Tanzania ni moja ya nchi zinazokabiliwa na changamoto kubwa katika suala la uwajibikaji na utawala bora. Hali hii inatokana na sababu mbalimbali.
Kuna baadhi ya mifano ya udhaifu wa utawala bora na uwajibikaji nchini Tanzania. Hapa chini nitatoa mifano michache:
Sheria: udhaifu katika mifumo ya sheria na utawala ni tatizo kubwa linalochangia udhaifu wa uwajibikaji na utawala bora nchini. Tanzania imekuwa ikikabiliwa na changamoto kadhaa katika mifumo hii, ikiwa ni pamoja na ukosefu wa rasilimali na ufanisi, na hii imesababisha kuwepo kwa mazingira magumu ya kufuata sheria. Ikiwa mifumi ya sheria ina udhaifu, basi inaweza kutokea kwamba baadhi ya watu au taasisi zinakua na nguvu zaidi kuliko nyingine hivyo kudhoofisha utawala bora hivyo serikali inapaswa kuimarisha mifumo ya sheria na utawala kwa kuongeza rasilimali na ufanisi. Hii itasaidia kuhakikisha kuwa sheria zinafuatwa kwa uadilifu na kuhakikisha kuwa wanaokiuka sheria wanachukuliwa hatua stahiki.
Uwazi : uwazi ni muhimu sana katika kuhakikisha uwajibikaji na utawala bora nchini Tanzania. Taarifa za umma na ufikiaji wa habari muhimu ni jambo muhimu katika kuwawezesha wananchi kuwajibika na kushiriki katika shughuli za kisiasa na kiuchumi.mfano kwa muda sasa serikali imezuia vikao vya bunge kuonekana mubashara hii inaweza kuchangia kudorora kwa utawala bora na uwajibikaji kwa sababu inazuia upatikanaji wa habari, kuzuia uwajibikaji na kupunguza uwazi wa shughuli za bunge hata hivyo, Tanzania imekuwa ikikabiliwa na ukosefu wa uwazi katika taasisi za serikali, na hii imesababisha wananchi kukosa ufikiaji wa taarifa muhimu. Hivyo serikali inahitaji kujitahidi kuhakikisha uwazi katika taasisi zake na kuhakikisha kuwa taarifa za umma zinapatikana kwa urahisi. Hii itawezesha wananchi kushiriki katika shughuli za kisiasa na kiuchumi kwa uwajibikaji na kutambua changamoto zinazowakabili.
Rushwa: tatizo la rushwa ni moja ya sababu kuu ya udhaifu wa utawala bora na uwajibikaji nchini Tanzania. Kuna ripoti nyingi zinazoonyesha kuwa rushwa ni tatizo kubwa nchini Tanzania, na imekuwa ikiathiri sekta mbalimbali kama vile elimu, afya, na hata katika utoaji wa vibali na leseni za biashara. Wafanyabiashara wengi wamekuwa wakilalamikia rushwa katika sekta mbalimbali, na hii imeathiri uwekezaji wa ndani na nje ya nchi hivyo serikali inahitaji kushughulikia tatizo la rushwa kwa kuanzisha mifumo ya uwajibikaji ili kuhakikisha kuwa wanaofanya vitendo vya rushwa wanachukuliwa hatua. Hii itasaidia kudhibiti upotevu wa rasilimali na kuwawezesha wafanyabiashara kufanya biashara kwa uwazi na uadilifu.
Haki za binadamu: Tanzania imekuwa na changamoto nyingi katika suala la haki za binadamu, ikiwa ni pamoja na ukandamizaji wa uhuru wa kujieleza, uvunjifu wa haki za watetezi wa haki za binadamu kama kukamatwa kwa wanaharakati wa haki za binadamu , na ubaguzi dhidi ya makundi ya watu wachache, kukosekana kwa uhuru wa kujumuika na kukusanyika: na mengineyo
Uhuru wa vyombo vya habari: kuna ripoti nyingi zinazoonyesha kuwa serikali imekuwa ikifuta vituo vya redio na televisheni ambavyo vinakosoa serikali au kutoa habari za uchunguzi kuhusu ufisadi. Kuna pia sheria mpya za vyombo vya habari ambazo zinakandamiza uhuru wa vyombo vya habari nchini Tanzania. Hivyo uhuru wa vyombo vya habari unapaswa kulindwa kwa kuhakikisha kuwa wanaruhusiwa kufanya kazi yao bila kuingiliwa na serikali au vyombo vingine vya usalama. Hii itawezesha wananchi kupata taarifa muhimu na kufanya maamuzi sahihi kwa maslahi ya nchi yao.
