, hivi waliandika chochote kweli?

Ukisoma historia hata ya Biblia, maelfu ya miaka huko nyuma Musa alitumia Hebrew alphabet kuandika vitabu vilivyomo kwenye Biblia, pia ukifuatilia jamii zingine kama Wahindi, Wachina n.k. Walikua na maandiko yao enzi hizo na kila moja walikua na aina fulani hivi ya kuandika, na kuna kumbukumbu zimetunzwa za huo uandishi.

Ukija ukanda wetu huu, sijawahi kuona au kusikia jamii yoyote iliyoandika chochote au hata aina ya characters au herufi iliyotumika na mababu zetu, naongea kuhusu ukanda huu wa sub-Sahara, hivyo Misri au Egypt haipo. Huku maporini ya Congo, mababu zetu waliandika chochote?

Kabla mzungu hajaja na kutufundisha kuandika kwa kutumia alphabet yake, je tulikua na yetu? Mara nyingi huwa naona watu wakisema tuachane na uzungu turudi kwenye vya kwetu, je tuna hata uandishi au aina yetu ya herufi kama ilivyo kwa Mchina na michoro yake ile.

hawakuandika bali walichora

ndio maana kuna michoro ya mapangoni.

Yani nyani aache kula majani na mchwa

Akumbuke kuweka alama na kuzipa maana.!?

Tuache utani, nyie nyani mna shida zenu kwenye maporini yenu kabla hamjavamiwa

Red black said:

hawakuandika bali walichora

ndio maana kuna michoro ya mapangoni.
View attachment 3534121

Click to expand...

Upuuzi huu, kokwa za embe zinamark kama hivi

Kuna masimulizi ya mdomo ambayo mpaka sasa hayajawahi kuandikwa bali kwa kurithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine kitaalamu tunaita oral tradions,maandishi yamekuja baada ya ujio wa wageni na yameharibu mambo mengi mno.

Ethiopia waliandika ila huku kwetu walichora sina hakika ila labda tuchimbe zaidi historia ya watu wa south Africa Namibia na kwingine inawezekana kuna mmoja alikua na aina furani ya uandishi wake

Kama alivyosema mdau hapo juu.
Sisi tulitumia saiti kwenye ngoma na muziki kuhifadhia na kufundisha mbo mbalimbali.
Pia michoro.

Cha msingi maisha yalienda. Style of life

Jaga Kaya Ogihonge said:

Kuna masimulizi ya mdomo ambayo mpaka sasa hayajawahi kuandikwa bali kwa kurithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine kitaalamu tunaita oral tradions,maandishi yamekuja baada ya ujio wa wageni na yameharibu mambo mengi mno.

Click to expand...

Masimulizi yaliyopitishwa vizazi hadi vizazi yapo kwenye jamii zote hata Wachina na Wayahudi, lakini mbona hatuna uanidshi wowote. Unaposema aina ya uandishi ulioletwa na mzungu uliharibu, basi tukiamua turudi kwenye vya kwetu, tuna nini, una maana turudi kwenye hayo masimulizi?

hatukuwa na alfabeti na wala hatukuweka records za kimaandishi popote, sisi jamii yetu inategemea oral records, na hili utaliona hata leo hii tanzagiza wakitaka kuthibitisha kwa mfano uraia wa xyz wanakwenda kuuliza wananchi wa kijiji xyz alichotoka kama wanamjua, wanawajua wazazi na kuendelea hivyo wanategemea oral records na wanatoa maamuzi based on that sasa ikitokea labda kijiji xyz wakawa wanakuchukia for whatever reason imekula kwako unarudishwa kongo au sijui burundi, hatukuwa na civilization ya kuandika na kuweka kumbukumbu, yote Christians wameleta.

halafu kuna baadhi ya watu wanasema dini imeleta umaskini tanzagiza, hawa watu hawajui wanachokiongelea, Christianity imeleta maendeleo makubwa sana kwenye jamii yetu kwanza imetu-integrate to the side world leo hii tunaweza kusoma kuandika (kutumia herufi za kilatini) tuko social media, tuna cheti cha kuzaliwa, tumeweza pia kuanza kuweka records za kimaandishi, yote thanks to Christianity.

i blessed the day Wamishionari walivyokanyaga ardhi yetu ...

Hawakuwa na mfumo wowote wa kuandika. Walikumia njia ya mdomo kurithisha maarifa na historia yao.

