Robot la Matope
JF-Expert Member
- Apr 10, 2015
- 8,591
- 17,561
Kuna wakati taifa linafika mahali ambapo ukimya unakuwa ushiriki katika mateso. Leo, maelfu ya Watanzania wanashuhudia jambo ambalo linaumiza mioyo yao kila siku. Wazazi wetu, wale waliotulea kwa jasho, damu na machozi, wanazuiwa kupata huduma muhimu za afya kwa sababu ya tofauti ndogo sana katika taarifa za NIDA na NHIF.
Swali ambalo kila Mtanzania mwenye dhamiri anapaswa kujiuliza ni hili: Je, maisha ya binadamu yanaweza kweli kuwekwa rehani kwa sababu ya herufi moja iliyokosewa miaka mingi iliyopita?
Mzee aliyekuwa akipata huduma za cardiology clinic, nephrology clinic, oncology clinic au endocrinology clinic katika hospitali za rufaa kama Muhimbili National Hospital, Bugando au KCMC, ghafla anaambiwa hawezi kuendelea na matibabu kwa sababu jina lake limeandikwa "Mariam" sehemu moja na "Mariamu" sehemu nyingine. Mwingine ameandikwa "John" badala ya "Jhon". Mwingine ana tofauti ya herufi moja tu kwenye jina la baba au mama.
Kwa lugha ya mfumo wa kompyuta, huenda hilo ni "data mismatch". Lakini kwa lugha ya maisha halisi, hiyo ni interruption of continuity of care.
Tunazungumzia wagonjwa wenye hypertension sugu, diabetes mellitus, chronic kidney disease, congestive heart failure, cerebrovascular disorders, malignancies mbalimbali, na magonjwa mengine yanayohitaji ufuatiliaji wa karibu wa kitabibu. Hawa si watu wanaoweza kuambiwa wasubiri miezi kadhaa wakisahihisha taarifa wakati ugonjwa wao unaendelea kuharibu mwili kimya kimya.
Wakati viongozi wakuu wa nchi, wakurugenzi, mawaziri na watendaji wa ngazi za juu wakipata huduma za afya bila bughudha za kiutawala, wazazi wa mkulima, mvuvi, mwalimu na mfanyabiashara mdogo wanaambiwa warudi kwanza kurekebisha taarifa kabla ya kupata matibabu.
Where is justice?
Where is humanity?
Where is common sense?
Je, inaingia akilini kwamba mgonjwa mwenye dalili za myocardial ischemia, renal insufficiency au metastatic cancer aambiwe kwanza ashughulikie spelling error kabla ya kuendelea na matibabu?
Hili si suala la teknolojia. Hili ni suala la utu.
Hakuna anayepinga umuhimu wa kuwa na taarifa sahihi za wananchi. NIDA ni taasisi muhimu. NHIF ni taasisi muhimu. Lakini mifumo ilianzishwa ili kuwahudumia wananchi, si kuwaadhibu wananchi.
Makosa ya kibinadamu yapo duniani kote. Hata katika hospitali kubwa duniani, hata katika vyuo vikuu vikubwa duniani, hata katika mifumo ya serikali za mataifa makubwa duniani. Lakini hakuna taifa linalopaswa kuruhusu wagonjwa kukosa matibabu kwa sababu ya tofauti ndogo ya tahajia ambayo inaweza kurekebishwa bila kusitisha huduma.
Serikali inapaswa kuingilia kati haraka.
Tunahitaji transitional mechanism itakayoruhusu wagonjwa kuendelea kupata huduma wakati mchakato wa uhakiki na marekebisho ya taarifa ukiendelea. Tunahitaji compassionate implementation badala ya rigid implementation.
Tunahitaji viongozi watambue kwamba nyuma ya kila "record" kwenye mfumo kuna binadamu. Nyuma ya kila NIN kuna mama. Nyuma ya kila beneficiary number kuna baba. Nyuma ya kila file la hospitali kuna familia inayopigania maisha ya mpendwa wao.
Kila siku ya kuchelewa kufanya maamuzi ni siku ambayo mgonjwa anaweza kukosa dawa, kukosa uchunguzi, kukosa clinic, au kukosa huduma ya daktari bingwa. Athari zake zinaweza kuwa irreversible.
Historia haitawahukumu wale waliofanya makosa ya tahajia.
Historia itawahukumu wale walioona madhara yake na wakabaki kimya.