Uchaguzi: kuna ripoti zinazoonyesha kuwa kulikuwa na matukio ya udanganyifu katika uchaguzi wa mwaka 2020. Baadhi ya wagombea wa upinzani walizuiliwa na kushambuliwa na polisi. Pia, kulikuwa na matatizo ya kuhesabu kura, na upinzani ulilalamika kuwa uchaguzi ulikumbwa na udanganyifu.
Utoaji wa huduma za kijamii: Tanzania bado inakabiliwa na changamoto katika kutoa huduma bora za kijamii, ikiwa ni pamoja na afya, elimu na maji safi na salama. Kwa upande wa afya, Tanzania imekuwa ikikabiliwa na upungufu wa vifaa tiba, dawa, na wafanyakazi wa afya, hivyo kusababisha wananchi kukosa huduma bora za afya. Tanzania bado inakabiliwa na changamoto nyingi, ikiwemo uhaba wa walimu na miundombinu ya shule, hali inayosababisha wanafunzi kukosa fursa sawa ya kupata elimu bora. Kuhusu upatikanaji wa maji safi na salama, takwimu zinaonesha kuwa karibu asilimia 50 ya wananchi wa Tanzania hawana upatikanaji wa maji safi na salama
Ushiriki wa wananchi: kuna ripoti nyingi zinazoonyesha kuwa wananchi wengi hawashiriki katika shughuli za kisiasa kwa sababu ya ukosefu wa uwazi, uwajibikaji, na uadilifu. Wananchi wengi pia wanakabiliwa na vikwazo vya kisheria na kiutendaji katika kushiriki katika mchakato wa kisiasa, ikiwa ni pamoja na kusajiliwa kama wapiga kura, kugombea nafasi za kisiasa, na haki ya kujieleza.
Udhaifu wa taasisi za kudhibiti ufisadi: Tanzania imekuwa ikikabiliwa na udhaifu wa uwajibikaji katika taasisi za kudhibiti ufisadi. Kuna ripoti nyingi zinazoonyesha kuwa taasisi kama vile takukuru na ofisi ya mkaguzi mkuu wa hesabu za serikali hazitekelezi majukumu yao kwa ufanisi, na hivyo kuruhusu ufisadi kusambaa katika sekta mbalimbali. Pia, kuna ripoti za kutowajibishwa kwa viongozi wanaotuhumiwa kuhusika na ufisadi, ambazo zinaongeza ukosefu wa uwajibikaji katika taasisi hizo.
Demokrasia: kutokuwepo kwa demokrasia nchini Tanzania kunaweza kuchangia udhaifu wa utawala na kudhoofisha utawala bora. Baadhi ya madhara ya kutukuwepo kwa demikrasia nchini Tanzania ni pamoja na kutokuwepo kwa uwiano wa madaraka, kutokuwepo kwa haki na kutokuwepo kwa maendeleo
Migogoro ya ardhi: kuna migogoro mingi ya ardhi nchini Tanzania, ambayo imesababisha uvunjifu wa amani na machafuko katika maeneo mbalimbali ya nchi. Hii ni kutokana na udhaifu wa utawala bora na usimamizi duni wa rasilimali za nchi. Moja ya migogoro mikubwa ya ardhi nchini Tanzania ni ile ya pori tengefu la loliondo, ambayo imekuwa ikiendelea kwa miaka mingi sasa. Pori hili linapatikana katika wilaya ya ngorongoro, mkoani arusha, na linahusisha jamii ya wafugaji wa kimasai na serikali.
Mifano hii inaonesha kuwa Tanzania inakabiliwa na udhaifu wa uwajibikaji na utawala bora katika sekta mbalimbali. Tatizo la rushwa, ukandamizaji wa uhuru wa vyombo vya habari, udhaifu wa uwajibikaji katika uchaguzi, utoaji wa huduma za kijamii, ushiriki wa wananchi, udhaifu wa taasisi za kudhibiti ufisadi, na ubaguzi na ukiukwaji wa haki za binadamu ni baadhi ya sababu za udhaifu huu. Kuna haja kwa serikali, taasisi, na wananchi wote kushirikiana katika kukabiliana na udhaifu huu na kuhakikisha kuwa Tanzania inaendelea kusonga mbele katika utawala bora na uwajibikaji
Upvote
1