Lakini hata sisi leo hii wenye mfumo wa kuandika tuko bize kusoma na kuandika historia za wenzetu. Lugha za makabila hazifundishwi shuleni wala chuo. Wenzetu wengi nchi za kusini mwa jangwa la Sahara wanafundisha lugha za makabila shuleni kwa lengo la kutunza historia zao.

MK254 said:

Masimulizi yaliyopitishwa vizazi hadi vizazi yapo kwenye jamii zote hata Wachina na Wayahudi, lakini mbona hatuna uanidshi wowote. Unaposema aina ya uandishi ulioletwa na mzungu uliharibu, basi tukiamua turudi kwenye vya kwetu, tuna nini, una maana turudi kwenye hayo masimulizi?

Click to expand...

refer merits and demerts of oral tradion utanielewa.

Mungu alijalia Kila jamii na urithi wake. Ilikuwa Sasa kutumia urithi huo ili kujitawala na kuleta maendeleo

🔹 Wazungu na wajingajinga wengine weupe walipewa maandishi ya jadi kabisa ila lugha chache. Ukienda middle east yote karibu Kila nchi Ina maandishi Yao ya ajabu ajabu wamekuwa waliweka kumbukumbu ya historia na ugunduzi wao

🔹 Waafrika hatukupewa maandishi ila tulipewa lugha zilizokamilika. ELIMU yetu ikawa ya kusimuliana na kukaririshana. Hata technolojia yetu ya uchawu wajadi NDIVYO ilivyorithishwa, hata madaktari wa asili ( sio haya matapeli ya Sasa yanajifanya Kila ugonjwa Lina tibu) ilikuwa ni Babu anamsimulia mjukuu wake au alishakufa anamjia kwenye ndoto au kwa njia ya matambiko ( bayo Sasa Hawa wepupe wajinga wa kizungu na jinga linguine mwarabu) yalituambia ni ujinga yakatuletea Mila zao ili yavunje connection kati ya sisi na mizimu yetu iliyokuwa inatupa nguvu, bahati na kutuponya magonjwa)
🔹 Waarabu na wajerumani ndio wa kwanza kutufikisha hapa tulipo tumekuwa kama mtu asiye na miguu, walikuja kuchukua zana zetu za kimila zote ambazo zilikuwa zinatuunganisha ma mizimu yetu iliyokuwa inatupa nguvu,yakakata vichwa vya wazee wetu wenye nguvu za jadi na kuondoka nazo

🔹 Mwisho wa siku utajiri wa lugha tuliopewa haukutusaidia tena kuleta maendeleo ya kitechnolojia na uchumi tukabaki wspepeta midomo tuu wa majungu, uanaharakati, uanadiasa na kuimba

🔹Tukalazimishwa tuache kile tulichojiliwa ( lugha zetu) tujifunze kile wslichojaliwa wao weupe maandishi Yao na lugha zao. Je utauomba mizimu wa kiafrika kwa kiarabu, ya kizungu? haukusikii. Je wewe mwafrika hauna connection ya damu na mwarabu au mzungu utameomba mizimu Yao itakuelewa ? kwanza haikujui. Ndio maana waafrika tumebaki kuwa watumwa

Jaga Kaya Ogihonge said:

Kuna masimulizi ya mdomo ambayo mpaka sasa hayajawahi kuandikwa bali kwa kurithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine kitaalamu tunaita oral tradions,maandishi yamekuja baada ya ujio wa wageni na yameharibu mambo mengi mno.

Click to expand...

Unamaanisha masinulizi ya mdomo ni bora kuliko maandishi?

Jaga Kaya Ogihonge said:

refer merits and demerts of oral tradion utanielewa.

Click to expand...

Demerits zake ni nyingi na mbovu, ikiwemo kupindishwa kwa ujumbe, kwa mfano hata hapo ulipo uchukue watu 10, kisha uanze kupitisha ujumbe kwa kunong'oneza kwa mmoja umwambie apitishe kwa wa pili, waendelee kupitishana hivyo halafu wa mwisho aseme kwa sauti, utashangaa sana ujumbe wako ulivyopindishwa huko kati.

Pia kwenye hii information age au hata AI, hatuwezi kutegemea hizo mbizo mbinu maana kuna trilions of information all over, mfano LLM kama GPT inasheheni matrilioni ya information, hauwezi ukategemea yote hayo yatunzwe kwenye watu kwa kupokezana orally.