Serikali isikie kilio hiki.
Wizara husika ichukue hatua.
NHIF na NIDA wakae meza moja.
Wazazi wetu warudishiwe huduma zao.
Maisha ya Mtanzania hayawezi kuwa madogo kuliko herufi moja.
Swali ambalo kila Mtanzania mwenye dhamiri anapaswa kujiuliza ni hili: Je, maisha ya binadamu yanaweza kweli kuwekwa rehani kwa sababu ya herufi moja iliyokosewa miaka mingi iliyopita?
Mzee aliyekuwa akipata huduma za cardiology clinic, nephrology clinic, oncology clinic au endocrinology clinic katika hospitali za rufaa kama Muhimbili National Hospital, Bugando au KCMC, ghafla anaambiwa hawezi kuendelea na matibabu kwa sababu jina lake limeandikwa "Mariam" sehemu moja na "Mariamu" sehemu nyingine. Mwingine ameandikwa "John" badala ya "Jhon". Mwingine ana tofauti ya herufi moja tu kwenye jina la baba au mama.
Kwa lugha ya mfumo wa kompyuta, huenda hilo ni "data mismatch". Lakini kwa lugha ya maisha halisi, hiyo ni interruption of continuity of care.
Tunazungumzia wagonjwa wenye hypertension sugu, diabetes mellitus, chronic kidney disease, congestive heart failure, cerebrovascular disorders, malignancies mbalimbali, na magonjwa mengine yanayohitaji ufuatiliaji wa karibu wa kitabibu. Hawa si watu wanaoweza kuambiwa wasubiri miezi kadhaa wakisahihisha taarifa wakati ugonjwa wao unaendelea kuharibu mwili kimya kimya.
Wakati viongozi wakuu wa nchi, wakurugenzi, mawaziri na watendaji wa ngazi za juu wakipata huduma za afya bila bughudha za kiutawala, wazazi wa mkulima, mvuvi, mwalimu na mfanyabiashara mdogo wanaambiwa warudi kwanza kurekebisha taarifa kabla ya kupata matibabu.
Where is justice?
Where is humanity?
Where is common sense?
Je, inaingia akilini kwamba mgonjwa mwenye dalili za myocardial ischemia, renal insufficiency au metastatic cancer aambiwe kwanza ashughulikie spelling error kabla ya kuendelea na matibabu?
Hili si suala la teknolojia. Hili ni suala la utu.
Hakuna anayepinga umuhimu wa kuwa na taarifa sahihi za wananchi. NIDA ni taasisi muhimu. NHIF ni taasisi muhimu. Lakini mifumo ilianzishwa ili kuwahudumia wananchi, si kuwaadhibu wananchi.
Makosa ya kibinadamu yapo duniani kote. Hata katika hospitali kubwa duniani, hata katika vyuo vikuu vikubwa duniani, hata katika mifumo ya serikali za mataifa makubwa duniani. Lakini hakuna taifa linalopaswa kuruhusu wagonjwa kukosa matibabu kwa sababu ya tofauti ndogo ya tahajia ambayo inaweza kurekebishwa bila kusitisha huduma.
Serikali inapaswa kuingilia kati haraka.
Tunahitaji transitional mechanism itakayoruhusu wagonjwa kuendelea kupata huduma wakati mchakato wa uhakiki na marekebisho ya taarifa ukiendelea. Tunahitaji compassionate implementation badala ya rigid implementation.
Tunahitaji viongozi watambue kwamba nyuma ya kila "record" kwenye mfumo kuna binadamu. Nyuma ya kila NIN kuna mama. Nyuma ya kila beneficiary number kuna baba. Nyuma ya kila file la hospitali kuna familia inayopigania maisha ya mpendwa wao.
Kila siku ya kuchelewa kufanya maamuzi ni siku ambayo mgonjwa anaweza kukosa dawa, kukosa uchunguzi, kukosa clinic, au kukosa huduma ya daktari bingwa. Athari zake zinaweza kuwa irreversible.
Historia haitawahukumu wale waliofanya makosa ya tahajia.
Historia itawahukumu wale walioona madhara yake na wakabaki kimya.
Serikali isikie kilio hiki.
Wizara husika ichukue hatua.
NHIF na NIDA wakae meza moja.
Wazazi wetu warudishiwe huduma zao.
Maisha ya Mtanzania hayawezi kuwa madogo kuliko herufi moja.