Ngoja tuone...


Cc: Mahondaw

Tatizo waafrika tunatafuta historia ya Afrika kwa kutegemea vyanzo vya habari kutoka kwa wazungu/waarabu jambo ambalo huwezi kupata zaid zaid utapewa ile story yao ya uongo baada ya ukoloni.

Nilishangaa kuona Russia ina historia ya mamilioni ya miaka kuhusu Afrika na mitume wake, kuhusu historia ya kweli ya Biblia iliwahusu watu weusi na sio hao majambazi wa middle east.

Ushahidi huu si wa kukurupuka bali ulitolewa live na dicteta na Rais mbabe bwana PUTIN ambaye ana kila aina ya secret info za dunia hii, sasa nitashangaa hizi kondoo zinazoendelea kupinga ukweli wakati hata siri za wachungaji wao hazina.

Historia ya Afrika italetwa/kuvumbuliwa na waafrika, tusome elimu sahihiz tuanze uchunguzi na utafiti huru bila kuwahusisha wafia dini, wazungu, waarabu ama wale wafuasi wa mila za watu weupe, maana hao ndio waliotumika/wanaotumika kuhujumu na kuleta njama za kupunguza nguvu ya Uamsho wa watu weusi.

Maandiko na nakala za waafrika zipo na shahidi zipo, lkn huwezi kuzitapa na hutozipata bila mafunuo maana zimefichwa kwa makusudi na wanaotutawala wanasaidiana na hao hao watu weupe.

Dunia ina siri nyingi na maovu mengi aliyofanyiwa mtu mweusi.

Siku watu wakijua kuwa Mtume muhamad ni mzushi na mwizi wa historia ya watu weusi je watakubali?, watu wakisikia kuwa biblia ni stories za uongo zilizobuniwa kutoka kwa nakala za mababu wa Afrika je mtakubali?.

Siku watu wakijua kuwa kiswahili na bantú languages zote ndizo chanzo/chimbuko la lugha na maandishi je watakubali?.

Historia ya Afrika ipo ktk lugha za mwanzo za waafrika na sio hizi lugha zetu za kihuni nowadays.

Historia ya waafrika ipo, tuitafute

Telewolth bin champion said:

Tatizo waafrika tunatafuta historia ya Afrika kwa kutegemea vyanzo vya habari kutoka kwa wazungu/waarabu jambo ambalo huwezi kupata zaid zaid utapewa ile story yao ya uongo baada ya ukoloni.

Nilishangaa kuona Russia ina historia ya mamilioni ya miaka kuhusu Afrika na mitume wake, kuhusu historia ya kweli ya Biblia iliwahusu watu weusi na sio hao majambazi wa middle east.

Ushahidi huu si wa kukurupuka bali ulitolewa live na dicteta na Rais mbabe bwana PUTIN ambaye ana kila aina ya secret info za dunia hii, sasa nitashangaa hizi kondoo zinazoendelea kupinga ukweli wakati hata siri za wachungaji wao hazina.

Historia ya Afrika italetwa/kuvumbuliwa na waafrika, tusome elimu sahihiz tuanze uchunguzi na utafiti huru bila kuwahusisha wafia dini, wazungu, waarabu ama wale wafuasi wa mila za watu weupe, maana hao ndio waliotumika/wanaotumika kuhujumu na kuleta njama za kupunguza nguvu ya Uamsho wa watu weusi.

Maandiko na nakala za waafrika zipo na shahidi zipo, lkn huwezi kuzitapa na hutozipata bila mafunuo maana zimefichwa kwa makusudi na wanaotutawala wanasaidiana na hao hao watu weupe.

Dunia ina siri nyingi na maovu mengi aliyofanyiwa mtu mweusi.

Siku watu wakijua kuwa Mtume muhamad ni mzushi na mwizi wa historia ya watu weusi je watakubali?, watu wakisikia kuwa biblia ni stories za uongo zilizobuniwa kutoka kwa nakala za mababu wa Afrika je mtakubali?.

Siku watu wakijua kuwa kiswahili na bantú languages zote ndizo chanzo/chimbuko la lugha na maandishi je watakubali?.

Historia ya Afrika ipo ktk lugha za mwanzo za waafrika na sio hizi lugha zetu za kihuni nowadays.

Historia ya waafrika ipo, tuitafute

Click to expand...

Mkuu wewe ni rasii?